Σχολική εργοθεραπεία: Κάθε παιδί αξίζει την ευκαιρία να συμμετέχει, να αναπτύσσεται και να προοδεύει

Το σχολείο είναι κάτι περισσότερο από ένας χώρος μάθησης. Είναι ο χώρος όπου το παιδί αναπτύσσει δεξιότητες, καλλιεργεί σχέσεις, αποκτά αυτονομία, ανακαλύπτει τις δυνατότητές του και διαμορφώνει σταδιακά την εικόνα που έχει για τον εαυτό του. Για να μπορέσει, όμως, να συμμετέχει ουσιαστικά στη σχολική ζωή, δεν αρκεί να βρίσκεται μέσα στην τάξη. Χρειάζεται κατάλληλες ευκαιρίες, μέσα και υποστήριξη που ανταποκρίνονται στις ανάγκες του.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας, στις 27 Οκτωβρίου, αναδεικνύουμε τη συμβολή της εργοθεραπείας στην εκπαίδευση και υπενθυμίζουμε ότι η ισότιμη συμμετοχή κάθε παιδιού στη σχολική καθημερινότητα αποτελεί βασικό ζητούμενο μιας σύγχρονης, συμπεριληπτικής κοινωνίας.

Τι προσφέρει η σχολική εργοθεραπεία;

Η εργοθεραπεία υποστηρίζει τα παιδιά στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων που χρειάζονται για να συμμετέχουν στις καθημερινές δραστηριότητές τους. Στο σχολικό περιβάλλον, αυτό μπορεί να αφορά τη γραφή και τη χρήση σχολικών εργαλείων, τον συντονισμό των κινήσεων, την οργάνωση και την προσοχή, την αισθητηριακή επεξεργασία, την αυτορρύθμιση, την αυτοεξυπηρέτηση, το παιχνίδι και την κοινωνική αλληλεπίδραση.

Για ορισμένα παιδιά, δραστηριότητες που θεωρούνται αυτονόητες, όπως το να κρατήσουν ένα μολύβι, να χειριστούν ένα ψαλίδι, να οργανώσουν τα πράγματά τους, να ακολουθήσουν τη ρουτίνα της τάξης ή να συμμετάσχουν σε ένα ομαδικό παιχνίδι, μπορεί να αποτελούν σημαντική πρόκληση. Η εργοθεραπευτική υποστήριξη στοχεύει στην αντιμετώπιση αυτών των δυσκολιών, στην ενίσχυση της λειτουργικότητας και της αυτονομίας και στη διαμόρφωση κατάλληλων συνθηκών για την ενεργό συμμετοχή του παιδιού.

Ιδιαίτερα στα ειδικά σχολεία, η εργοθεραπεία αποτελεί σημαντικό μέρος της διεπιστημονικής υποστήριξης των μαθητών. Μέσα από την εξατομικευμένη προσέγγιση και τη συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς, το Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό, το Ειδικό Βοηθητικό Προσωπικό και τις οικογένειες, συμβάλλει στην επίτευξη λειτουργικών στόχων που συνδέονται άμεσα με την καθημερινή ζωή και την εκπαιδευτική συμμετοχή.

Η ανάγκη για εργοθεραπευτική υποστήριξη, ωστόσο, δεν αφορά αποκλειστικά τα παιδιά που φοιτούν στην ειδική αγωγή.

Η έγκαιρη υποστήριξη πρέπει να ξεκινά από το νηπιαγωγείο

Στα πρώτα χρόνια της ζωής και της σχολικής πορείας, τα παιδιά αναπτύσσονται με διαφορετικό ρυθμό και τρόπο. Ορισμένα μπορεί να παρουσιάζουν δυσκολίες στην κινητική ανάπτυξη, στη χρήση των χεριών, στην αισθητηριακή επεξεργασία, στην οργάνωση της συμπεριφοράς ή στην αυτοεξυπηρέτηση. Οι δυσκολίες αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει κάποια διαταραχή. Όταν, όμως, επηρεάζουν τη συμμετοχή του παιδιού στις καθημερινές δραστηριότητες, είναι σημαντικό να αναγνωρίζονται έγκαιρα και να διερευνώνται με τον κατάλληλο τρόπο.

Η παρουσία εργοθεραπευτών στο περιβάλλον της τυπικής εκπαίδευσης θα μπορούσε να συμβάλει στην αναγνώριση λειτουργικών δυσκολιών, στην ενημέρωση και καθοδήγηση εκπαιδευτικών και γονέων, στην αξιολόγηση των αναγκών των παιδιών και, όπου ενδείκνυται, στην παροχή υποστήριξης ή στην παραπομπή για περαιτέρω αξιολόγηση.

Η πρώιμη παρέμβαση δεν σημαίνει ότι βιαζόμαστε να αποδώσουμε μια διάγνωση σε ένα παιδί. Σημαίνει ότι δεν περιμένουμε να συσσωρευτούν οι δυσκολίες, να επηρεαστεί η σχολική του πορεία ή να πληγεί η αυτοπεποίθησή του για να αναζητήσουμε λύσεις. Αντίθετα, επιδιώκουμε να δημιουργούμε τις προϋποθέσεις ώστε να λαμβάνει την κατάλληλη υποστήριξη στον κατάλληλο χρόνο.

Από την αντιμετώπιση των δυσκολιών στην πρόληψη των εμποδίων

Η σύγχρονη σχολική εργοθεραπεία δεν εστιάζει αποκλειστικά σε όσα δυσκολεύουν το παιδί, αλλά εξετάζει και το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει. Είναι κατάλληλος ο χώρος; Είναι προσβάσιμα τα υλικά; Ανταποκρίνεται ο τρόπος διδασκαλίας στις ανάγκες του μαθητή; Υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι συμμετοχής σε μια δραστηριότητα;

Μερικές φορές, μια μικρή προσαρμογή στο περιβάλλον, ένα κατάλληλο εργαλείο ή ένας διαφορετικός τρόπος οργάνωσης της δραστηριότητας μπορεί να κάνει ουσιαστική διαφορά. Η ισότιμη συμμετοχή δεν προϋποθέτει ότι όλα τα παιδιά πρέπει να κάνουν τα πάντα με τον ίδιο τρόπο. Προϋποθέτει ότι τους δίνονται πραγματικές ευκαιρίες να συμμετέχουν και να αναπτύσσουν τις δυνατότητές τους.

Για να γίνει αυτό εφικτό, απαιτείται συνεργασία ανάμεσα στους επαγγελματίες της εκπαίδευσης, στους εργοθεραπευτές, στις οικογένειες και στις αρμόδιες εκπαιδευτικές και υγειονομικές υπηρεσίες. Παράλληλα, χρειάζεται σχεδιασμός που να αναγνωρίζει την αξία της διεπιστημονικής συνεργασίας και να εξασφαλίζει την κατάλληλη στελέχωση και τις αναγκαίες συνθήκες υποστήριξης.

Ένα αίτημα για ένα σχολείο που δεν αφήνει κανένα παιδί πίσω

Η Παγκόσμια Ημέρα Εργοθεραπείας αποτελεί μια ευκαιρία να αναλογιστούμε ποιες υπηρεσίες χρειάζεται να διαθέτει το σχολείο, ώστε να ανταποκρίνεται ουσιαστικά στις ανάγκες όλων των παιδιών.

Η ενίσχυση της σχολικής εργοθεραπείας από την προσχολική ηλικία αποτελεί επένδυση στην πρόληψη, στην αυτονομία και στη συμπερίληψη. Η πρόσβαση σε έγκαιρη αξιολόγηση, καθοδήγηση και υποστήριξη δεν θα πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από το αν ένα παιδί έχει ήδη λάβει κάποια διάγνωση ή φοιτά σε δομή ειδικής αγωγής.

Γιατί η επιτυχία ενός σχολείου δεν μετριέται μόνο με τις επιδόσεις των μαθητών του, αλλά και με το κατά πόσο καταφέρνει να δώσει σε κάθε παιδί τη δυνατότητα να συμμετέχει, να εξελίσσεται και να αισθάνεται ότι ανήκει σε αυτό.

Στις 27 Οκτωβρίου, ας αναδείξουμε την εργοθεραπεία ως αναπόσπαστο μέρος μιας εκπαίδευσης που αναγνωρίζει τις ανάγκες, σέβεται τη διαφορετικότητα και επενδύει έγκαιρα στις δυνατότητες κάθε παιδιού.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News