Κυριακή 23 Νοεμβρίου 17:33      6°-16° Πάτρα
ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΕΝΘΕΤΑ ΤΗΣ «Π» VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Διανοούμενοι, τέχνες και πολιτισμός στην Πάτρα του 19ου αιώνα 16/02/2014  [11:45]

Διανοούμενοι, τέχνες και πολιτισμός στην Πάτρα του 19ου αιώνα

(Β΄ ΜΕΡΟΣ)
Ο 19ος αιώνας κληροδότησε στην Πάτρα μια εξαιρετική ρυμοτομία και κυρίως το συνδεδεμένο με κλίμακες και ανωφέρειες δίπολο Ανω και Κάτω πόλη. Κληροδότησε, παράλληλα, τις στοές και τα χαρακτηριστικά «αλεξήλια» και «αλεξιβρόχια» όπως τα αναφέρει η Ευανθία Στιβανάκη στο ένθετο «Ιστορικά» της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία» (α.φ. 119, 24/1/2002), τα οποία ήταν δανεισμένα τόσο λειτουργικά, όσο και αισθητικά από τα Επτάνησα και την Ιταλία. Η «προίκα» αυτή του 19ου αιώνα αντέχει ως τις μέρες μας, παρά τις όποιες φθορές του χρόνου.
ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΣΩΜΑΤΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΚΙΝΗΣΕΙΣ
Παράλληλα με την πολεοδομική ανασυγκρότηση της Πάτρας κατά τον 19ο αιώνα, στην πόλη εγκαθιδρύονται και λειτουργούν πλήθος φορέων μορφωτικού, κοινωνικού και πολιτισμικού χαρακτήρα. Μαχητικά επαγγελματικά και εργατικά σωματεία, πρωτοπόρες πολιτικές κινήσεις, επηρεασμένες από τα Ευρωπαϊκά πολιτικά τεκταινόμενα και εμφορούμενες από σύγχρονα (για την εποχή) ιδεολογικά ρεύματα, δίνουν ιδιαίτερο τόνο στην πόλη.
ΠΑΝΩ ΑΠΟ 50 ΕΦΗΜΕΡΙΔΕΣ
Περισσότερες από 50 βραχύβιες ή μακρόβιες εφημερίδες αξιοζήλευτου επιπέδου κυκλοφορούν στην πόλη, ανάμεσά τους οι περίφημες και διασωζόμενες «Ηχώ των Επαρχιών», «Φορολογούμενος» και «Νεολόγος». Από τους τοπικούς εκδοτικούς οίκους και τα τυπογραφεία εκδόθηκαν και κυκλοφόρησαν πάμπολλα έντυπα γενικού και ειδικού ενδιαφέροντος.
ΣΧΟΛΕΙΑ, ΣΧΟΛΕΣ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ
Η Πάτρα του 19ου αιώνα χαρακτηρίστηκε «ιδιότυπο κύτταρο παιδείας» και «αγωγός πνευματικής μετάγγισης» (Κ. Δημαράς, «Πάτρα, ιδιότυπο κύτταρο παιδείας, περ. Ν. Εστία, 1967). Ιδρύθηκαν δημόσιοι και ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί φορείς, ενώ το περιεχόμενο της γενικής, εμπορικής, τεχνικής και γεωργικής εκπαίδευσης απασχόλησε την πόλη. Νωρίς, μάλιστα, εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για την μόρφωση των «κορασίων», ενώ στο τέλος του αιώνα αποφοίτησαν από την πόλη και οι πρώτες δασκάλες.
ΠΡΟΟΔΟΣ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ
Στην Πάτρα ιδρύθηκαν και λειτούργησαν δημοτικά και ιδιωτικά μουσικά σωματεία, όπως η «Φιλαρμονική», ο «Παναχαϊκός» και η «Παναγία της Καρμήλου» των Καθολικών. Γνωστοί δάσκαλοι μουσικής και διευθυντές ορχήστρας, κυρίως από τα Ιόνια νησιά και την Ιταλία, δίδαξαν μουσική στα παιδιά των αστών και συγκρότησαν ορχήστρες.
ΛΟΓΙΟΙ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ
