Η Πάτρα πάνω στο βινύλιο: Από την «Πατρινιά» του 1935 στις ανεξάρτητες ετικέτες της πόλης

Στις 20 Σεπτεμβρίου 1935, η Ρόζα Εσκενάζυ ηχογράφησε την «Πατρινιά». Το τραγούδι κυκλοφόρησε σε δίσκο 78 στροφών και αποτελεί μία από τις παλαιότερες καταγεγραμμένες παρουσίες της Πάτρας στην ελληνική δισκογραφία.

Ενενήντα χρόνια αργότερα, συγκροτήματα της πόλης εξακολουθούν να κυκλοφορούν τη μουσική τους σε βινύλιο, ενώ δύο ανεξάρτητες δισκογραφικές με έδρα την Πάτρα έχουν αναπτύξει καταλόγους με δεκάδες εκδόσεις. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο χρονολογίες βρίσκονται τραγούδια αφιερωμένα στην πόλη, λαϊκοί δίσκοι που γνώρισαν πανελλαδική επιτυχία και η ανάπτυξη μιας αγγλόφωνης indie σκηνής.

Διαβάστε επίσης: Όταν το τραγούδι ξεπερνά την ταινία: Έξι soundtrack επιτυχίες που απέκτησαν δική τους ζωή

Η «Πατρινιά» της Ρόζας Εσκενάζυ

Η «Πατρινιά» ηχογραφήθηκε στην Αθήνα, με δημιουργό τον Ιωάννη Πετρόπουλο. Η πρώτη έκδοση κυκλοφόρησε από τη His Master’s Voice σε δίσκο 78 στροφών, με αριθμό AO 2249.

Το Εικονικό Μουσείο του Αρχείου Κουνάδη διασώζει την ηχογράφηση και τα στοιχεία της. Ο δίσκος ήταν κατασκευασμένος από γομαλάκα, το υλικό που χρησιμοποιούνταν πριν από την καθιέρωση του βινυλίου. Ο τίτλος του θέματος λειτουργεί επομένως ως ομπρέλα για τη συνολική πορεία της πόλης στην καταγεγραμμένη δισκογραφία.

Στην «Πατρινιά», η αναφορά στην πόλη περνά μέσα από την καταγωγή της γυναίκας που περιγράφει το τραγούδι. Παρόμοιοι γεωγραφικοί προσδιορισμοί εμφανίζονταν συχνά στα λαϊκά και ρεμπέτικα τραγούδια της εποχής.

Η Πάτρα γίνεται τραγούδι

Ο Θεόδωρος Μπουτάκογλου έγραψε και ερμήνευσε αργότερα «Το τραγούδι της Πάτρας», το οποίο κυκλοφόρησε από την GREKA σε δίσκο 45 στροφών.

Οι στίχοι περνούν από τις Ιτιές, τα Ψηλά Αλώνια, το Ρίο και τα Μποζαΐτικα. Στην εικόνα της πόλης χωρούν οι καντάδες, το Καρναβάλι, οι αμμουδιές, οι εργάτες, οι ψαράδες και τα νυχτερινά γλέντια.

Πρόκειται για μια μικρή δισκογραφική περιήγηση στην Πάτρα μιας άλλης εποχής. Οι γειτονιές και τα τοπόσημα μπαίνουν στο τραγούδι και συνδέονται με τα στοιχεία που είχε ήδη αρχίσει να χρησιμοποιεί η πόλη για την προβολή της: τη θάλασσα, τη διασκέδαση και το Καρναβάλι. Τα στοιχεία της έκδοσης καταγράφονται στη βάση της Ελληνικής Δισκογραφίας.

Πέντε φοιτητές τυπώνουν την Πάτρα στα εξώφυλλα

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, πέντε φοιτητές άρχισαν να παίζουν στο νυχτερινό κέντρο «Χάραμα» της Οβρυάς. Ο Λάμπρος Καρελάς, ο Χρήστος Παπαδόπουλος, ο Αργύρης Παπαγεωργίου, ο Βαγγέλης Δεληκούρας και ο Παναγιώτης Μανωλάκος προέρχονταν από διαφορετικά μέρη της Ελλάδας. Η κοινή τους πορεία ξεκίνησε στην Πάτρα και η πόλη μπήκε στο όνομα του συγκροτήματος.

Τα Παιδιά από την Πάτρα κυκλοφόρησαν το 1983 τον πρώτο τους δίσκο, «Αφιερωμένο εξαιρετικά». Το άλμπουμ έγινε χρυσό και τους έφερε στο κέντρο της λαϊκής μουσικής της δεκαετίας.

Η σχέση τους με την πόλη βρισκόταν στη δημιουργία της παρέας και στις πρώτες εμφανίσεις της. Με την επιτυχία του συγκροτήματος, το όνομα της Πάτρας πέρασε σε εξώφυλλα, αφίσες, κασέτες και δίσκους που κυκλοφόρησαν σε όλη την Ελλάδα.

