ΑΦΙΕΡΩΜΑ – Οικία Παλαμά: Το παρασκήνιο της διάσωσής της – Οι δύο Πατρινοί και ο Σύλλογος που κράτησαν όρθιο το σπίτι του Εθνικού μας Ποιητή

Οι προσπάθειες για τη διάσωση και ανάδειξη της οικίας Παλαμά, που πέρασαν από χίλια κύματα, ξεκινούν το 2006. Ετος κατά το οποίο η Πάτρα είχε αναγορευθεί σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης: Ο Σύλλογος παρέδωσε στην αρμόδια οργανωτική επιτροπή συγκροτημένη πρόταση, ώστε να συμπεριλάβει στις ανακαινίσεις και αναπαλαιώσεις που θα πραγματοποιούσε και την ανακαίνιση της οικίας Παλαμά. Δυστυχώς, οι έγγραφες προτάσεις που κατατέθηκαν για την οικία Παλαμά από τον Σύλλογο Πατρινών Καλλιτεχνών στην αρμόδια Επιτροπή δεν υλοποιήθηκαν, η οποία αρκέστηκε να συμπεριλάβει στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα τις εβδομαδιαίες εκδηλώσεις του Συλλόγου, με έκθεση εικαστικών ομιλίες, μουσική, απαγγελίες ποιημάτων και τιμητικές απονομές

Από τότε ο Σύλλογος Πατρινών Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών αντιμετώπισε δυναμικά και καθοριστικά την διάσωση της οικίας Παλαμά και δημιούργησε, πολυπληθείς πολιτιστικές εκδηλώσεις σε πανελλήνιο και διεθνές επίπεδο ευαισθητοποιώντας πολίτες φορείς και τους απανταχού Ελληνες του Απόδημου Ελληνισμού θέτοντας ως Πρωταρχικό του στόχο, την διάσωση της οικίας Παλαμά για να αποφευχθεί κατ’ αρχήν η ολική κατάρρευση και στη συνέχεια να υλοποιηθεί η ανάδειξή της ως Μουσείο Πολιτισμού.

Παράπλευρα με την οργάνωση των εκδηλώσεων, ο Σύλλογος προέβαινε σε προσωπικές επαφές και στην κοινοποίηση εκατοντάδων εγγράφων, προς όλους τους αρμόδιους φορείς, υπουργεία, Οργανισμούς, Ολυμπιακές Επιτροπές, ενημερώνοντας και απαιτώντας σθεναρά το αυτονόητο, την συμβολή τους στη διάσωση της οικίας, και την ανάδειξή της σε Μουσείο Πολιτισμού. Ολυμπισμού, Γραμμάτων και Τεχνών, τονίζοντας την πλήρη κατάρρευση που θα ακολουθούσε η εγκατάλειψή της.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΣΤΟΥΣ ΙΔΙΟΚΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΟΙΚΙΑΣ

Ο Σύλλογος, επιμένοντας στην υλοποίηση του στόχου του, αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να θέσει στους ιδιοκτήτες της οικίας Παλαμά δύο προτάσεις:

α) Την παραχώρηση της οικίας από τους ιδιοκτήτες στον Δήμο με την αντίστοιχη επίσημη ανάδειξή τους ως ευεργέτες της Πόλης και β) Την δυνατότητα αγοράς της οικίας από τον Δήμο με προσιτή τιμή, η οποία θα έπρεπε να επισημοποιηθεί από τους ιδιοκτήτες.

Για την υλοποίηση της πρότασης αυτής, ο Σύλλογος ενημερώνει την ιδιοκτήτρια κ. Κρεββατά, η οποία απορρίπτει την ευεργετική δωρεά της οικίας και επίσημα κοινοποιεί έγγραφο στον Δήμο (Αντιδήμαρχο Πολιτισμού, Σκαρμέα Αλέξη) και στον Σύλλογο Πατρινών Καλλιτεχνών Εικαστικών Τεχνών, στους οποίους αναφέρει την τιμή πώλησης της οικίας, η οποία ανήρχετο στο ποσόν των 1.600.000 ευρώ, μία τιμή που έκανε αδύνατη κάθε σκέψη αγοράς της οικίας τόσο από τον Δήμο, αλλά και από κάθε ενδιαφερόμενο ιδιώτη.

Οσο και αν επιθυμούσε ο Δήμος διαχρονικά όπως και τώρα την αγορά της οικίας για να περιέλθει στην δικαιοδοσία του, το ποσόν που απαιτείτο για την αγορά της ήταν πολύ μεγάλο για τις δυνατότητές του. Οι τηλεφωνικές επικοινωνίες του Συλλόγου για μείωσης της τιμής πώλησης συναντούσαν την άκαμπτη και επίμονη στάση των ιδιοκτητών στην αρχική τιμή της οικίας , καθιστώντας έτσι την αγορά της, όνειρο απατηλό για κάθε αγοραστή.

ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΣΤΕΓΗΣ

Στο περιθώριο της αναμονής για την εξεύρεση λύσης αλλά συγχρόνως στο φόβο της επικείμενης ολικής καταστροφής του οικίας ένεκα της διάτρητης στέγης, ο Σύλλογος ανέλαβε άμεση δράση και δημιουργήθηκε επιτροπή διάσωσης, για την οποία ο Πρόεδρος συνέταξε ένα ιδιαίτερο έγγραφο που χαρακτηρίσθηκε ως ιστορικό κάλεσμα και κοινοποίησε σε πολίτες, σε Συλλόγους και τους απανταχού Έλληνες, επιζητώντας κάθε μορφή στήριξης.

Με την οικονομική συμβολή επαγγελματιών, ιδιωτών, την ηθική στήριξη των πολιτών της Πάτρας, ακόμα και ομογενών την αγνή διάθεση προσφοράς και αυτών των μαθητών, ο Σύλλογος αντικατέστησε ολοκληρωτικά την Στέγη, επούλωσε τις  ρωγμές, καθάρισε τους χώρους, διασώζοντας σε πρώτη φάση την οικία Παλαμά από την επερχόμενη κατάρρευσή της.

ΠΡΟΤΑΣΗ ΑΝΤΑΛΛΑΓΗΣ ΤΗΣ ΟΙΚΙΑΣ

Αφού η διάσωση της οικίας είχε επιτευχθεί με την κατασκευή της στέγης, χωρίς καμία βοήθεια από τον Δήμο και δημόσιους φορείς, ο Σύλλογος στην απέλπιδα προσπάθεια να βρεθεί λύση αξιοποίησης της οικίας Παλαμά και για να ξεπεραστεί το εμπόδιο της αγοράς, επεξεργάστηκε την δυνατότητα ανταλλαγής της οικίας Παλαμά με άλλο κτήριο χώρο του Δήμου, ισοδύναμης αξίας που θα παραχωρείτο από τον Δήμο και που θα μπορούσε να επιφέρει στους ιδιοκτήτες κάποιο οικονομικό έσοδο από την ενοικίασή του.

Η σκέψη αυτή εκφράστηκε με έγγραφη και τηλεφωνική πρόταση από τον Σύλλογο προς τους ιδιοκτήτες που διέμεναν Ελβετία. Πράγματι, το μεσιτικό γραφείο των ιδιοκτητών κοινοποιεί την θετική απόφασή του, συγχρόνως κοινοποιείται στις 4/2/2013 και αντίστοιχο επίσημο έγγραφο από τους ιδιοκτήτες.

Η ΠΙΝΑΚΙΔΑ «ΠΩΛΕΙΤΑΙ»

Δυστυχώς η γραφειοκρατία αφ’ ενός και αφ’ ετέρου η πολυπλοκότητα της ανταλλαγής της οικίας Παλαμά με αντίστοιχο κτήριο του Δήμου δεν καρποφορούσε και φαινόταν να καταλήγει η ανταλλαγή στην παραχώρηση προς τους ιδιοκτήτες ενός οικοπέδου του Δήμου, στην περιοχή της Οβρυάς, μια προσφορά και απόφαση προσβλητική και απορριπτική για τους ιδιοκτήτες. Έτσι, οι ιδιοκτήτες της οικίας, αναρτούν πινακίδες με την ένδειξη «ΠΩΛΕΙΤΑΙ». Η κίνηση αυτή των ιδιοκτητών όσο νόμιμη και δίκαιη κι’ αν ήτανε, συναισθηματικά φόρτισε το Σύλλογο και ξεκίνησε μία αντίστροφη μέτρηση που οδήγησε στην παράνομη και αυθαίρετη πρωτοβουλία του Συλλόγου, με την αποξήλωση και το κατέβασμα της πινακίδας του πωλητηρίου που είχε αναρτηθεί στην οικία Παλαμά.

2013: Γιάννης Λιβαθινός και Θεόδωρος Μαλλιάς «ξηλώνουν» την πινακίδα «Πωλείται» από την οικία Παλαμά!

