ΜΙΚΡΕΣ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ VIDEO

Ενημέρωση απο την Εφημερίδα «ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ»


Σάββας Σαββόπουλος: Ο καρκίνος ως δάσκαλος

Σάββας Σαββόπουλος: Ο καρκίνος ως δάσκαλος



Μπορεί μια ιστορία καρκινοπαθούς να αναγνωστεί ως παραμύθι ζωής; Η απάντηση είναι «ναι» όταν ο συγγραφέας είναι ένας επιστήμονας ο οποίος για περισσότερα από τριάντα χρόνια εργάζεται με καρκινοπαθείς ως ψυχαναλυτής - ψυχοθεραπευτής.
Κι αυτός είναι ο πατρινός ψυχίατρος - ψυχαναλυτής Σάββας Σαββόπουλος.
Τα «Επτά παραμύθια ζωής- Είναι η Νόσος ένα Αμετάφραστο Μήνυμα;» που θα παρουσιαστούν αύριο (Σάββατο) στην Πάτρα, ώρα 7 μ.μ. στην αίθουσα του Επιμελητηρίου Αχαΐας, ζωντανεύουν ιστορίες καρκινοπαθών που η ασθένειά τους αποτέλεσε όχημα να γνωρίσουν τον εαυτό τους και τη ζωή.
Για το βιβλίο, εκτός από τον συγγραφέα θα μιλήσουν ο καθηγητής Ψυχιατρικής του Πανεπιστημίου Πατρών Κωνσταντίνος Ασημακόπουλος και το μέλος του ΔΣ του Συλλόγου «Αλμα Ζωής» Αχαΐας Αγγελική Στεφανάκη - Παπαματθαίου.
Ο κ. Σαββόπουλος μας μιλάει για την ευγνωμοσύνη προς τους ασθενείς του που του έμαθαν τη ζωή, όπως ο ίδιος σημειώνει και γυρίζει στην Πάτρα των μαθητικών του χρόνων στη συνοικία του Αγίου Αλεξίου.
Αφιερώνετε το βιβλίο σας στους ασθενείς σας που, όπως σημειώνετε, άγγιξαν τον θάνατο και σας έμαθαν τη ζωή. Θέλετε να μας πείτε γι' αυτό το μάθημα που πήρατε;
Η εργασία ενός ψυχαναλυτή με έναν καρκινοπαθή προϋποθέτει την ικανότητά του να ταυτιστεί με τον ασθενή, ο οποίος αντιμετωπίζει το φάσμα του θανάτου. Η στενή σχέση που δημιουργείται μεταξύ τους, υποχρεώνει τον θεραπευτή να βυθιστεί στον εαυτό του και να νιώσει τα δικά του άγχη και το εφήμερο της ύπαρξης. Η θεραπευτική σχέση που υφαίνεται μέσα στον χρόνο οδηγεί και τους δυο στο να βιώσουν πόσο σημαντικό είναι το μοίρασμα των επώδυνων εμπειριών, αλλά και των ελπίδων, το μαζί. Κάποιες φορές μάλιστα που συμπορεύτηκα με έναν ασθενή που παλεύει με τον θάνατο, με έκπληξη διέκρινα το αληθινό φως της ζωής στα πονεμένα μάτια του.
Περισσότερο απ' όλους τους ασθενείς μου, είναι με τους καρκινοπαθείς που έμαθα ότι η ζωή έχει νόημα όταν επικοινωνούμε με τον πιο εσωτερικό εαυτό μας, τις κρυφές επιθυμίες μας και με τους άλλους. Μαζί τους βίωσα ότι η ζωή είναι κάτι πιο πολύτιμο από την καθημερινότητα που μας προσφέρει ο σύγχρονος ναρκισσιστικός πολιτισμός, με τον καταναλωτισμό και τις επιφανειακές και μονοδιάστατες σχέσεις. Οι καρκινοπαθείς με δίδαξαν ότι όταν το άτομο απομονώνεται στον κομφορμισμό, ζει μέσα σε ένα «ψεύτικο εαυτό» πεθαίνει. Ολοκληρώνεται μόνον όταν συναντάει και τον «άλλον» και μοιράζονται πράγματα.

