ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Γ. Παπαθεοδώρου: Φωτίζοντας τις άγνωστες πτυχές της Επανάστασης

Γ. Παπαθεοδώρου: Φωτίζοντας τις άγνωστες πτυχές της Επανάστασης



Η ιστορία διαμορφώνει τη γνώση και η γνώση θωρακίζει τη βούληση για τη διατήρηση και διαιώνιση της παρακαταθήκης. Συνεπώς, η προσέγγιση γεγονότων από την πλευρά της επιστήμης για τη βαρύτητα του εορτασμού της «εθνικής παλιγγενεσίας», αποτελεί προϋπόθεση στη διαμόρφωση ουσιαστικής κρίσης. Η «ΠτΚ» επ΄ευκαιρία της συμπλήρωσης των 198 ετών από την έναρξη της Επανάστασης του 1821, απευθύνθηκε στον αν. καθηγητή Νεοελληνικής Φιλολογίας Γιάννη Παπαθεοδώρου, ο οποίος σταχυολογεί τα χρονολογικά ορόσημα, φωτίζοντας άγνωστες έως σήμερα πτυχές της επετείου. Οπως προκύπτει, η καθιέρωση της αποφασίστηκε ευθύς εξ΄ αρχής με το Οθωμανικό Διάταγμα 518 της 23ης Μαρτίου 1838, δηλαδή 8 χρόνια μετά την αναγνώριση της Ελληνικής Ανεξαρτησίας το 1830 (Πρωτόκολλο του Λονδίνου). Τα δε 100χρονα εορτάστηκαν κοντά 10 χρόνια μετά τη συμπλήρωση τους, κι αυτό εξηγεί εν πολλοίς τη σπουδή του πολιτικού προσωπικού της τρέχουσας περιόδου να παραμείνει στο προσκήνιο τουλάχιστον μέχρι την 25η Μαρτίου 2021, ώστε να αποκτήσει δικαίωμα στην υστεροφημία των 200 ετών.

Ημερομηνίες
Ιστορικώς, υπήρξαν διαφορές επαναστατικές ενάρξεις σε αρκετά σημεία της Πελοποννήσου. Ο κ. Παπαθεοδώρου επισημαίνει σχετικώς: «Ηδη από την 21η Μαρτίου, οι επαναστάτες κατέλαβαν τα Καλάβρυτα, στις 22 Μαρτίου ο Ανδρέας Λόντος ύψωσε τη σημαία της επανάστασης στη Βοστίτσα, το σημερινό Αίγιο, ενώ στις 23 Μαρτίου ο Παλαιών Πατρών Γερμανός στήνει στην πλατεία του Αγίου Γεωργίου μια κόκκινη σημαία με μαύρο σταυρό και ορκίζει τους αγωνιστές. Την ίδια ημέρα ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης, κηρύττουν την επανάσταση και απελευθερώνουν την Καλαμάτα. Αυτά τα γεγονότα δείχνουν πως η καθιέρωση της επετείου προσδιόρισε και την εκ των υστέρων πρόσληψη των γεγονότων. Αν εξαιρέσει κανείς ότι η έναρξη της επανάστασης στην Πελοπόννησο είχε όντως σχεδιαστεί για την 25η Μαρτίου από τον Υψηλάντη, η συγκεκριμένη μέρα δεν φαίνεται να είναι μια ημέρα «έναρξης» της επαναστατικής δράσης».
Εκδηλώσεις
Το συστατικό στοιχείο πολιτισμικής και ιστορικής συνοχής του έθνους, καθώς και της προβολής του ηρωικού παρελθόντος στο παρόν, αντιμετωπίστηκε καταχρηστικά αρκετές φορές από τις εκάστοτε, ίσως τις περισσότερες, κατά τον 19ο και 20ο αιώνα. Και τούτο ένεκα των σφοδρών πολιτικών - πολιτειακών διενέξεων, των πολεμικών συγκρούσεων και της γενικότερης αστάθειας που επικρατούσε στη χώρα μέχρι την έναρξη της Μεταπολίτευσης. Οπως παρατηρεί ο επίκουρος καθηγητής Ιστορίας Βαγγέλης Καραμανωλάκης, τα τρία ιωβηλαία (50, 100, 150) της Επανάστασης του 1821 είναι ενδεικτικά για τα νοήματα που έλαβαν οι εορτασμοί. «Στην πεντηκονταετηρίδα της Επανάστασης, το 1871 έγιναν τα αποκαλυπτήρια δύο αδριάντων στα Προπύλαια του Πανεπιστημίου, στη θέση αρχαίων θεοτήτων που είχε σχεδιάσει ο αρχιτέκτονας του κτιρίου: του Ρήγα Βελεστινλή και του Γρηγορίου Ε΄. Το νόημα της επετείου συνδέθηκε με την ενσωμάτωση της εκκλησίας και με εκφραστή της ενότητας του έθνους το νέο βασιλιά. Στην εκατονταετηρίδα που γιορτάστηκε το 1930 αντί το 1921 λόγω της μικρασιατικής εκστρατείας, η βενιζελική ελίτ ενσωμάτωνε στο αφήγημα της τα εδαφικά κέρδη και τις στρατιωτικές νίκες μετά το 1912 και τα συνέδεε ευθέως με την Επανάσταση του 1821. Τέλος, στην 150ετηρίδα, το καθεστώς της 21ης Απριλίου τόνιζε πάλι τη στενή σχέση ορθοδοξίας- ο εορτασμός θα συνδυαζόταν με την θεμελίωση, που τελικά δεν έγινε, του Ναού του Σωτήρος γνωστού ως το Τάμα του Εθνους- και ελληνισμού αναδεικνύοντας όμως το στρατό ως τον βασικό διαμεσολαβητή αυτής της σχέσης».