Η Πάτρα ανέδειξε πλειάδα ποιητών, συγγραφέων, διανοητών, οι περισσότεροι εκ των οποίων ήταν γόνοι αστών ή προεστών με σπουδές σε Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια, εμφορούμενοι από νέες ιδέες και κοινωνικές ανησυχίες. Ανάμεσά τους ο Ζαν Μορέας, ο Ανδρέας Ρηγόπουλος, ο Περικλής Γιαννόπουλος, ο Αντώνης και ο Ηλίας Καλαμογδάρτης, ο Σπυρίδων Βασιλειάδης, ο Παναγιώτης Συνοδινός, ο Αδαμάντιος Παπαδιαμαντόπουλος, ο Κωνσταντίνος Κωνστάκης, ο Εμμανουήλ Χαιρέτης, ο Πλάτων Δρακούλης, κ.ά. Η πόλη ανέδειξε εκλεκτούς επιφυλλιδογράφους-αρθρογράφους, όπως ο Κ. Φιλόπουλος, εκδότης του «Φορολογούμενου» και παππούς του τέως προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας, Κωστή Στεφανόπουλου. Παράλληλα, διακρίθηκαν ιστοριογράφοι, όπως ο Στέφανος Θωμόπουλος, ενώ αναδείχθηκαν και επιστήμονες με πλούσια κοινωνική δράση, ανάμεσά τους ο γιατρός, πολιτικός και συγγραφέας Χρ. Κορύλλος.
ΠΡΩΤΟΠΟΡΙΑ ΚΑΙ ΣΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΣΚΙΩΝ
Περί τα τέλη του 19ου αιώνα άκμασε στην Πάτρα ένας από τους μεγαλύτερους καλλιτέχνες της: Ο αναμορφωτής του ελληνικού θεάτρου σκιών, Δημήτρης Σαρδούνης, ο «θαυμασιώτατος» καραγκιοζοπαίχτης «Μίμαρος». Ο πρωτοπόρος Πατρινός καλλιτέχνης προσέδωσε έναν ιδιαίτερο εθνικό χαρακτήρα στο θέατρο σκιών, προσθέτοντας νέους χαρακτήρες και τοπικά στοιχεία. Αλλωστε, η Πάτρα θεωρείται γενέτειρα του ελληνικού Καραγκιόζη και δημιουργός μιας ιδιαίτερης «σχολής» του.
ΘΙΑΣΟΙ ΚΑΙ «ΩΔΙΚΑ ΚΑΦΕΝΕΙΑ»
Στην Πάτρα αναπτύχθηκε ραγδαία και η θεατρική κίνηση, με συνεχείς μετακλήσεις διάσημων Ιταλικών λυρικών θιάσων, οι οποίοι γνώρισαν θριάμβους. Καινούργια θέατρα κόσμησαν την πόλη: ο εξαιρετικός θερινός «Παράδεισος», το θέατρο της λιμενικής «Εξέδρας», το θέατρο του σιδηροδρομικού σταθμού «ΣΠΑΠ», καθώς και άλλα, είτε μόνιμα είτε ευκαιριακά. Τα «ωδικά καφενεία» δυτικού τύπου ή αλλιώς καφέ σαντάν (café chantant) εγκαταστάθηκαν κατά κανόνα στην Κάτω πόλη, ενώ τα ανατολίτικου τύπου «καφέ αμάν» λειτούργησαν κυρίως στην Ανω. Διάσημοι ακροβάτες, σχοινοβάτες, ταχυδακτυλουργοί, θηριοδαμαστές, ιπποδρόμια, πανοράματα, φημισμένοι Ευρωπαϊκοί θίασοι με μαριονέτες και παιδικά θεάματα κατέκλυζαν την πόλη κάθε εποχή του έτους.
ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΕΣ, ΜΟΥΣΕΙΟ, ΤΕΧΝΕΣ
Τέλος, στην Πάτρα του 19ου αιώνα αναπτύχθηκε ενδιαφέρον για την συγκρότηση δημοσίων βιβλιοθηκών και εγέρθηκε δημόσιος διάλογος σχετικά με την ανασκαφική δραστηριότητα στην περιοχή, ενώ τονίστηκε και η αναγκαιότητα ύπαρξης τοπικού αρχαιολογικού μουσείου. Ανθηση γνώρισαν και η ζωγραφική, η αγιογραφία, η γλυπτική και η τοπική λογοτεχνία, ενώ πλήθαιναν συνεχώς τα χοροδιδασκαλεία.
ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»




Αποστολή με E-mail Εκτύπωση


 




Πρόσφατα
[14:38]  Φάκελος Πάτρα: Γεροκωστόπουλος και...
[12:27]  Ηλεία: Ξεψύχησε μπροστά στα πεθερικά...
[12:04]  Η ΕΣΗΕΠΗΝ απεργία στις 26 Νοεμβρίου
[10:13]  Οι φοιτητές στην «Π»: Γιατί η κατάληψη
[χθες 16:28]  Αφιέρωμα στην εφημερίδα...
[χθες 10:06]  Η Ι.Μ. Ομπλού Πατρών γιόρτασε τα...
[χθες 09:53]  Στα σκαριά σχολή του ΟΑΕΔ στην...
[χθες 09:25]  Έξωση σε επιχειρήσεις με ένα...

 

 

 


Πελοπόννησος
 
 

 



Τελευταία [17:33:07]