ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Δαμοκάδεος: Ο πρώτος αχαιός «του καταλόγου»

Δαμοκάδεος: Ο πρώτος αχαιός «του καταλόγου»



Μέρος Δ΄
Η παλαιότερη επιγραφή από την Αχαΐα προέρχεται από την περιοχή της αρχαίας πόλης Ωλένου, η ακριβής θέση της οποίας δεν μας είναι γνωστή. Ο Όμηρος και ο Ησίοδος αναφέρουν την Ωλενία «πέτρα», η οποία σχετίζεται ετυμολογικά τουλάχιστον με την αρχαία πόλη και κατ' άλλους ταυτίζεται. Το όνομα είναι πιθανότατα μυκηναϊκό, εάν είναι ορθή η μεταγραφή της λέξης o-re-ne-ja των πινακίδων της Κνωσού ως Ωλενεία, ή αποτελεί ομόρριζη λέξη. Κατά τον Παυσανία και τον Στράβωνα βρισκόταν κοντά στις όχθες του ποταμού Πείρου, αλλά ήταν ήδη ερειπωμένη στην εποχή τους και είχε πάψει προ πολλού να υφίσταται. Η επικράτειά της είχε ενσωματωθεί στην αρχαία Δύμη (Κάτω Αχαΐα).
Η ΠΟΛΗ ΦΑΝΤΑΣΜΑ
Η επιγραφή είναι μία απλή μακρόστενη ταφική στήλη, που καταγράφηκε το 1899 εντοιχισμένη στην είσοδο ενός σπιτιού κοντά στα Άνω Σουδενέικα. Χρονολογείται στον 7ο αι. π.Χ. και διατηρεί το όνομα του νεκρού. Ο μοναδικός σωζόμενος στίχος είναι γραμμένος στο πρώιμο ελληνικό αλφάβητο και με φορά από τα δεξιά προς τα αριστερά, δηλαδή βουστροφηδόν, σε έναν τρόπο γραφής που εγκαταλείφθηκε οριστικά τον 6ο αι. π.Χ.

Ο Δαμοκάδεος, στον οποίο ανήκε το σήμα, κατόρθωσε να είναι ο παλαιότερος αχαιός που αναφέρεται σε επιγραφική μαρτυρία της περιοχής μας και ήταν πολίτης της Ωλένου, μιας πόλης «φάντασμα», που και στην όψιμη αρχαιότητα είναι αμφίβολο εάν γνώριζαν με ακρίβεια που βρισκόταν.
Από τις αρχές του 5ου αι. π.Χ. χρονολογείται και μία σύντομη δίστιχη επιγραφή στη λαβή ενός χάλκινου αναθηματικού καθρέπτη από το ναό της Άρτεμης στο Άνω Μαζαράκι (Ρακίτα).