Πόσο βαθιά μπορείτε να εισέλθετε σ' έναν ογκολογικό ασθενή; Τι είναι αυτό που κυριαρχεί στα λόγια ή στο συναίσθημα ενός ανθρώπου που γνωρίζει ότι βαίνει προς το τέλος της ζωής του;
Κάθε ογκολογικός ασθενής αποτελεί μια ξεχωριστεί περίπτωση. Στις μέρες μας τα νέα για τον καρκίνο είναι πιο ευχάριστα. Περισσότερο από 50% των ασθενών που νοσούν από καρκίνο ιώνται. Βεβαίως, οι περιπτώσεις των καταληκτικών ασθενών είναι οι πιο επίπονες και ταυτόχρονα δύσκολες τεχνικά για τον θεραπευτή. Μεταξύ των καταληκτικών ασθενών αδρά διακρίνουμε δύο κατηγορίες. Η πρώτη περιλαμβάνει ασθενείς που έχουν πληγωθεί βαριά από την ασθένεια και τις σωματικές και ψυχικές της επιπτώσεις και αποσύρονται στον εαυτό τους αδιαφορώντας για τον κόσμο. Νιώθουν αδικημένοι από τη ζωή, από την τύχη τους και κλείνονται σε μια θανάσιμη μοναξιά, που ορισμένες φορές μεγαλώνει μαζί με τον θυμό που νιώθουν ότι θα πρέπει να εγκαταλείψουν αυτήν τη ζωή, που οι άλλοι θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν. Μια άλλη κατηγορία ασθενών επιθυμεί κάποιος να τους συνοδεύσει μέχρι τον θάνατο, σε μια είδους μυστική ένωση, δηλαδή να δημιουργήσουν με κάποιο άλλο πρόσωπο που εμπιστεύονται απολύτως μια σχεδόν συμβιωτική σχέση, που θα διαρκέσει μέχρι το τέλος, σε μια αναλογία με αυτό που συνέβη στην αρχή της ζωής, στην σχέση του βρέφους με τη μητέρα.

Σ' ένα σημείο του βιβλίου σας αναφέρετε ότι «ο καρκίνος μπορεί να θεωρηθεί η ευκαιρία που δίνεται στο άτομο για να ζήσει» και σε άλλο σημείο ευκαιρία αναζήτησης της αγνοημένης ιστορίας του. Τι εννοείτε;
Για πολλά άτομα, η εμφάνιση του καρκίνου τούς οδηγεί παράδοξα στη συνειδητοποίηση ότι έχουν ένα σώμα το οποίο θα πρέπει να φροντίσουν και να σέβονται. Μια ζωντανή σάρκα και σπλάχνα που πάλλουν και μπορούν να μετατραπούν από πεδίο οδύνης σε ένα τόπο χαράς. Θα αναφέρω το παράδειγμα σχετικά νέου ασθενούς, ο οποίος για να λειτουργήσει στην καθημερινότητα έκανε χρήση ναρκωτικών και ήταν αλκοολικός. Οταν διαγνώστηκε με κακοήθεια, εγχειρίστηκε και έκανε χημειοθεραπεία και ακτινοβολίες. Μέσα από αυτές τις επώδυνες διαδικασίες συνειδητοποίησε ότι έχει ένα σώμα, που μέχρι τότε αγνοούσε και επί της ουσίας περιφρονούσε. Μου είπε σε κάποια προχωρημένη φάση της θεραπείας και όταν είχε πια άλλη επίγνωση του σώματός του, πιο ικανοποιητική: «Ευτυχώς που έφτιαξα τον καρκίνο, διαφορετικά θα είχα πεθάνει από τα ναρκωτικά και το αλκοόλ». Σε σχέση με το δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας θέλω να υπογραμμίσω ότι ορισμένα άτομα όταν νοσήσουν, μετά το πρώτο σοκ μοιάζει να «αφυπνίζονται» και αναζητούν τον λόγο που νόσησαν στο παρελθόν τους. Περιγράφουν ότι στον βίο τους ζούσαν μηχανιστικά, σχεδόν σαν ρομπότ, αποκομμένοι από τα συναισθήματά τους στο πλαίσιο μιας καθημερινής ρουτίνας που τους αλλοτρίωνε. Ζούσαν για τους άλλους, για να πλουτίσουν, για αξιώματα κι όχι για τον εαυτό τους. Η αρρώστια τους γίνεται η αφορμή να αναζητήσουν το νόημα σε όσα συμβαίνουν τώρα, στο χαμένο παρελθόν, σε ξεχασμένα πρώιμα γεγονότα της ζωής του, σε πένθη που δεν μπόρεσαν να καταναλώσουν οι γονείς τους και στοίχειωσαν την οικογένεια.

