Χρησιμοποιείς ChatGPT στη δουλειά; Γιατί ο προϊστάμενός σου μπορεί να σε εμπιστεύεται λιγότερο

Πελοπόννησος Newsroom

Ένας εργαζόμενος μπορεί να ολοκληρώνει γρηγορότερα τις υποχρεώσεις του με τη βοήθεια του ChatGPT και, παρ’ όλα αυτά, να αξιολογείται λιγότερο θετικά από τον προϊστάμενό του. Όχι απαραίτητα επειδή το αποτέλεσμα της δουλειάς του είναι χειρότερο, αλλά επειδή χρησιμοποίησε Τεχνητή Νοημοσύνη για να το παραγάγει.

Αυτή την πλευρά της τεχνολογικής αλλαγής αναδεικνύει νέα επιστημονική έρευνα στο περιοδικό The Leadership Quarterly. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση εργαλείων όπως το ChatGPT μπορεί να μειώνει την εμπιστοσύνη των προϊσταμένων προς τους εργαζομένους, επηρεάζοντας στη συνέχεια τις αξιολογήσεις της απόδοσής τους και τις εκτιμήσεις για τις επαγγελματικές προοπτικές τους.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η παγίδα του AI στην εργασία: Πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να «φρενάρει» την καριέρα σας

Το πείραμα που έδειξε διαφορά 44 ποσοστιαίων μονάδων

Η ερευνητική ομάδα, με τους Samuel Meyers και Yochanan E. Bigman από το Εβραϊκό Πανεπιστήμιο της Ιερουσαλήμ και τον Roman Briker από τη γερμανική σχολή διοίκησης επιχειρήσεων WHU, πραγματοποίησε έξι επιμέρους μελέτες.

Οι πέντε βασίστηκαν σε πειραματικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων με οικονομικά κίνητρα, ενώ η έκτη εξέτασε την εμπιστοσύνη σε πραγματικό ακαδημαϊκό περιβάλλον.

Σε ένα από τα πειράματα, οι συμμετέχοντες ανέλαβαν τον ρόλο του προϊσταμένου. Έπρεπε να αποφασίσουν εάν θα εμπιστευθούν τη δήλωση ενός εργαζομένου για τον χρόνο που χρειάστηκε ώστε να ολοκληρώσει μια εργασία ή εάν θα ελέγξουν οι ίδιοι την πληροφορία.

Γνώριζαν, όμως, κάτι ακόμη: αν ο εργαζόμενος είχε εκτελέσει την εργασία μόνος του ή είχε χρησιμοποιήσει AI.

Όταν η εργασία είχε ολοκληρωθεί χωρίς Τεχνητή Νοημοσύνη, οι συμμετέχοντες επέλεξαν να εμπιστευθούν τον εργαζόμενο στο 68% των περιπτώσεων. Όταν είχε χρησιμοποιηθεί AI, το ποσοστό περιορίστηκε στο 24%.

Η διαφορά ήταν 44 ποσοστιαίες μονάδες.

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι συμμετέχοντες δεν κλήθηκαν να συγκρίνουν την ποιότητα των τελικών εργασιών. Η απόφασή τους επηρεάστηκε από την πληροφορία για τον τρόπο με τον οποίο αυτές είχαν παραχθεί.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν επίσης ότι η χρήση AI αντιμετωπίστηκε αρνητικότερα από την ανεξάρτητη εργασία, αλλά θετικότερα από την αντιγραφή δουλειάς άλλου ανθρώπου.

Πώς επηρεάζονται η αξιολόγηση και η πιθανότητα προαγωγής

Η δυσπιστία δεν περιορίστηκε στην αρχική εντύπωση.

Σε επόμενες δοκιμές, οι εργαζόμενοι που είχαν χρησιμοποιήσει AI έλαβαν δυσμενέστερες εκτιμήσεις για την επαγγελματική τους απόδοση, τη συμβολή τους στην ομάδα και την καταλληλότητά τους για προαγωγή.

Οι αξιολογήσεις αυτές συνδέονταν με τη μειωμένη εμπιστοσύνη των προϊσταμένων.

Ο παράγοντας που αλλάζει την εικόνα

Το πιο ουσιαστικό εύρημα για τις επιχειρήσεις αφορά την επίσημη πολιτική τους απέναντι στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Όταν ένας οργανισμός ενθάρρυνε ρητά τη χρήση εργαλείων AI, η αρνητική επίδραση στην εμπιστοσύνη περιοριζόταν και δεν ήταν πλέον στατιστικά σημαντική.

Αντίθετα, όταν η χρήση απαγορευόταν ή δεν υπήρχε σαφής πολιτική, οι προϊστάμενοι εμφανίζονταν σημαντικά πιο επιφυλακτικοί απέναντι στους εργαζομένους που αξιοποιούσαν τέτοια εργαλεία.

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης εάν η σημασία της εργασίας ή η προσωπική εμπειρία των προϊσταμένων με το AI επηρέαζαν το αποτέλεσμα. Κανένας από αυτούς τους παράγοντες δεν περιόρισε με συνέπεια τη δυσπιστία.

Η σαφής ενθάρρυνση από την επιχείρηση ήταν ο παράγοντας που έκανε τη μεγαλύτερη διαφορά.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την ελληνική αγορά εργασίας

Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης δεν αφορά πλέον μόνο τις εταιρείες τεχνολογίας. Εργαζόμενοι σε διοικητικές, δημιουργικές και άλλες θέσεις αξιοποιούν εφαρμογές AI για σύνταξη κειμένων, επεξεργασία πληροφοριών και οργάνωση καθημερινών εργασιών.

Στην Ελλάδα, η έρευνα Hopes and Fears 2026 της PwC, με τη συμμετοχή 801 εργαζομένων, κατέγραψε ότι το 37% χρησιμοποιεί καθημερινά εργαλεία παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 23% το προηγούμενο έτος.

Η ελληνική έρευνα δεν εξετάζει την ίδια σχέση εμπιστοσύνης με τη μελέτη του The Leadership Quarterly. Δείχνει, ωστόσο, πόσο γρήγορα η χρήση AI γίνεται μέρος της εργασιακής καθημερινότητας.

Η επέκταση αυτή δημιουργεί ένα πρακτικό ζήτημα: όταν οι εργαζόμενοι θεωρούν ότι η παραδοχή χρήσης AI μπορεί να τους εκθέσει σε δυσμενέστερη αξιολόγηση, ενδέχεται να προτιμούν να μην την αποκαλύπτουν. Οι ερευνητές επισημαίνουν τον κίνδυνο εξάπλωσης αυτής της μη δηλωμένης χρήσης, γνωστής ως shadow AI.

Για μια επιχείρηση που επιδιώκει να αξιοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη, έχει σημασία να είναι σαφές πότε επιτρέπεται η χρήση της, ποιος ελέγχει το αποτέλεσμα και για ποιο μέρος της δουλειάς παραμένει υπεύθυνος ο εργαζόμενος. Αυτές οι απαντήσεις μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο την ποιότητα της εργασίας, αλλά και την εμπιστοσύνη μέσα στην ομάδα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News