Σπύρος Χρυσικόπουλος: «Η αποτυχία είναι το μεγαλύτερο σχολείο»

Βαγγέλης Γερογιάννης

Στην παραλία του Σχοινιά, εκεί όπου έχει περάσει αμέτρητες ώρες προπόνησης, ο Σπύρος Χρυσικόπουλος μίλησε λίγες ημέρες μετά το μεγαλύτερο θαλάσσιο επίτευγμα της ζωής του.

Κολύμπησε 91,4 χιλιόμετρα σε 31 ώρες και 50 λεπτά, από τους Οθωνούς έως τη Σάντα Μαρία ντι Λέουκα, και έγινε ο πρώτος άνθρωπος που ολοκλήρωσε καταγεγραμμένη κολυμβητική διάσχιση από την Ελλάδα στην Ιταλία.

Η διαδρομή αυτή δεν ήταν η πρώτη συνάντησή του με τα άκρα. Το 2021 κατέγραψε ρεκόρ Guinness κολυμπώντας 358,2 χιλιόμετρα σε επτά ημέρες, το 2022 ένωσε κολυμβητικά τη Ρόδο με το Καστελλόριζο έπειτα από 64 ώρες και 5 λεπτά αδιάκοπης προσπάθειας, ενώ το 2025 πέτυχε δεύτερο ρεκόρ Guinness με 151 χιλιόμετρα σε 48 ώρες.

Πίσω, όμως, από τους αριθμούς βρίσκονται η αποτυχία της πρώτης προσπάθειας για την Ιταλία, δύο χρόνια επιμονής και μια προσωπική διαδρομή που ξεκινά από τη δυσλεξία και φτάνει έως τη συγγραφή του βιβλίου «Κολυμπώντας πέρα από τα όρια».
Στη συζήτησή μας δεν περιγράφει μόνο πώς τρέφεται ένας άνθρωπος που κολυμπά επί δύο νύχτες χωρίς να αγγίξει το σκάφος συνοδείας. Μιλά για τη μητέρα του που τον περίμενε στην ιταλική ακτή, για τον φόβο της έκθεσης μέσα στη σχολική τάξη, για τη στιγμή που έμαθε ότι έχει δυσλεξία και για τον λόγο που θεωρεί σημαντικότερο επίτευγμά του όχι ένα ρεκόρ αλλά τη σωστή διαχείριση μιας αποτυχίας.
Όταν πάτησες στην ιταλική ακτή, ποια ήταν η πρώτη εικόνα και η πρώτη σκέψη σου;
Όταν ολοκληρώνεις ένα εγχείρημα υπεραπόστασης, έχεις κουραστεί τόσο πολύ που εκείνη τη στιγμή δεν σκέφτεσαι καθαρά ούτε πανηγυρίζεις όπως ίσως φαντάζεται κάποιος. Χάρηκα πάρα πολύ. Στην ακτή με περίμενε η μητέρα μου και ήταν ο πρώτος άνθρωπος που αγκάλιασα. Νιώθεις κυρίως ανακούφιση έπειτα από τόσες ώρες στο νερό. Χρειάζονται, όμως, αρκετές ημέρες για να συνειδητοποιήσεις πραγματικά τι έχεις κάνει.
Αν χώριζες τη διαδρομή σε κεφάλαια, ποιο θα ήταν το ομορφότερο και ποιο το δυσκολότερο;
Το αγαπημένο μου κεφάλαιο ήταν η αρχή. Ξεκίνησα από το λιμάνι των Οθωνών, πέρασα από την Άσπρη Άμμο και τη σπηλιά της Καλυψώς, με καιρό πέντε έως έξι μποφόρ. Μου αρέσει να κολυμπώ με κύμα, παρότι σε ένα τέτοιο εγχείρημα θέλεις τις καλύτερες δυνατές συνθήκες. Πήρα το ρίσκο να ξεκινήσω με δύσκολο καιρό, ώστε την επόμενη ημέρα, όταν θα ήμουν περισσότερο κουρασμένος, οι συνθήκες να είναι καλύτερες. Ήθελα, επίσης, να αναδείξω τη σημασία των ακριτικών νησιών και ιδιαίτερα των Οθωνών, του δυτικότερου νησιού της Ελλάδας. Το δυσκολότερο σημείο ήρθε όταν νύχτωσε. Η κούραση εμφανίστηκε λίγο νωρίτερα από όσο περίμενα και άρχισα να κρυώνω. Δεν υπήρξε, όμως, ούτε μία στιγμή που να σκέφτηκα ότι δεν θα τα καταφέρω. Ήξερα πως, όσο δύσκολα κι αν γίνονταν τα πράγματα, θα έφτανα στην Ιταλία.