Ο Πρόεδρος Θεόδωρος Μαλλιάς και ο Αντιπρόεδρος του Συλλόγου Γιάννης  Λιβαθινός, προέβησαν στην πράξη αυτή μπροστά στα έκπληκτα βλέμματα των περαστικών της οδού Κορίνθου. Η αποξήλωση των πινακίδων με την ένδειξη «Πωλείται» έδινε την αίσθηση ότι η ψυχή του ποιητή επιστρέφει στο σπίτι που γεννήθηκε και αγάπησε…

Η ΠΩΛΗΣΗ

Η ομόφωνη θετική απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου στην ιστορική πρόταση του Συλλόγου Καλών Τεχνών Πάτρας «Κωστής Παλαμάς» για την ανταλλαγή της οικίας Παλαμά με άλλο ακίνητο του Δήμου αν και δεν πραγματοποιήθηκε για τους γνωστούς γραφειοκρατικούς λόγους, εν τούτοις διαδραμάτισε τελικά καθοριστικό ρόλο στην αγορά της οικίας και σηματοδότησε θεαματικές εξελίξεις στην υλοποίηση του στόχου αυτού.

Και αυτό διότι η Επιτροπή ανταλλαγής ήταν υποχρεωμένη ένεκα της οικονομικής διαπίστωσης, να έχει μία έγγραφη επίσημη τιμή κόστους της οικίας Παλαμά από πραγματογνώμονα.

Πράγματι ο πραγματογνώμων (ορκωτός λογιστής) απεφάνθη εγγράφως ότι το κόστος της οικίας Παλαμά ανήρχετο σε ένα ποσόν που είχε μεγάλη διαφορά από το απαγορευτικό για πώληση, αρχικό ποσόν που ζητούσαν οι ιδιοκτήτες από το 2007.

Με τα νέα δεδομένα ο Πρόεδρος του Συλλόγου κ. Μαλλιάς Θεόδωρος, επικοινώνησε με τις ιδιοκτήτριες της οικίας στις οποίες γνωστοποιήθηκε το επίσημο και πραγματικό κόστος της οικίας, και τις ανέπτυξε το πλήθος των προβλημάτων που υπάρχουν και καθιστούν την αγορά της οικίας αδύνατη από κάθε ιδιώτη. (νεοκλασικός χαρακτηρισμός της οικίας από την Αρχαιολογία, μεγάλο κόστος για την πλήρη ανακαίνιση, γραφειοκρατικές διαδικασίες, κλπ).

Συγχρόνως ο Πρόεδρος έχοντας την συνηγορία του κ. Αθανασίου Στεφανόπουλου, τους διαβεβαίωσε ότι θα μπορούσαν να έχουν σύντομα το ποσόν στα χέρια τους, αν δέχονταν την προαναφερόμενη νέα και πραγματική τιμή που καθορίσθηκε από το πλέον αρμόδιο φορέα και άτομο, τον επίσημο πραγματογνώμονα.

Η οικονομική συγκυρία και πρόκληση ήταν μεγάλη και ισχυρή, με ανάλογη αντίδραση και σε μικρό σχετικό διάστημα περίσκεψης και συζήτησης με το μεσίτη, αποφάσισαν οι ιδιοκτήτες να πουλήσουν την οικία.

Η ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΣΥΜΒΟΛΑΙΩΝ

Χωρίς καμία καθυστέρηση και με φτερά στον ώμο ο Πρόεδρος του Συλλόγου Μαλλιάς Θεόδωρος, έχοντας συχνή επικοινωνία με τον κ. Στεφανόπουλο, ο οποίος γνώριζε το αρχικό κόστος της οικίας, άμεσα τον ενημερώνει για την καινούργια εξέλιξη.

Ο ευεργέτης, ιδιαίτερα συγκινημένος με τα νέα δεδομένα, χωρίς να χαθεί χρόνος ταξιδεύει από Αμερική και την επόμενη μέρα συναντήθηκε στην Πάτρα με τον πρόεδρο Θεόδωρο Μαλλιά. Ο ενθουσιασμός απερίγραπτος, η χαρά μοιρασμένη σε όλους και το χαρμόσυνο γεγονός της αγοράς της οικίας, διαμηνύεται τηλεφωνικώς από τον Πρόεδρο και στον Γιάννη Λιβαθινό, αντιπρόεδρο του Συλλόγου και οι τρεις μαζί επισκέφθηκαν τον μεσίτη της οικίας Παλαμά κ. Ν. Γκότσινο στο γραφείο του, όπου και συζητήθηκαν όλες οι διαδικασίες που απαιτούσε η αγορά της οικίας.

Έτσι στις 5 Νοεμβρίου του 2014, αγοράστηκε η οικία Παλαμά, για να δρομολογηθεί στη συνέχεια η ανακατασκευή της από τον αρχιτέκτονα Νίκο Μπακρώζη και τον πολιτικό μηχανικό Σπύρο Δεμαρτίνο και η μετατροπή της σε Στέγη Γραμμάτων «Κωστής Παλαμάς». Τα λαμπρά εγκαίνια τελέστηκαν σαν σήμερα, το Σάββατο 13 Ιανουαρίου 2018, παρουσία του τότε Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου.