ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Όταν οι αρτηρίες δεν ανασαίνουν

Όταν οι αρτηρίες δεν ανασαίνουν



Γράφει: Παναγιώτα Σπυροπούλου-τριτοετής φοιτήτρια του τμήματος Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών
Επιμέλεια: Περικλής Νταβλούρος - καθηγητής Ιατρικής Πανεπιστημίου Πατρών

Περιφερική αρτηριακή νόσος (ΠΑΝ) ή περιφερική αρτηριοπάθεια είναι η μερική ή πλήρης απόφραξη μίας ή περισσότερων αρτηριών, κυρίως των καρωτίδων, σπλαχνικών αρτηριών και αρτηριών των άνω και κάτω άκρων.
Σε παγκόσμια κλίμακα, οι ασθενείς με ΠΑΝ ξεπερνούν τα 200.000.000. Συγκεκριμένα, στην Ευρώπη και στη Βόρεια Αμερική, ο αριθμός τους εκτιμάται στα 27.000.000. Στατιστικά, η επίπτωση της ΠΑΝ αυξάνεται μετά την ηλικία των 60-70 ετών και προσβάλλονται περισσότερο οι άνδρες έναντι των γυναικών.
Οι αιτίες της ΠΑΝ είναι ποικίλες. Η κυριότερη, ιδιαίτερα στους ασθενείς άνω των 40 ετών, είναι η αθηρωμάτωση, η οποία, μέσω του αυξημένου φορτίου λιπιδίων στο αίμα και φλεγμονής των αγγείων, μπορεί να οδηγήσει σε μερική ή πλήρη απόφραξη αρτηριών.
ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΟΜΩΣ ΤΗΝ ΠΑΝ;
Ας έχουμε υπόψη ότι μπορεί να μη δώσει «σημάδια», μέχρι το πρόβλημα να γίνει πιο σοβαρό. Οι εκδηλώσεις της σχετίζονται με: α) την αρτηρία που έχει στενωθεί/αποφραχθεί β) την ύπαρξη άλλων αγγείων που μπορούν να προσφέρουν αιματική ροή στο άκρο γ) την ταχύτητα εμφάνισης της βλάβης, δηλαδή αν η απόφραξη ήταν σταδιακή ή αιφνίδια, και δ) τον μηχανισμό της βλάβης, δηλαδή τον τρόπο στένωσης/απόφραξης της αρτηρίας.
Η νόσος των καρωτίδων, δηλαδή των αρτηριών που αιματώνουν τον εγκέφαλο, αποτελεί τη συχνότερη αιτία ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Η αθηρωμάτωση μπορεί να προκαλέσει κρίσιμη στένωση, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε επαναλαμβανόμενα παροδικά εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ η αιφνίδια απόφραξη σε σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, ακόμα και σε θάνατο. Επίσης, μπορεί να αποκοπεί τμήμα από την αθηρωματική πλάκα (έμβολο), να «ταξιδέψει» μέσω των εγκεφαλικών αρτηριών και να σφηνωθεί σε μικρότερη αρτηρία, προκαλώντας ισχαιμικό εγκεφαλικό επεισόδιο.
Η νόσος των σπλαχνικών αρτηριών αφορά, συνηθέστερα, το σημείο που ξεκινούν οι μεγάλες αρτηρίες των σπλάχνων της κοιλιάς. Η στένωση των εν λόγω αρτηριών μπορεί να οδηγήσει σε κοιλιακό πόνο μετά το φαγητό, ενώ, σε περίπτωση αιφνίδιας απόφραξης, ακόμα και σε νέκρωση των περιοχών που δεν αιματώνονται.
Η αρτηριακή νόσο των άνω άκρων, όταν το πρόβλημα εντοπίζεται στις πιο περιφερικές αρτηρίες, μπορεί να προκληθεί μυική αδυναμία και κόπωση του χεριού, ενώ αν αυτό εντοπίζεται στις κεντρικότερες αρτηρίες, μπορεί να προκληθεί ζάλη και λιποθυμία στην κόπωση, διότι η ανάγκη για αυξημένη αιμάτωση των άκρων αναγκάζει το σώμα να «κλέψει» αίμα από τον εγκέφαλο (σύνδρομο υποκλοπής).
Η αρτηριακή νόσος των κάτω άκρων είναι η συχνότερη μορφή ΠΑΝ. Στα κάτω άκρα προκαλεί διαλείπουσα χωλότητα (ΔΧ), δηλαδή ένα αίσθημα πόνου ή κράμπας, συνήθως στις γάμπες κατά το περπάτημα. Αυτό οφείλεται στη μειωμένη αιμάτωση και υποχωρεί όταν ο ασθενής ξεκουραστεί. Σε πιο προχωρημένο στάδιο, μπορεί να εμφανιστεί μειωμένη αιμάτωση και πόνος και στην ηρεμία, «ανοίγματα» στο δέρμα λόγω ανεπαρκούς οξυγόνωσης (έλκη), ενώ, έπειτα από πλήρη απόφραξη της αιματικής ροής, ισχαιμική νέκρωση του άκρου (γάγγραινα) και αυτό οδηγεί σε ακρωτηριασμό.
Οι παράγοντες κινδύνου εμφάνισης ΠΑΝ είναι παρόμοιοι με αυτούς που σχετίζονται με την πρόκληση εμφράγματος ή αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου όταν υπάρχει αθηρωμάτωση. Οι κλασικοί παράγοντες είναι το κάπνισμα, η υπερχοληστερολαιμία, η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης και το οικογενειακό ιστορικό ΠΑΝ.
ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΝΟΥΜΕ;
Οπως καταλαβαίνουμε, παράγοντες κινδύνου, όπως η μεγάλη ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό ΠΑΝ, δεν μπορούν να τροποποιηθούν. Η τροποποίηση, όμως, των μείζονων παραγόντων κινδύνου που αφορούν στον τρόπο ζωής και οι ιατρικές παρεμβάσεις, ανάλογα με την περίπτωση του καθενός, βοηθούν σημαντικά να αποφύγουμε την ΠΑΝ ή, σε περίπτωση που πάσχουμε, να αποφύγουμε τις σοβαρές επιπλοκές της.
>Διακόπτουμε το κάπνισμα
Το κάπνισμα αποτελεί τον κυριότερο παράγοντα κινδύνου. Επιδρά καταστροφικά στα αγγεία, προάγει το «πήξιμο» του αίματος, αυξάνει την «κακή» και μειώνει την «καλή» χοληστερόλη. Συνολικά, αυξάνει 2-3 φορές τον κίνδυνο εμφάνισης ΠΑΝ. Δεν αρκεί, απλά, να το μειώσουμε, γιατί ο κίνδυνος παραμένει υψηλός: διακόπτουμε, λοιπόν, το ενεργητικό κάπνισμα και, όσο γίνεται, αποφεύγουμε και το παθητικό.
>Μειώνουμε τη χοληστερόλη
Τα αυξημένα λιπίδια του αίματος διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην αθηρογένεση, οπότε, είναι κρίσιμη η διατήρησή τους εντός φυσιολογικών ορίων. Δηλαδή, η «κακή» χοληστερόλη (LDL) πρέπει να είναι, γενικά, <160 mg/dl, η ολική χοληστερόλη <200 mg/dl, τα τριγλυκερίδια <150 mg/dl και η «καλή» χοληστερόλη (HDL) >40 mg/dl. Ανάλογα, βέβαια, με τα συνοδά προβλήματα υγείας, τα όρια αυτά τροποποιούνται. Π.χ. σε εγκατεστημένη αγγειακή νόσο (ΠΑΝ, στεφανιαία νόσος κ.λπ.), τα όρια της LDL είναι πολύ χαμηλότερα (< 70 mg/dl).
  • Τρώμε υγιεινά
Ακολουθούμε μια δίαιτα βασισμένη σε φρούτα, λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης, ξηρούς καρπούς, ψάρια (ειδικά τα λιπαρά) και ελαιόλαδο. Φροντίζουμε, επίσης, να περιορίσουμε τη ζάχαρη, το αλάτι και τη μεγάλη ποσότητα κόκκινου κρέατος.