ΑΟΝΤΙΑ ΑΡΤΕΜΗ
Το ιερό, που ανήκε στην επικράτεια των αρχαίων Ρυπών, βρισκόταν ήδη εκεί από τη Γεωμετρική περίοδο και η αρχιτεκτονική του αποτελεί καθοριστικό σύνδεσμο στην κατανόηση της εξέλιξης της ελληνικής ναοδομίας. Η επιγραφή, που αναφέρει ότι ο Μέγας προσέφερε το αντικείμενο στην Άρτεμη Αοντία, υπήρξε ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της πολύχρονης ανασκαφής του Μιχάλη Πετρόπουλου, διότι ταύτισε με απόλυτο τρόπο τη θεότητα στην οποία ήταν αφιερωμένος ο ναός. Το επίθετο της θεάς, Αοντία, που εμφανίζεται για πρώτη φορά, σημαίνει εκείνη που δημιουργεί τους ανέμους. Και πράγματι, το ιερό που έχει ανεγερθεί επάνω σε ένα στενό διάσελο υποφέρει από τους ανέμους, ώστε το επίθετο της θεάς να είναι θαυμαστά ταιριασμένο.
Στην παραπάνω περίπτωση η επιγραφή ταυτίζει το ιερό και τη λατρεία, όμως υπάρχουν πολλές περιπτώσεις στην Αχαΐα που οι επιγραφές είναι οι μόνες διασωθείσες ειδήσεις για τη λατρεία συγκεκριμένων θεοτήτων σε μία περιοχή, ενώ η θέση του ιερού παραμένει άγνωστη. Οι πληροφορίες δε που εισφέρουν τέτοιες επιγραφές, που συχνά είναι πολύ σύντομες, αποδεικνύονται μερικές φορές καθοριστικές για το είδος της τελούμενης λατρείας και οι συσχετισμοί με θεσμούς, τελετές και δοξασίες είναι πολύτιμοι.
ΤΑ ΓΚΡΑΦΙΤΙ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ
Μία τέτοια περίπτωση αποτελούν τα πρόχειρα γκράφιτι σε λιθόπλινθο της κεντρικής πύλης στο Τείχος των Δυμαίων, τα οποία αναφέρουν κατά ζεύγη τη λατρεία αφενός του Αφήτου (Απόλλωνα) και της δίδυμης αδελφής του Άρτεμης και αφετέρου του Ενυαλίου (Αρη) και της Αφροδίτης. Αυτά τα θεϊκά ζεύγη εκπροσωπούν δύο διαφορετικούς ρόλους, τον αμυντικό και τον επιθετικό αντίστοιχα, σύμφωνα με τη φύση και τα χαρακτηριστικά των θεοτήτων και τη συνδεδεμένη με αυτούς λατρεία.
Ο Ενυάλιος, που η λατρεία του διαχωρίζεται από αυτή του Άρη από τα μυκηναϊκά χρόνια, συνδέεται με τη βία κατά τη διάρκεια των μαχών, η όψη της λατρείας της Άρτεμης και της Αφροδίτης μπορεί να συνδεθεί με τη μύηση των νέων. Είναι, λοιπόν, πολύ πιθανό το σύνολο των θεοτήτων να σχετίζεται με την αμυντική αλλά και επιθετική φύση του ίδιου του οχυρού και με την επίκληση της θεϊκής προστασίας και βοήθειας, αλλά ταυτόχρονα και με τη «στρατιωτική» υπηρεσία που εκτελούσαν το συνοριακό φρούριο οι έφηβοι της Δύμης, η οποία αποτελούσε το τελευταίο στάδιο της δοκιμασίας μύησης προς την ωριμότητα.
ΤΑ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ ΕΧΟΥΝ ΕΝΑ ΟΡΙΟ
Ανάλογη είναι και μία επιγραφή από το Πετροχώρι της Κάτω Αχαΐας, η οποία εκ πρώτης όψεως μαρτυρά την αγροτική λατρεία της Δήμητρας στην περιοχή, σε ένα ιερό που η ακριβής θέση του παραμένει άγνωστη έως σήμερα. Χρονολογείται στον 3ο αι. π.Χ. και είναι ιδιαίτερα κατατοπιστική περιλαμβάνοντας ένα σύνολο απαγορευτικών διατάξεων και κανόνων σχετικά με τις γυναίκες που συμμετείχαν στη γιορτή της θεάς. Αυτές δεν έπρεπε να φορούν χρυσά κοσμήματα με βάρος μεγαλύτερο από έναν οβολό, ούτε πολυτελή ή πορφυρά ενδύματα, μήτε να είναι βαμμένες, ενώ απαγορευόταν και η χρήση του μουσικού αυλού. Αν κάποια παρέβαινε τους κανόνες τότε έπρεπε να καθαρίσει το ιερό, αφού θα το είχε μολύνει με την απρεπή εμφάνισή της. Οι διατάξεις των παραπάνω ιερών νόμων παραπέμπουν στα Θεσμοφόρια, ώστε η επιγραφή να αποτελεί τη μοναδική πηγή, ότι η κατεξοχήν αυτή εορτή των γυναικών τελούνταν στην αρχαία Δύμη.
Η συνέχεια την επόμενη εβδομάδα.
Του ΙΩΑΝΝΗ ΜΟΣΧΟΥ, Αρχαιολόγου





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:28]  Χάθηκε ο πόλεμος, και μάχη δεν...
[χθες 11:39]  Η Πάτρα αξίζει νέα και σύγχρονη...
[χθες 11:10]  «Οι νέοι και (ποια) η ευθύνη μας»
[χθες 10:42]  Η Πάτρα Διεθνής, Σύγχρονη Πόλη,...
[χθες 10:00]  Η Πάτρα να κλείσει την πόρτα στους...
[χθες 09:31]  Μια ιστορική στιγμή στη Βουλή
[χθες 22:19]  Με αφορμή μια τουριστική επένδυση
[χθες 10:56]  Οι ευρωεκλογές θα σημάνουν αλλαγή...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [19:31:28]