TikTok και Instagram: Το 68% των συμβουλών διατροφής είναι παραπλανητικό

Πελοπόννησος Newsroom

Από τις συμβουλές για «καθαρή διατροφή» και τους στόχους πρόσληψης πρωτεΐνης μέχρι τα προγράμματα γρήγορης απώλειας βάρους, το περιεχόμενο για τη διατροφή έχει κατακλύσει το TikTok και το Instagram. Μια νέα μελέτη, ωστόσο, δείχνει ότι μεγάλο μέρος αυτών των συμβουλών απέχει σημαντικά από την επιστημονική ακρίβεια.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Flinders στην Αυστραλία ανέλυσαν 300 δημοφιλή βίντεο στο TikTok και το Instagram και διαπίστωσαν ότι το 68% των πληροφοριών που αφορούσαν τη διατροφή και την άσκηση ήταν παραπλανητικές ή ψευδείς.

Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο Journal of Technology in Behavioral Science και εξέτασε βίντεο που αναρτήθηκαν με τα hashtags #healthylifestyle, #nutrition και #cleaneating.

Τι έδειξε η έρευνα

Οι ερευνητές εξέτασαν 150 βίντεο από το TikTok και 150 Instagram Reels, με μέση διάρκεια περίπου 26 δευτερόλεπτα. Το περιεχόμενο αφορούσε κυρίως γυναίκες και αξιολογήθηκε ως προς την ακρίβεια των πληροφοριών, τους διατροφικούς περιορισμούς, την εικόνα σώματος, την άσκηση και στοιχεία που συνδέονται με την ορθορεξία.

Περίπου το 67% των βίντεο προωθούσε την «καθαρή» ή «υγιεινή» διατροφή, ενώ το 36% υποστήριζε ένα συγκεκριμένο διατροφικό πρότυπο. Παράλληλα, περίπου τρία στα τέσσερα βίντεο περιείχαν αναφορές σε συμπληρώματα διατροφής ή «σούπερ τρόφιμα».

Σχεδόν ένα στα τρία βίντεο προωθούσε συγκεκριμένους διατροφικούς κανόνες ή περιορισμούς, όπως αυστηρούς στόχους πρωτεΐνης ή την πλήρη αποφυγή ολόκληρων ομάδων τροφίμων.

Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, η διατροφή συνδεόταν άμεσα με την προσωπική αξία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρουν οι ερευνητές είναι η φράση «τρώω τρόφιμα υψηλής ποιότητας επειδή είμαι άνθρωπος υψηλής ποιότητας».

Η εικόνα του σώματος στο επίκεντρο

Η έρευνα διαπίστωσε επίσης ότι η διατροφή συχνά παρουσιάζεται σε άμεση σύνδεση με την εξωτερική εμφάνιση. Στο 63% του συνόλου των βίντεο υπήρχαν στοιχεία αντικειμενοποίησης του σώματος.

Το φαινόμενο ήταν εντονότερο στο Instagram, όπου καταγράφηκε στο 78% των βίντεο, έναντι 48% στο TikTok. Παράλληλα, τα βίντεο του Instagram εμφάνιζαν συχνότερα λεπτά ή μυώδη σώματα και συνέδεαν πιο άμεσα τη σωματική διάπλαση με συγκεκριμένες διατροφικές επιλογές.

Στο περίπου 10% των βίντεο και στις δύο πλατφόρμες εμφανίζονταν επίσης μορφές υπερβολικής ή αντισταθμιστικής άσκησης.

Η μεγάλη διαφορά των ειδικών

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα της μελέτης αφορά το ποιος δίνει τις διατροφικές συμβουλές.

Στους δημιουργούς που διέθεταν πιστοποιημένη κατάρτιση στη διατροφή, τη διαιτολογία ή την επιστήμη της άσκησης, το 45,5% του περιεχομένου αξιολογήθηκε ως ακριβές. Στους μη πιστοποιημένους δημιουργούς, το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 4,7%.

Αντίστροφα, το 75,2% του περιεχομένου των μη πιστοποιημένων influencers χαρακτηρίστηκε παραπλανητικό, έναντι 40,9% στους πιστοποιημένους επαγγελματίες.

Η παγίδα της γρήγορης απώλειας βάρους

Οι ερευνητές εντόπισαν και περιεχόμενο που προωθούσε ιδιαίτερα αυστηρές πρακτικές. Σε ένα από τα παραδείγματα που καταγράφηκαν, δημιουργός παρουσίαζε ένα πρόγραμμα με τίτλο «Πώς έχασα 2 κιλά σε 7 ημέρες», στο οποίο κυριαρχούσαν τα υγρά και ένα εξαιρετικά περιορισμένο γεύμα.

Τέτοιου είδους μηνύματα μπορεί να ενισχύσουν μια προβληματική σχέση με το φαγητό, ειδικά όταν η κατανάλωση τροφών χωρίζεται απόλυτα σε «καλές» και «κακές» και η τήρηση αυστηρών κανόνων παρουσιάζεται ως απόδειξη αυτοελέγχου ή προσωπικής αξίας.

Η μελέτη εξετάζει ειδικότερα τη σύνδεση τέτοιων μοτίβων με την ορθορεξία, έναν όρο που χρησιμοποιείται για την παθολογική προσήλωση στην κατανάλωση τροφών που θεωρούνται «καθαρές» ή «υγιεινές».

Το βασικό συμπέρασμα των ερευνητών δεν είναι ότι κάθε περιεχόμενο για τη διατροφή στα social media είναι προβληματικό. Αναδεικνύει, όμως, τη μεγάλη διαφορά στην αξιοπιστία ανάμεσα σε συμβουλές που προέρχονται από καταρτισμένους επαγγελματίες και σε εκείνες που προέρχονται από influencers χωρίς σχετική επιστημονική εκπαίδευση.

Και σε μια πλατφόρμα όπου ένα βίντεο λίγων δευτερολέπτων μπορεί να συγκεντρώσει εκατομμύρια προβολές, το ποιος μιλά για τη διατροφή φαίνεται να έχει τελικά μεγαλύτερη σημασία από το πόσο πειστικά παρουσιάζεται η συμβουλή.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News