  • Ασκούμαστε
Σύμφωνα τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες, συνίστανται σε όλους τους υγιείς ενήλικες 30'-45' μέτριας έως έντονης άσκησης για τουλάχιστον 5 φορές την εβδομάδα. Η άσκηση μπορεί να περιλαμβάνει το περπάτημα, την ποδηλασία, το κολύμπι, τις δουλειές του σπιτιού. Η ένταση της άσκησης μπορεί να είναι μικρότερη για άτομα άνω των 65, ενώ αν υπάρχουν προβλήματα υγείας, καλό θα ήταν να συμβουλευτούμε πρώτα το γιατρό.
  • Ελέγχουμε την αρτηριακή πίεση (ΑΠ)
Η υπέρταση βλάπτει τα αγγεία και δύναται να προκαλέσει σοβαρά, έως και θανατηφόρα, προβλήματα οργάνων-στόχων, με κυριότερα την καρδιά, τον εγκέφαλο και τους νεφρούς. Φροντίζουμε, λοιπόν, να διατηρούμε τη κάτω από 140/90 mmHg. Για τους ασθενείς με χρόνια νεφροπάθεια τα ανώτερα όρια είναι 130/80 mmHg. Για τους ασθενείς με στεφανιαία νόσο, όμως, η πίεση δεν πρέπει να είναι μικρότερη του 120/70 mmHg.
  • Προσέχουμε το βάρος μας
Σύμφωνα με έρευνες, η παχυσαρκία δε σχετίζεται άμεσα με τον κίνδυνο εμφάνισης ΠΑΝ, ωστόσο, επειδή επιδρά δυσμενώς στην ΑΠ, στη χοληστερόλη, στα τριγλυκερίδια και στο ζάχαρο του αίματος, πρέπει να ελέγχεται με δίαιτα και άσκηση.
  • Ελέγχουμε το διαβήτη
Ο αρρύθμιστος διαβήτης είναι καταστροφικός για την ακεραιότητα των αγγείων. Οι διαβητικοί διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης ΠΑΝ, καρδιακής ανεπάρκειας, νεφρικής ανεπάρκειας, εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου. Ένας αξιόπιστος δείκτης των επιπέδων γλυκόζης αίματος είναι η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, η οποία πρέπει να φροντίζουμε να είναι κάτω από 6,5%.
Τα παραπάνω δεν αποτελούν μεμονωμένους στόχους. Σε κάθε άνθρωπο, ο κίνδυνος εμφάνισης αθηροθρομβωτικών επιπλοκών σχετίζεται με τον αριθμό των παραγόντων κινδύνου και, αντίστοιχα, οι στόχοι πρόληψης και θεραπείας είναι διαφορετικοί. Η ΠΑΝ μπορεί και πρέπει να αποφευχθεί. Με αλλαγές στον τρόπο ζωής και με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή που θα συστήσει ο γιατρός, αν και όπου χρειάζεται, μπορούμε να βοηθήσουμε τις αρτηρίες μας να «ανασάνουν» ξανά.

*Από την Έντυπη Έκδοση - Ιατρικό Ένθετο - «Λόγοι Υγείας»



Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[χθες 12:30]  Πόσο % του εγκεφάλου μας...
[χθες 13:12]  Το αντικαρκινικό τρόφιμο που...
[χθες 17:38]  Ευρωκοινοβούλιο: Εκδήλωση της...
[χθες 17:06]  ΕΟΠΥΥ: Μόνο έκτακτα περιστατικά...
[χθες 11:52]  Σακχαρώδης Διαβήτης και...
[χθες 08:26]  Πώς επηρεάζει το μυαλό... την...
[χθες 15:30]  Πάτρα: Η εκπαιδευτική εσπερίδα...
[χθες 13:35]  Μια πρωτότυπη εκστρατεία...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [02:04:16]