Η indie σκηνή αποκτά δικούς της δίσκους

Στη δεκαετία του 1990, οι Raining Pleasure έδωσαν στην Πάτρα μια διαφορετική θέση στον μουσικό χάρτη. Το συγκρότημα ξεκίνησε το 1990 ως Rest in Peace, ηχογράφησε το πρώτο του demo σε 160 αντίτυπα και κυκλοφόρησε το 1997 το «Memory Comes Back». Η πορεία του άνοιξε τον δρόμο για μια σειρά από αγγλόφωνα σχήματα της πόλης.

Οι Abbie Gale εμφανίστηκαν στην επόμενη φάση αυτής της σκηνής. Το πρώτο τους άλμπουμ, «Family Life», κυκλοφόρησε το 2005 από τη Vacant Records. Η Inner Ear απέκτησε αργότερα τα δικαιώματα, προχώρησε σε νέα μίξη και επανέκδοση και το 2013 παρουσίασε το άλμπουμ σε περιορισμένο LP.

Η έκδοση έχει ιδιαίτερη θέση στη διαδρομή της πατρινής μουσικής. Ένα άλμπουμ συγκροτήματος της πόλης επέστρεψε στο βινύλιο μέσω δισκογραφικής που είχε επίσης δημιουργηθεί στην Πάτρα.

Από την 80’s Ways στις σημερινές κυκλοφορίες

Η πατρινή παρουσία στο βινύλιο απλώνεται σε πολύ περισσότερα ονόματα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’80, ο Alexandros ίδρυσε την 80’s Ways Records, κυκλοφόρησε το single «No Place to Run / Tired» και το LP «Data», ενώ από την ίδια μικρή ετικέτα βγήκαν τα επτάιντσα των Peaceful Minds και των Λόγκο & Βία.

Αργότερα, οι B-Sides τύπωσαν σε 7ιντσο τα «Queen» και «Kill», ενώ οι Goodbye Bedouin συνέχισαν τη διαδρομή με το «Submarine/Youth» και το LP «The Shaking People». Η νεότερη παραγωγή παραμένει ενεργή: οι Mr Egglemon & The Headfish κυκλοφόρησαν το «Let It Cook» σε LP το 2025 και οι Timeless Afternoon έφτασαν για πρώτη φορά στις αυλακώσεις του βινυλίου τον Μάιο του 2026.

Σε αυτόν τον χάρτη ανήκει και ο Θάνος Μικρούτσικος, ο σημαντικότερος ίσως δημιουργός που γεννήθηκε στην Πάτρα, με μια δισκογραφία που σημάδεψε ολόκληρη την εποχή του ελληνικού LP.

Inner Ear και Veego: Οι δίσκοι παράγονται πλέον εδώ

Ο Περικλής Πιλαβάς ίδρυσε την Inner Ear το 2007 στην Πάτρα. Η εταιρεία ανέλαβε κυκλοφορίες από διαφορετικές πλευρές της ελληνικής ανεξάρτητης μουσικής, εκδίδοντας δουλειές καλλιτεχνών όπως η Σtella, η Nalyssa Green, ο The Boy, οι Acid Baby Jesus και οι Nightstalker.

Στον κατάλογό της περιλαμβάνονται και πατρινά σχήματα, ανάμεσά τους οι Abbie Gale, οι Playground Noise και οι Goodbye Bedouin. Η έδρα και το ηλεκτρονικό κατάστημα της εταιρείας παραμένουν στην Πάτρα.

Το 2019, ο Ανδρέας Μητρέλης δημιούργησε τη Veego Records. Στόχος της ήταν να κυκλοφορήσει νέες δουλειές και να επαναφέρει άλμπουμ που είχαν μείνει εκτός φυσικής διανομής ή είχαν χαθεί μέσα στον όγκο των ψηφιακών κυκλοφοριών.

Η Veego επικεντρώθηκε αποκλειστικά στο βινύλιο. Μέσα στα πρώτα έξι χρόνια λειτουργίας της πλησίασε τις 50 κυκλοφορίες, με νέους δίσκους και επανεκδόσεις από την ελληνική ανεξάρτητη σκηνή. Η ιστορία της εταιρείας παρουσιάζεται στην επίσημη σελίδα της Veego Records.

Η πιο πρόσφατη πατρινή κυκλοφορία

Οι Mr Egglemon & The Headfish, ένα τρίο από την Πάτρα, κυκλοφόρησαν το «Let It Cook» ψηφιακά τον Νοέμβριο του 2025 και σε βινύλιο τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς μέσω της Inner Ear.

Το άλμπουμ δημιουργήθηκε στην Πάτρα, με παραγωγό τον Vassilikos των Raining Pleasure και συμμετοχές μουσικών από τη σύγχρονη τοπική σκηνή. Αποτελεί την πιο πρόσφατη στάση μιας δισκογραφικής διαδρομής που ξεκίνησε με την «Πατρινιά» και σήμερα συνεχίζεται με νέες ηχογραφήσεις και φυσικές εκδόσεις.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News