72 ώρες αυτονομίας: Το σακίδιο που πρέπει να έχουμε έτοιμο και όσα δεν πρέπει να λείπουν από το σπίτι
Νερό, τρόφιμα, φάρμακα, μετρητά και ένα ραδιόφωνο που λειτουργεί χωρίς ρεύμα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε νέες οδηγίες για την προετοιμασία των πολιτών απέναντι σε έκτακτες καταστάσεις. Τι προτείνει ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός και πώς μπορούμε να οργανωθούμε χωρίς περιττά έξοδα

Ένα σακίδιο με τα απολύτως απαραίτητα, προμήθειες για τρεις ημέρες και ένα απλό οικογενειακό σχέδιο έκτακτης ανάγκης. Αυτά είναι τα βασικά στοιχεία της προετοιμασίας που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία καλεί τα κράτη-μέλη να ενισχύσουν την ετοιμότητα των πολιτών απέναντι σε καταστάσεις που μπορούν να διαταράξουν απότομα την καθημερινότητά τους.
Στις 3 Νοεμβρίου 2026, η Κομισιόν παρουσίασε τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες για την αυτονομία των νοικοκυριών κατά τις πρώτες 72 ώρες μιας κρίσης. Το λεγόμενο «κιτ επιβίωσης» δεν αφορά αποκλειστικά πολεμικές συγκρούσεις. Μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμο σε έναν ισχυρό σεισμό, μια μεγάλη πλημμύρα, μια πυρκαγιά ή μια εκτεταμένη διακοπή ηλεκτροδότησης και επικοινωνιών.
Οι οδηγίες δεν συνιστούν προειδοποίηση για κάποια επικείμενη καταστροφή ούτε θεσπίζουν υποχρέωση αγοράς συγκεκριμένου εξοπλισμού. Στόχος είναι να μπορούν οι πολίτες να καλύπτουν προσωρινά βασικές ανάγκες, όσο κινητοποιούνται οι αρμόδιες υπηρεσίες.
Διαβάστε επίσης: Ευρώπη: Η τσάντα έκτακτης ανάγκης για τις πρώτες 72 ώρες κρίσης – Νέος οδηγός επιβίωσης
Γιατί η Ευρώπη επιμένει στις πρώτες 72 ώρες
Οι τρεις πρώτες ημέρες μιας σοβαρής κρίσης μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα απαιτητικές. Η πρόσβαση σε πόσιμο νερό ενδέχεται να διακοπεί, τα καταστήματα να παραμείνουν κλειστά, οι ηλεκτρονικές πληρωμές να μην πραγματοποιούνται και τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας να παρουσιάζουν προβλήματα.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ακόμη και οι καθημερινές ανάγκες μιας οικογένειας μετατρέπονται σε πρακτικές δυσκολίες.
Η ευρωπαϊκή στρατηγική δίνει έμφαση στην προετοιμασία για τουλάχιστον τρία εικοσιτετράωρα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι υπηρεσίες διάσωσης θα καθυστερήσουν υποχρεωτικά τόσο πολύ να παρέμβουν.
Σημαντική είναι και η διάκριση ανάμεσα σε δύο διαφορετικές μορφές προετοιμασίας: το απόθεμα ειδών πρώτης ανάγκης που διατηρούμε στο σπίτι και το φορητό σακίδιο που μπορούμε να πάρουμε μαζί μας εάν απαιτηθεί απομάκρυνση.
Τα απαραίτητα που πρέπει να περιλαμβάνει το κιτ επιβίωσης
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός έχει δημοσιεύσει αναλυτικές οδηγίες για την οργάνωση ενός σακιδίου έκτακτης ανάγκης, με βασικά είδη που μπορούν να εξυπηρετήσουν έναν άνθρωπο ή μια οικογένεια σε συνθήκες κρίσης.
Συνδυάζοντας τις ελληνικές συστάσεις με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις, τα κυριότερα είδη είναι:
- Πόσιμο νερό: Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός συστήνει απόθεμα τουλάχιστον 6 λίτρων ανά άτομο για τρεις ημέρες. Ανάλογα με τη ζέστη, την ηλικία και τις ανάγκες υγιεινής μπορεί να απαιτείται περισσότερο.
- Τρόφιμα μεγάλης διάρκειας: Κονσέρβες, ξηροί καρποί, μπάρες δημητριακών και άλλα προϊόντα που διατηρούνται χωρίς ψυγείο και καταναλώνονται χωρίς μαγείρεμα.
- Φάρμακα: Η τακτική φαρμακευτική αγωγή των μελών της οικογένειας, με μέριμνα για τις κατάλληλες συνθήκες φύλαξης.
- Κουτί πρώτων βοηθειών: Γάζες, επιδέσμους, αντισηπτικό και βασικά υλικά αντιμετώπισης μικροτραυματισμών.
- Φακός: Κατά προτίμηση με εφεδρικές μπαταρίες ή δυνατότητα επαναφόρτισης.
- Φορητό ραδιόφωνο: Μια εναλλακτική πηγή ενημέρωσης εάν διακοπεί το ρεύμα ή η σύνδεση στο διαδίκτυο.
- Power bank και φορτιστής κινητού: Με την προϋπόθεση ότι η εξωτερική μπαταρία ελέγχεται και επαναφορτίζεται τακτικά.
- Μετρητά: Χαρτονομίσματα μικρής αξίας και κέρματα για την περίπτωση που δεν λειτουργούν ΑΤΜ και POS.
