24 Ιουλίου 2026: 52 xρόνια από την επιστροφή της Ελλάδας στη Δημοκρατία
Η ιστορική νύχτα της 24ης Ιουλίου 1974 που έβαλε τέλος στη δικτατορία και γέννησε τη σύγχρονη ελληνική δημοκρατία.
Σήμερα, 24 Ιουλίου 2026, η Ελλάδα τιμά την 52η επέτειο της αποκατάστασης της δημοκρατίας. Μια ημέρα που σηματοδότησε το τέλος της επταετούς στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974) και την έναρξη της Μεταπολίτευσης, της πιο μακρόχρονης και σταθερής περιόδου κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη νεότερη ιστορία της χώρας.
Η πτώση του δικτατορικού καθεστώτος δεν ήρθε από μια απλή εσωτερική εξέλιξη, αλλά ως αποτέλεσμα μιας βαθιάς εθνικής κρίσης. Ο Ιούλιος του 1974 υπήρξε μήνας δραματικών γεγονότων. Η αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος κατά του Προέδρου της Κύπρου Αρχιεπισκόπου Μακαρίου στις 15 Ιουλίου, οργανωμένη από στελέχη της χούντας του Δημήτριου Ιωαννίδη, έδωσε στην Τουρκία το πρόσχημα για την εισβολή στην Κύπρο στις 20 Ιουλίου. Το φάσμα της εθνικής καταστροφής ανάγκασε την ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων να παραδώσει την εξουσία στους πολιτικούς.
Το παρασκήνιο της κατάρρευσης
Το καθεστώς βρισκόταν ήδη σε φάση αποσύνθεσης από το 1973. Ο υψηλός πληθωρισμός, η διεθνής απομόνωση και οι ογκούμενες κοινωνικές αντιδράσεις είχαν διαβρώσει την εικόνα του. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 και η αιματηρή καταστολή της αποκάλυψαν τα αδιέξοδα. Η ανατροπή του Γεωργίου Παπαδόπουλου από τον Ιωαννίδη δεν έφερε σταθερότητα, αλλά οδήγησε σε νέες περιπέτειες.
Στις 23 Ιουλίου 1974, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας (ορισμένος από τη χούντα) Στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης συγκάλεσε σύσκεψη με πολιτικούς ηγέτες όπως οι Παναγιώτης Κανελλόπουλος, Γεώργιος Μαύρος, Ευάγγελος Αβέρωφ και Σπύρος Μαρκεζίνης. Μετά από συζητήσεις, επικράτησε η απόφαση για την άμεση κλήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή, ο οποίος βρισκόταν σε αυτοεξορία στο Παρίσι από το 1963. Ο Γάλλος Πρόεδρος Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εσταίν διέθεσε το προεδρικό αεροσκάφος Falcon για τη μεταφορά του.
Η ιστορική νύχτα της 23ης προς 24η Ιουλίου
Λίγο μετά τις 2:00 τα ξημερώματα της 24ης Ιουλίου, το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο αεροδρόμιο του Ελληνικού. Χιλιάδες πολίτες πλημμύρισαν τους δρόμους της Αθήνας, εκφράζοντας με ενθουσιασμό και ανακούφιση το τέλος της δικτατορίας.
Λίγες ώρες αργότερα, στις 4:00 π.μ., ο Καραμανλής ορκίστηκε Πρωθυπουργός ενώπιον του Αρχιεπισκόπου Σεραφείμ, σχηματίζοντας την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας.
Η παρακαταθήκη της Μεταπολίτευσης
Η νέα κυβέρνηση κλήθηκε να διαχειριστεί ταυτόχρονα την κρίση στην Κύπρο και τη δημοκρατική μετάβαση. Σε σύντομο χρονικό διάστημα:
- Κατήργησε τα δικτατορικά νομοθετήματα
- Απελευθέρωσε πολιτικούς κρατουμένους
- Προκήρυξε εκλογές
- Θέσπισε το Σύνταγμα του 1975, που ισχύει μέχρι σήμερα με τροποποιήσεις
Η 24η Ιουλίου καθιερώθηκε ως επίσημη ημέρα εορτασμού της αποκατάστασης της Δημοκρατίας. Δεν πρόκειται απλώς για ιστορική επέτειο, αλλά για υπενθύμιση της αξίας των θεσμών, της εθνικής ενότητας και της συνεχούς εγρήγορσης που απαιτεί η δημοκρατία.
Σήμερα, 52 χρόνια μετά, η Ελλάδα παραμένει προσηλωμένη σε αυτές τις αξίες, παρότι αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις. Η μνήμη εκείνης της κρίσιμης νύχτας του 1974 λειτουργεί ως φάρος: η δημοκρατία δεν είναι δεδομένη, αλλά κατακτάται και προστατεύεται καθημερινά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Πώς ένα κομμάτι αλουμινόχαρτου μπορεί να βρει κρυφή υγρασία στους τοίχους
Η αλήθεια για το USB: Δεν περάσαμε ποτέ απευθείας από το USB A στο C
Ζώδια Σήμερα 24/7: Πώς ο σπάνιος «Χαρταετός» αλλάζει τη μέρα σου?
Πώς θα είναι τα νέα χαρτονομίσματα του ευρώ – Πώς θα ψηφίσετε
Δωρεάν cloud gaming στο Xbox αρκεί να δεις πρώτα διαφημίσεις