Υπάρχει κάποιος ασθενής που σας έχει συγκλονίσει περισσότερο;
Υπάρχει μια περίπτωση που περιγράφω στο βιβλίο μου «Επτά παραμυθια», η Ανθή, η οποία εμφάνισε καρκίνο των ωοθηκών κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας της. Μετά 4 χρόνια θεραπείας, η Ανθή ένιωθε πολύ καλά, αλλά στη συνέχεια μια σειρά από αλλεπάλληλες απώλειες και σοβαρά οικογενειακά προβλήματα τη βύθισαν σε κατάθλιψη. Οταν διαγνώστηκε με καρκίνο αισθάνθηκα σαν ένας γονιός που δεν μπόρεσε να προστατέψει το παιδί του από την καταιγίδα στον ωκεανό ή το τσουνάμι. Η θλίψη μου έγινε μεγαλύτερη όταν οποιαδήποτε θεραπεία και αν εφαρμόστηκε αποδεικνύονταν αναποτελεσματική και στο τέλος πέθανε ενώ πάλευε να ζήσει «έστω και ανάπηρη να μεγαλώσω το μωρό μου». Εστω και αν η ψυχοθεραπεία έχει διεξαχθεί στις καλύτερες συνθήκες και έχει υιοθετηθεί η ενδεδειγμένη για την περίπτωση τεχνική, ο θάνατος ενός ασθενούς στην διάρκεια αυτής, αποτελεί μια τραγωδία. Τα βιβλία, τα άρθρα που γράφουμε, οι ομιλίες που κάνουμε πολλές φορές για σχετικά θέματα είναι τα δικά μας «μνημόσυνα» για να επεξεργαστούμε το πένθος μας για τους ασθενείς μας.