- Βασικά έγγραφα: Αντίγραφα ταυτότητας, ασφαλιστικών στοιχείων και σημαντικών ιατρικών πληροφοριών, προστατευμένα μέσα σε αδιάβροχη θήκη.
- Είδη προσωπικής υγιεινής: Σαπούνι, χαρτί υγείας, υγρά μαντιλάκια και άλλα απαραίτητα προϊόντα.
- Ρούχα και προστασία από το κρύο: Μια αλλαξιά, κατάλληλα υποδήματα και μια ελαφριά κουβέρτα επιβίωσης.
- Ειδικά εφόδια: Βρεφικές τροφές, πάνες, εξοπλισμός που χρειάζονται ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία και τροφή για κατοικίδια.
Στο σακίδιο μπορούν επίσης να τοποθετηθούν ένα μικρό πολυεργαλείο, ανοιχτήρι κονσερβών, σφυρίχτρα και εφεδρικά κλειδιά.
Το λάθος που μπορεί να κάνει το σακίδιο άχρηστο
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία είναι να μην μπερδεύουμε τις οικογενειακές προμήθειες με τον εξοπλισμό άμεσης απομάκρυνσης.
Μια τετραμελής οικογένεια που ακολουθεί τη σύσταση των 6 λίτρων νερού ανά άτομο χρειάζεται τουλάχιστον 24 λίτρα για τρεις ημέρες.
Αυτή η ποσότητα ζυγίζει περίπου 24 κιλά, χωρίς να υπολογίζεται το βάρος των συσκευασιών.
Είναι επομένως πρακτικότερο το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος να φυλάσσεται στο σπίτι, ενώ στο σακίδιο να μπαίνει ποσότητα νερού που μπορεί πράγματι να μεταφερθεί, μαζί με τα υπόλοιπα απολύτως απαραίτητα.
Αντίστοιχα, δεν χρειάζεται να στριμώξουμε μέσα σε μία τσάντα όλα τα τρόφιμα τριών ημερών. Η σωστή προετοιμασία εξαρτάται από το αν πρόκειται να παραμείνουμε σε ασφαλές σπίτι ή να μετακινηθούμε.
Πού φυλάμε το σακίδιο και κάθε πότε το ελέγχουμε
Το σακίδιο πρέπει να βρίσκεται σε σημείο εύκολα προσβάσιμο, γνωστό σε όλα τα μέλη της οικογένειας.
Αποφεύγουμε χώρους στους οποίους μπορεί να μην έχουμε πρόσβαση σε περίπτωση καταστροφής, ενώ φροντίζουμε το βάρος του να είναι διαχειρίσιμο από το άτομο που πρόκειται να το μεταφέρει.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τακτικός έλεγχος του περιεχομένου. Τρόφιμα και φάρμακα έχουν ημερομηνίες λήξης, οι μπαταρίες μπορεί να έχουν αποφορτιστεί και οι ανάγκες μιας οικογένειας αλλάζουν με τον χρόνο.
Χρήσιμο είναι επίσης να υπάρχει μια γραπτή λίστα τηλεφώνων επικοινωνίας, ένα προκαθορισμένο σημείο συνάντησης και συνεννόηση για τον τρόπο με τον οποίο θα επικοινωνήσουν τα μέλη της οικογένειας εάν τα δίκτυα δεν λειτουργούν.
Τι ισχύει για την Ελλάδα και τι κάνουμε σε περίπτωση κινδύνου
Για την Ελλάδα, η προετοιμασία αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον εξαιτίας της σεισμικότητας, των πλημμυρικών φαινομένων και των δασικών πυρκαγιών.
Ωστόσο, κάθε έκτακτη κατάσταση απαιτεί διαφορετική αντίδραση. Σε έναν σεισμό, για παράδειγμα, η Πολιτική Προστασία συστήνει να προστατευτούμε μέσα στο κτίριο όσο διαρκεί η δόνηση και όχι να επιχειρήσουμε να φύγουμε τρέχοντας.
Αντίστοιχα, σε περίπτωση πλημμύρας η προτεραιότητα είναι η απομάκρυνση από υπόγεια και πλημμυρισμένα σημεία.
Οι πολίτες πρέπει να ακολουθούν τις επίσημες οδηγίες των Αρχών και τις προειδοποιήσεις του 112, οι οποίες υπερισχύουν οποιουδήποτε γενικού σχεδίου προετοιμασίας.
Η πρώτη ευρωπαϊκή ημέρα ετοιμότητας το 2027
Οι νέες οδηγίες αποτελούν μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής ετοιμότητας που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2025.
Εκτός από την αυτονομία των 72 ωρών, η Κομισιόν δίνει έμφαση στην εκπαίδευση των παιδιών, στην καλύτερη ενημέρωση για τους κινδύνους και στην ουσιαστική συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία στον σχεδιασμό μέτρων προστασίας.
Παράλληλα, έχει προτείνει την καθιέρωση ευρωπαϊκής ημέρας ετοιμότητας στις 23 Οκτωβρίου κάθε έτους, με πρώτη διοργάνωση το 2027.
Το βασικό μήνυμα της πρωτοβουλίας είναι πρακτικό: δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς να συμβεί μια έκτακτη κατάσταση για να οργανώσει τα απαραίτητα. Μερικές προμήθειες, ένα έτοιμο σακίδιο και ένα στοιχειώδες οικογενειακό σχέδιο μπορούν να κάνουν τις πρώτες δύσκολες ώρες ασφαλέστερες.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News