Σε μια προσπάθεια 31 ωρών τι έχει μεγαλύτερη βαρύτητα, η σωματική ή η ψυχική προετοιμασία;
Δεν μπορώ να δώσω ακριβές ποσοστό, αλλά το σημαντικότερο είναι το ψυχολογικό κομμάτι. Στις υπεραποστάσεις, όσο έτοιμος κι αν είσαι, όσο καλή ενδυνάμωση και όσες μεγάλες προπονήσεις κι αν έχεις κάνει, κάποια στιγμή το σώμα σε εγκαταλείπει. Από εκεί και πέρα πρέπει να ξεκλειδώσουν πράγματα στο μυαλό σου. Να καταλάβεις γιατί το κάνεις, τι θέλεις να αποδείξεις στον εαυτό σου και γιατί θέλεις να φτάσεις έως εκεί. Όταν απαντήσεις σε αυτά με ειλικρίνεια, το μυαλό σού δίνει τη δύναμη να συνεχίσεις.
Πώς τρέφεται και ενυδατώνεται ένας κολυμβητής όσο βρίσκεται συνεχώς μέσα στο νερό;
Υπάρχει πάντοτε σκάφος συνοδείας. Συνήθως επιλέγω ιστιοφόρο, επειδή είναι μεγάλο, μπορεί να κινείται για πολλές ώρες με χαμηλή ταχύτητα και έχει χώρο για όλο το πλήρωμα: την ομάδα υποστήριξης, τους κριτές, τους καπετάνιους και τους γιατρούς. Κολυμπώ δίπλα στο σκάφος, που μου δείχνει την πορεία. Ανά τακτά διαστήματα η ομάδα μού κατεβάζει κάτι να φάω ή να πιω.
Υπάρχει ένα βασικό πρόγραμμα, αλλά ποτέ δεν εφαρμόζεται ακριβώς το ίδιο, γιατί πρέπει να ακούσεις τι ζητά το σώμα εκείνη την ώρα. Η τροφή χρειάζεται να είναι μαλακή και φιλική προς το στόμα: φρούτο, μπανάνα, κάποια μπάρα ή υδατάνθρακες. Πίνω νερό και ηλεκτρολύτες και συνεχίζω. Δεν επιτρέπεται να ανέβω στο σκάφος, να το αγγίξω ή να δεχθώ οποιαδήποτε φυσική βοήθεια. Παίρνω το παγούρι, πίνω, το αφήνω και συνεχίζω.
Υπάρχει ύπνος κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας κολύμβησης;
Όχι. Η προσπάθεια είναι συνεχόμενη και η αϋπνία γίνεται μέρος της δοκιμασίας. Παλεύεις ταυτόχρονα με την κούραση, το κρύο και την ανάγκη του οργανισμού να σταματήσει. Εκεί ακριβώς δοκιμάζεται το μυαλό.
Σε τι κατάσταση βρίσκεται το σώμα όταν τελειώσει μια τέτοια διαδρομή;
Πονάει παντού: η ωμική ζώνη, ο αυχένας, τα πόδια. Πολλοί, βλέποντας το βίντεο της εξόδου μου, νόμιζαν ότι ζαλιζόμουν. Δεν ζαλιζόμουν· τα πόδια μου είχαν μείνει τεντωμένα για τόσες ώρες, οπότε χρειάζεσαι χρόνο για να πατήσεις και να επανέλθεις. Το σώμα έχει μουλιάσει και όλη η στοματική κοιλότητα έχει πληγές από το αλάτι. Δεν είναι ευχάριστο. Η ικανοποίηση, όμως, όταν αντιλαμβάνεσαι ότι έφτασες κολυμπώντας από την Ελλάδα στην Ιταλία, είναι τεράστια.
Γιατί το κάνεις όλο αυτό;
Κάθε φορά ανακαλύπτω κάτι καινούργιο. Όταν φέρνεις τον εαυτό σου σε αυτή την κατάσταση, μαθαίνεις πράγματα για τον χαρακτήρα σου, για τη δύναμή σου και για το πόσο μακρύτερα μπορείς να φτάσεις. Τα συναισθήματα είναι μοναδικά. Μπορείς να τα καταλάβεις μόνο όταν βρεθείς εκεί, να παλεύεις με την αϋπνία και την εξάντληση.