Συμβολισμοί, διεργασίες
Κατά τον κ. Παπαθεοδώρου: «η θεσμοθέτηση της 25ης Μαρτίου ως επίσημης «διπλής» εορτής από την Οθωνική βασιλεία, δείχνει ότι η εξουσιαστική μέριμνα ανταποκρινόταν σε μια διπλή ανάγκη: αφενός μεν στην ιδιοποίηση της πρόσφατης ιστορίας του Βασιλείου, αφετέρου δε στη συστηματική καλλιέργεια μιας αντίληψης, που ήθελε τα εθνικά πεπρωμένα και τη θεία βούληση να ταυτίζονται κάτω από ένα ενιαίο σχήμα κρατικο-θρησκευτικής συμμαχίας». Αυτή η μνημείωση της επετείου του Εικοσιένα εξυπηρετούσε πλήρως την πολιτική και θρησκευτική «συμμαχία», στη βάση της ρομαντικής ιδέας για ένα υπερβατικό έθνος με ακμαία χριστιανική πίστη και ιστορική αποστολή ανά τους αιώνες. Στην ουσία, αναφέρει ο καθηγητής «η επέτειος του Εικοσιένα ήταν η πρώτη πράξη μιας ευρύτερης πολιτικής και πολιτισμικής διεργασίας, που σφραγίζει ολόκληρο το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα και τείνει προς την καθιέρωση και την επικράτηση του γνωστού σχήματος του ελληνοχριστιανικού πολιτισμού» .

Συγκρούσεις
Στο βιβλίο του υπό τον τίτλο «Ρομαντικά Πεπρωμένα. Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης ως εθνικός ποιητής (Βιβλιόραμα, 2009)», ο κ. Παπαθεοδώρου εστιάζει και στις συγκρουσιακές συνθήκες και τις «ανταγωνιστικές νοηματοδοτήσεις» της επετείου. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τις περιγραφές του Κ.Δ. Δημαρά, το 1839 δοκιμάζεται ένας ιδιωτικός εορτασμός, ξεχωριστά από τον επίσημο, με σαφές αντιπολιτευτικό περιεχόμενο. Το 1841, «τα πράγματα εχειροτέρευσαν : οι πανηγυριστές θέλησαν να δώσουν μεγαλύτερη έξαρση στη γιορτή, εξασφάλισαν κατάλληλο χώρο όπου παρουσίασαν στους διαβάτες πιο σημαντική σειρά εικόνων συμβολικών και εφωταγώγησαν περισσότερο». Ανάλογα ζητήματα κυριάρχησαν το 1843, ενώ το 1861 η εμφάνιση του εορτασμού έγινε «με τη μορφή συμποσίου… με στόχο την αποσύνδεση της επετείου από τον επίσημο εορτασμόν». Περαιτέρω, το 1874, «η αστυνομία εισβάλλει στο κουρείο «Εθνοφύλαξ» για να κατεβάσει τις εικόνες του Ρήγα και του Κοραή, με τις οποίες ο ιδιοκτήτης πανηγύριζε την επέτειο». Αναμφίβολα λοιπόν, η μετεπαναστατική κοινωνία έστελνε συχνά τα «μηνύματα» της, τα οποία αντί να ληφθούν σοβαρά υπόψη και να αντιμετωπιστούν από τους εκάστοτε παράγοντες του δημοσίου βίου, τείνουν να επαναληφθούν και να επαναφέρουν την Ελλάδα στα νοσηρά περιβάλλοντα του παρελθόντος.

Του Δ. Γιαννακόπουλου





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[08:51]  Πάτρα: Τροχαίο με το "καλημέρα" στην...
[χθες 22:24]  Πάτρα: Τα παράπονα των υποψηφίων...
[χθες 14:14]  Πάτρα: Εκτός λειτουργίας το 15190...
[χθες 08:49]  Δημοτικό Πειραματικό Σχολείο...
[χθες 13:33]  Inner Wheel Πατρών: Μαγείρεψαν με...
[χθες 11:39]  Δυτική Ελλάδα: Συνελήφθη 27χρονη...
[χθες 07:54]  Πάτρα - Παπαδημάτος - Πολίτης:...
[χθες 22:25]  Δυτική Ελλάδα: Ερχεται την Μ....








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [11:32:32]