Εναρξη εμφυλίου

Βασίλης Μπεκίρης

Το 1946 στην ελληνική Επικράτεια διενεργούνταν διώξεις και πράξεις βίας κατά των ΕΑΜιτών και γενικώς των Δημοκρατικών, που ήταν φιλικοί προς την Αριστερά.

Αυτή η κατάσταση βίας και διώξεων ονομάστηκε «Λευκή Τρομοκρατία».

Μετά τη «Συμφωνία της Βάρκιζας», που προέβλεπε την αποστράτευση του ΕΛΑΣ, τη γενική αμνηστία για τα «πολιτικά» εγκλήματα και τη διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος για το πολιτειακό ζήτημα, η κυβέρνηση του Θεμιστοκλή Σοφούλη ανακοίνωσε τη διεξαγωγή εκλογών, για τις 31 Μαρτίου 1946. Οι διώξεις όμως και η βία αυξήθηκαν, με αποτέλεσμα πολλοί πολιτικοί να ζητήσουν από την κυβέρνηση, στις 7 Φεβρουάριου, τη δίμηνη αναβολή τους, αίτημα που δεν άρεσε στους Βρετανούς και Αμερικανούς.

Εν τω μεταξύ, ο γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης είχε ζητήσει τη συμβουλή της Μόσχας σχετικά με τις επερχόμενες εκλογές και η απάντηση που έλαβε ήταν να συμμετάσχει, ωστόσο ο ίδιος αποφάσισε να απέχει. Η απόφασή του θα επικυρωθεί και θα ανακοινωθεί από τη Β’ Ολομέλεια του κόμματος, με αποτέλεσμα να ξεκινήσει ένας προπαγαν­διστικός αγώνας υπέρ της αποχής, ο οποίος, όμως, λόγω της κατάστα­σης και των συνθηκών που επικρατούσαν, δεν μπορούσε να επιτύχει τον σκοπό του. Η απόφαση του Ζαχαριάδη καταδικάστη­κε από το ΚΚΕ πολλά χρόνια αργότερα.

Το κλίμα έντασης και διχόνοιας αυξήθηκε και οι τοπικές συγκρού­σεις εντάθηκαν.

Το βράδυ της 30ης Μαρτίου μια ομάδα 33 ανταρτών του ΕΛΑΣ, υπό την αρχηγία του Αλέξανδρου Ρόσιου, γνωστού με την ονομασία «Καπετάν Υψηλάντης», επιτέθηκε στον Σταθμό Χωροφυλακής του Λιτόχωρου Πιερίας, με σκοπό την απελευθέρωση 3 αντι­στασιακών κρατουμένων, οι οποίοι νωρίτερα είχαν βασανιστεί και θανατωθεί. Αποτέλεσμα της επιδρομής ήταν 11 νεκροί. Η επίθεση θεωρείται η πρώτη πολεμική ενέργεια που σηματοδοτεί την έναρξη του ελληνικού Εμφυλίου, παρόλο που φονικές συγκρού­σεις είχαν πραγματοποιηθεί και το προηγούμενο διάστημα.

Στις πρώτες μεταπολεμικές βουλευτικές Εκλογές, που διενεργήθηκαν την επόμενη μέρα, ο Συνασπισμός των Φιλοβασιλικών Παρατάξε­ων, η «Ηνωμένη Παράταξις Εθνικοφρόνων», με βασικό κόμμα το «Λαϊκό Κόμμα» υπό την ηγεσία του Κωνσταντίνου Τσαλδάρη, συγκέντρωσε ποσοστό 55,12%. Το ποσοστό αποχής δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια, επειδή οι εκλογικοί κατάλογοι της εποχής είχαν παρατυπίες. Το ΚΚΕ δεν αναγνώρισε το αποτέλεσμα και κατήγγειλε ότι οι εκλογές ήταν νόθες και παράνομες.

Στο επόμενο διάστημα οι ένοπλες επιθέσεις ανταρτών εναντίον Σταθμών Χωροφυλακής αυξήθηκαν. Με αποτέλεσμα η κυβέρνηση, στις 18 Ιουνίου, να εγκρίνει το Γ’ Ψήφισμα «Περί εκτάκτων μέτρων κατά των επιβουλευομένων τη δημοσίαν τάξιν και την ακεραιότητα της χώρας», οπότε και ξεκίνησαν οι μαζικές διώξεις αριστερών και υπόπτων για αντιβασιλικά φρονήματα, ενώ έγιναν και εκτελέσεις.

Το Δημοψήφισμα της 1ης Σεπτεμβρίου 1946, για την παλινόρ­θωση της Μοναρχίας, αποκατέστησε στον θρόνο τον βασιλιά Γεώργιο Β’, με το 68,4% να ψηφίζει υπέρ, γεγονός που οδήγησε στην αμετάκλητη πορεία προς τον εμφύλιο πόλεμο.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News