Θέλω, όμως, να είμαι ξεκάθαρος: δεν προτείνω στον κόσμο τις υπεραποστάσεις. Γι’ αυτό είμαστε ελάχιστοι παγκοσμίως που τις κάνουμε. Εκεί ξεφεύγεις από τα όρια του αθλητισμού και πλησιάζεις τα όρια της επιβίωσης. Αυτό που προτείνω είναι άσκηση με ασφάλεια, παράκτια κολύμβηση, σωστή διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής.
Η επιστροφή μετά την αποτυχία
Είχες επιχειρήσει την ίδια διάσχιση το 2024, χωρίς να την ολοκληρώσεις. Πότε αποφάσισες ότι θα επιστρέψεις;
Από την πρώτη στιγμή που ανέβηκα στο σκάφος και τελείωσε εκείνη η προσπάθεια, ήξερα ότι θα επιστρέψω και ότι θα τα καταφέρω. Στα δύο χρόνια που ακολούθησαν δεν το έβγαλα ούτε στιγμή από το μυαλό μου. Όταν ένας στόχος μπει μέσα μου, δεσμεύομαι απέναντί του. Δεν θα το έλεγα εμμονή, αλλά σταδιακά γίνεται στόχος ζωής.
Η αποτυχία του 2024 μού έδωσε δύναμη σε κάθε δυσκολία και την αυτοπεποίθηση που χρειαζόμουν. Ένιωθα ότι είχα ήδη αποτύχει μία φορά και πως τώρα θα το πετύχαινα. Ήθελα να δείξω ότι η ανθρώπινη δύναμη και τα όριά μας βρίσκονται πολύ μακρύτερα από όσο πιστεύουμε.
Μπορείς να φανταστείς τη ζωή σου χωρίς το επόμενο ακραίο εγχείρημα;
Νομίζω πως όχι. Το σημαντικό είναι να κάνεις πράγματα που αγαπάς και να έχεις σωματική και ψυχική υγεία. Αισθάνομαι τυχερός, γιατί όλη η καθημερινότητά μου βρίσκεται γύρω από το νερό και τον αθλητισμό. Εργάζομαι ως προπονητής κολύμβησης και συνεχίζω να βάζω στόχους. Έχω πολλά ακόμη στο μυαλό μου, απλώς τέτοια εγχειρήματα χρειάζονται χρόνο και σωστή οργάνωση.
Πώς γεννήθηκε η έλξη σου για τις μεγάλες αποστάσεις;
Από παιδί καταλάβαινα ότι μου άρεσε η διάρκεια. Στο σχολείο, όταν τα άλλα παιδιά έπαιζαν ποδόσφαιρο ή έτρεχαν για λίγο, εγώ άρχιζα να κάνω γύρους στο γήπεδο. Το ίδιο συνέβαινε με το ποδήλατο: δεν ήθελα να πηγαίνω πάνω κάτω στον ίδιο δρόμο, ήθελα απόσταση. Δεν με τραβούσε το σπριντ αλλά η διάρκεια.
Στο σπίτι της γιαγιάς μου είχα βρει μια έκδοση του βιβλίου Guinness του 1992. Εξαιτίας της δυσλεξίας δυσκολευόμουν ακόμη και να το διαβάσω και περιοριζόμουν στα μικρά πλαίσια και στις λεζάντες. Τότε σκέφτηκα ότι θα ήθελα κι εγώ κάποτε να κάνω κάτι άξιο να μπει σε αυτό το βιβλίο.
Πώς συνδέθηκε αυτή η επιθυμία με τη γεωγραφία και το Καστελλόριζο;
Λάτρευα τους χάρτες από πολύ μικρός. Στον σχολικό χάρτη έβλεπα συχνά το Καστελλόριζο μέσα σε ένα ξεχωριστό πλαίσιο, μετατοπισμένο από τη γεωγραφική του θέση, ενώ κάποιες φορές έλειπε τελείως. Έτσι γεννήθηκε η ιδέα ότι κάποτε θα έκανα κάτι για να το ενώσω συμβολικά με την υπόλοιπη Ελλάδα και να αναδείξω τη σημασία του.
Το 2022 κολύμπησα από τη Ρόδο στο Καστελλόριζο. Ήταν ίσως το δυσκολότερο εγχείρημά μου: 64 ώρες και 5 λεπτά χωρίς διακοπή, με wetsuit, σε θάλασσα υψηλής αλατότητας, με ισχυρό αντίθετο ρεύμα και δύσκολο καιρό. Είχα ήδη πετύχει το πρώτο ρεκόρ Guinness στην πισίνα, αλλά αυτή η διαδρομή ήταν μια εντελώς διαφορετική δοκιμασία.