Να κλείσουμε με μία προσωπική αναφορά σας για την Πάτρα; Τι κομμάτι κατέχει στην καρδιά σας και ποιες είναι οι πιο έντονες αναμνήσεις;
Γεννήθηκα στην Πάτρα και έζησα εκεί μέχρι την 5η Γυμνασίου στη συνοικία του Αγιαλέξη, όποτε μετακομίσαμε στην Αθήνα. Οπως αντιλαμβάνεστε έμαθα τα πρώτα πράγματα για τη ζωή στην Πάτρα. Η γειτονιά μου, οι φίλοι μου, τα παιχνίδια μας, οι αλάνες, τα περιβόλια, το 26ο Δημοτικό, το 1ο Γυμνάσιο Αρρένων, οι χριστιανικές ομάδες ήταν οι τόποι όπου σαρκώθηκαν τα πρώτα όνειρα, ο πρώτος έρωτας, οι απογοητεύσεις, οι φιλοδοξίες, οι ανταγωνισμοί. Πιο έντονες ευχάριστες αναμνήσεις ήταν τα μπάνια στην Τερψιθέα, τρώγοντας πατάτες τηγανητές και ακούγοντας Καζαντζίδη στο τζουκμπόξ, το γλέντι του Πάσχα στο σπίτι μας. Ο Κώστας Δαβουρλής που με έπαιρνε κάθε Κυριακή στο στάδιο της Παναχαϊκής και τον καμάρωνα για τις ντρίπλες και τα φοβερά γκολ. Θυμάμαι το σκασιαρχείο που κάναμε μια ηλιόλουστη μέρα του Φλεβάρη, μάλλον στην Τρίτη Γυμνασίου, με τους φίλους μου Δημήτρη Σερέτη και Γιώργο Λοτσάρη και πήγαμε για μπάνιο στη θάλασσα. Επίσης θυμάμαι όταν ανακάλυπτα τις μαζικές εκδηλώσεις θρησκευτικού συναισθήματος του πλήθους, όπως π.χ. όταν ο καρδινάλιος Μπέα έφερε από το Βατικανό στην πόλη μας την κάρα του Αγίου Ανδρέα. Αλλά ανακαλώ και το ξεφάντωμα στο καρναβάλι, τις ιστορίες για τα Μπουρμπούλια, τις σερπαντίνες, τις σοκολάτες που πετούσαν οι κοπέλες από τα άρματα και κυρίως τον διάχυτο ερωτισμό. Θυμάμαι τα πολιτικά πάθη και τις μεγάλες προεκλογικές συγκεντρώσεις του Γιώργου Παπανδρέου στην πλατεία Γεωργίου, όπου με έπαιρνε ο πατερας μου. Μια θλιβερή ανάμνηση ήταν ότι στα επτά μου χρόνια συνάντησα τις πραγματικότητες «καρκίνος» και «θάνατος», όταν έσβησε από λευχαιμία ένα γειτονάκι δώδεκα ετών, ο Βασιλάκης, που ήταν συμμαθητής του αδελφού μου Ανδρέα. Βροχοπτώσεις προκάλεσαν την υπερχείλιση του ποταμού Μείλιχου με αποτέλεσμα οι δρόμοι στην γειτονιά μας να γίνουν χείμαρροι και να πλημμυρίσουν τα σπίτια μας. Το ισόγειο του σπιτιού μας γέμισε νερά και λάσπη. Ακόμα και κάποια παράσημα του πατέρα μου από τους πολέμους χάθηκαν. Ξαφνικά γίναμε «πρόσφυγες», αλλά αγαθοί γείτονες που τα σπίτια τους δεν επλήγησαν μας υποδέχτηκαν και μας φιλοξένησαν για όσο καιρό χρειάστηκε μέχρι να επιστρέψουμε με ασφάλεια στο σπίτι μας. Εκεί ανακάλυψα την αλληλεγγύη. Επίσης με λύπη ανακαλώ μια εικόνα μια δυο μέρες μετά το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967. Το 26ο Δημοτικό σχολείο είχε γίνει τόπος κράτησης για πολλούς νέους και μεσήλικες άνδρες που συνελήφθησαν ως επικίνδυνοι από τη χούντα. Λυπημένοι κάθονταν ή περπατούσαν στο προαύλιο του σχολείου. Θυμάμαι που περνώντας έξω από το σχολείο πηγαίνοντας για το 1ο Γυμνάσιο, είδα πίσω από τα κιγκλιδώματα του σχολείου να κάθεται σε ένα πεζούλι ένα γλυκό μεσήλικα που δούλευε αρτεργάτης στον φούρνο της γειτονιάς. Τον χαιρέτησα και του χαμογέλασα με χαιρέτησε και μου χαμογέλασε κι εκείνος. Δεν ξεχνώ ακόμα το πικρό του χαμόγελο.

*Από την Έντυπη Έκδοση. Συνέντευξη στη Μαρίνα Ριζογιάννη.





Αποστολή με E-mail Εκτύπωση







Πρόσφατα
[13:12]  Ο Ν. Βατόπουλος για το νέο του βιβλίο
[08:53]  «TRIP» και «Πρόσωπα της Χρονιάς» μαζί...
[χθες 10:13]  Ειρήνη Ιωαννίδου: «Με ωθεί η...
[χθες 13:39]  Γ. Ντάνος: Μια αχαϊκή μπύρα...
[χθες 14:38]  Διονύσης Σιμόπουλος: Προτιμώ...
[χθες 08:28]  «TRIP» και «Πρόσωπα της Χρονιάς...
[χθες 13:55]  Αθηνά Χριστοπούλου: Ο καρκίνος...
[χθες 14:36]  Σταματοπούλου-Τζελέπη: Μια...








Πελοπόννησος
 
 





Τελευταία [14:13:40]