Πότε έμαθες ότι έχεις δυσλεξία και πώς άλλαξε η εικόνα που είχες για τον εαυτό σου;
Δεν το γνώριζα. Ήξερα μόνο ότι δυσκολευόμουν πολύ να διαβάσω μεγάλα κείμενα ή να διαβάσω δυνατά μπροστά σε κόσμο. Στο σχολείο προσπαθούσα να κρύβομαι, για να μη χρειαστεί να γράψω ή να διαβάσω. Ήμουν ένας μέτριος προς καλός μαθητής, κυρίως επειδή πρόσεχα πολύ την ώρα της παράδοσης, αλλά πραγματικά δυσκολευόμουν.
Το έμαθα στην τρίτη λυκείου, όταν έπρεπε να διαβάσω πολύ για τις Πανελλαδικές, επειδή είχα βάλει στόχο να περάσω στα ΤΕΦΑΑ. Οι καθηγητές στο φροντιστήριο με ρώτησαν αν γνωρίζω ότι έχω δυσλεξία. Έκανα τις απαραίτητες εξετάσεις και ένιωσα ανακούφιση. Κατάλαβα ότι δεν είχα κάποιο “πρόβλημα” επειδή δυσκολευόμουν. Το αποδέχθηκα, έμαθα περισσότερα γι’ αυτό και στη συνέχεια το μετέτρεψα σε δύναμη.
Τι θα έλεγες σήμερα στο παιδί που προσπαθούσε να κρυφτεί μέσα στην τάξη;
Να μην το νοιάζει η γνώμη των άλλων. Αν κάποιος το προσβάλλει για τον τρόπο που διαβάζει ή επειδή δεν μπορεί να κάνει σωστά μια μαθηματική πράξη, αυτό δεν καθορίζει τίποτα. Να βάζει τους στόχους του και να επιμένει, όσο δύσκολοι κι αν φαίνονται.
Το βιβλίο σου «Κολυμπώντας πέρα από τα όρια» ήταν και αυτό ένα προσωπικό εγχείρημα;
Ήταν ένα από τα δυσκολότερα. Στην αρχή είχα σκεφτεί να αφηγηθώ την ιστορία μου σε έναν συγγραφέα και να τη γράψει εκείνος. Με την παρότρυνση των δικών μου ανθρώπων έβαλα στόχο να το γράψω μόνος μου και τα κατάφερα. Ήθελα κυρίως να απευθυνθώ στα παιδιά, να τα βοηθήσω να απομακρυνθούν λίγο από τις οθόνες, να ανοίξουν ένα βιβλίο και να πιστέψουν στον εαυτό τους.
Τι άλλαξε το βιβλίο στη δική σου σχέση με την ανάγνωση;
Πριν γράψω το δικό μου βιβλίο, δεν είχα καταφέρει να ολοκληρώσω κανένα μεγάλο λογοτεχνικό βιβλίο. Όταν τελείωσα τη συγγραφή, άρχισα σιγά σιγά και διάβασα το πρώτο μου ολόκληρο βιβλίο. Από τότε διαβάζω και είμαι πολύ περήφανος γι’ αυτό. Κάτι που κάποτε μου φαινόταν αδιανόητο και πάρα πολύ δύσκολο, σήμερα με ευχαριστεί.
Ποιο είναι το βασικό μήνυμα που θέλεις να μεταφέρεις στα παιδιά;
Ότι δεν χρειάζεται να κάνουν κάτι που δεν αγαπούν για να γίνουν αποδεκτά από μια ομάδα. Εμένα δεν μου άρεσαν τα ομαδικά αθλήματα και δεν έπαιζα ποδόσφαιρο. Παρότι προπονούμουν δύο και τρεις ώρες, κάποια παιδιά με κορόιδευαν ότι δεν είμαι αθλητικός επειδή δεν έπαιζα στο διάλειμμα. Προσπάθησα να μη με επηρεάσει αυτό και συνέχισα στο άθλημα που αγαπούσα. Ας είμαστε και λίγο διαφορετικοί. Και όποιον στόχο κι αν έχει βάλει ένα παιδί, όσο δύσκολος κι αν φαίνεται, ποτέ δεν είναι αργά να προσπαθήσει.
Η διαρκής υπέρβαση των ορίων μπορεί να γίνει παγίδα;
Βεβαίως. Δεν είναι ανάγκη να ξεπερνάμε πάντοτε τα όριά μας. Πολλές φορές έχω ζυγίσει την κατάσταση και έχω σταματήσει. Έχω εγκαταλείψει εγχειρήματα και προπονήσεις. Γι’ αυτό σταμάτησα και στην πρώτη προσπάθεια για το Ελλάδα–Ιταλία. Ο κόσμος γνωρίζει τις μεγάλες επιτυχίες, αλλά υπάρχουν άλλα τόσα, ίσως και περισσότερα, αποτυχημένα εγχειρήματα και προπονήσεις.
Ποιο θεωρείς, τελικά, το μεγαλύτερο επίτευγμά σου;
Ίσως το μεγαλύτερο που έχω καταφέρει είναι η σωστή διαχείριση μιας αποτυχίας. Μέσα από μια αποτυχία μπορείς να μάθεις πάρα πολλά. Είναι το μεγαλύτερο σχολείο. Το σημαντικό είναι να σε πεισμώσει και να συνεχίσεις να δουλεύεις, όχι να σε πάρει από κάτω. Πολλοί προσπαθούν, αποτυγχάνουν την πρώτη φορά και εγκαταλείπουν τον στόχο. Δεν πρέπει. Για κάποιον λόγο έβαλες αυτόν τον στόχο και είναι σημαντικός για εσένα. Ακόμη κι αν χρειαστούν δέκα προσπάθειες, συνεχίζεις.
Χρειάζεται, βέβαια, ευελιξία. Αν δεν μπορείς να πας ευθεία προς τον στόχο, μπορείς να δοκιμάσεις άλλους δρόμους. Δεν είναι όλοι οι δρόμοι κατάλληλοι για όλους. Μια αποτυχία μπορεί να ξεκλειδώσει κάτι διαφορετικό και να σε βοηθήσει να προχωρήσεις σε έναν άλλο τομέα.
Έχεις νιώσει ότι τα εγχειρήματά σου δίνουν δύναμη σε άλλους ανθρώπους;
Έχω λάβει πολλά μηνύματα από ανθρώπους που δεν έχουν σχέση με την κολύμβηση, αλλά βρήκαν δύναμη για έναν προσωπικό ή επαγγελματικό στόχο, για το δικό τους άθλημα ή για μια περιπέτεια υγείας. Αυτό είναι πολύ συγκινητικό. Για εμένα, όμως, οι πραγματικοί ήρωες είναι εκείνοι.
Στο παρελθόν κολύμπησα επί 24 ώρες σε πισίνα, σε συνεργασία με την ΕΛΠΙΔΑ. Εγώ επιλέγω συνειδητά να πονέσω και να κρυώσω για 24, 48 ή 60 ώρες. Ένα παιδί που μάχεται τον καρκίνο ή παλεύει για την υγεία του έγινε μαχητής χωρίς να το επιλέξει. Αυτό είναι αληθινός ηρωισμός.
Ποιος είναι ο Σπύρος Χρυσικόπουλος όταν δεν προετοιμάζεται για ένα ακραίο εγχείρημα;
Κατά κάποιον τρόπο προπονούμαι όλη τη χρονιά, σωματικά ή ψυχολογικά. Μου αρέσει να ταξιδεύω, να διαβάζω πλέον και να μαθαίνω καινούργια πράγματα. Το σημαντικότερο είναι να είσαι καλά με τον εαυτό σου, να φροντίζεις την ψυχική σου υγεία και τις σχέσεις με τους ανθρώπους σου. Με σωστό πρόγραμμα μπορείς να κάνεις μεγάλες προπονήσεις χωρίς να στερείς χρόνο από εκείνους που αγαπάς.
Η μητέρα σου βρισκόταν στην ομάδα υποστήριξης και σε περίμενε στην Ιταλία. Τι σημαίνει για εσένα η παρουσία της οικογένειάς σου;
Οι γονείς μου με έβαλαν στον αθλητισμό και με στηρίζουν όλα αυτά τα χρόνια, σε κάθε δύσκολο εγχείρημα. Η μητέρα μου ήταν στο support team και, στα τελευταία μέτρα, βγήκε με το φουσκωτό στην ακτή για να με περιμένει. Δεν έχουμε ακόμη καταφέρει να καθίσουμε ήρεμα και να μιλήσουμε για όλα όσα ζήσαμε. Θα γίνει κι αυτό. Κάποιες εμπειρίες χρειάζονται χρόνο μέχρι να μπορέσεις να τις αφηγηθείς.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News