Μαίρη Κόντζογλου: «Η θέση της γυναίκας με ενδιαφέρει πολύ στα βιβλία μου»

-Ηταν  η σαγήνη της Καππαδοκίας που επέδρασε καταλυτικά για να «γεννηθεί» η τριλογία σας «Τα Παλιά Ασήμια». Τώρα, για τη διλογία «Από ήλιο σε ήλιο»,  μαγεύτρα ήταν η Σέριφος. Πώς εξηγείτε αυτή τη δημιουργική επιρροή των τόπων πάνω σας;

Κάθε τόπος έχει την ενέργειά του. Προφανώς σε ορισμένα μέρη, όπως η Σέριφος ας πούμε, ή η Καππαδοκία, οι ενέργειές μας ταυτίζονται, συνδέονται και ξαφνικά γίνεται αυτή η ηλεκτρική εκκένωση, έτσι θα την πω.

Διαπλέοντας τη Σέριφο πραγματικά ήταν σαν ο τόπος να με καλούσε, κάτι σαν τις Σειρήνες και τον Οδυσσέα ένα πράγμα. Και επειδή εγώ δεν ήμουν δεμένη όπως εκείνος… ενέδωσα.

-Στα βιβλία σας επιστρέφετε στο παρελθόν. Τι σας ελκύει σε αυτές τις διαδρομές-εξερευνήσεις;

Οχι πάντα, έχω γράψει και μυθιστορήματα που συμβαίνουν στο σήμερα. Μελετώ την Ιστορία και όταν κάποιο γεγονός που είτε έχει περάσει στα ψιλά γράμματα είτε παρά λίγο να αλλάξει τον ρου της ιστορίας μού κεντρίσει το ενδιαφέρον, μπορεί να το κάνω μυθιστόρημα.

Αλλες φορές έρχεται η Ιστορία και με βρίσκει, όπως έγινε με το βιβλίο μου «Οι Μαγεμένες-Las Incantadas».

-Ο «Αποσπερίτης» βασίζεται σε ένα ιστορικό γεγονός, την αιματοβαμμένη απεργία των μεταλλωρύχων της Σερίφου το 1916, πάνω στο οποίο χτίζετε τη μυθοπλασία σας. Τι σας εξιτάρει στη διαδικασία αυτής της «ανάμιξης» και ποια η μεγαλύτερη πρόκληση;

Εγραψα αυτό το μυθιστόρημα για να κάνω γνωστή την απεργία των μεταλλεργατών του ’16 που με συγκλόνισε όταν την πληροφορήθηκα. Κυρίως γιατί οι άνθρωποι υπέφεραν και υποτιμούνταν σαν να ήταν τίποτα. Εκείνο όμως που μ’ έκανε να πάρω την απόφαση ήταν όταν, μελετώντας την απεργία, είδα τι έκαναν οι Σερφιώτισσες. Οι φτωχές, αγράμματες, υποταγμένες και φοβισμένες γυναίκες για να υπερασπιστούν τα παιδιά, τους άντρες, τα αδέλφια, τους πατεράδες τους.

Ασφαλώς και το πώς επηρέασε η απεργία της Σερίφου το συνδικαλιστικό κίνημα στην Ελλάδα είναι ένα σημαντικό θέμα.

-Παρούσα στην αφήγησή σας η μυθολογία. Η μία παίρνει τη σκυτάλη από την άλλη, μέσω κοινών λέξεων. Θα μας πείτε γι’ αυτές τις «πάσες»;

Η Σέριφος εμφανίζεται πάρα πολύ στη μυθολογία. Για μένα αυτό σημαίνει πως το «κάλεσμα» που αισθάνθηκα το είχαν νιώσει και πολλοί άλλοι, οι ραψωδοί ας πούμε, που διατήρησαν τη μνήμη.

Η ιστορία που ήθελα να διηγηθώ ταίριαζε με το μυθολογικό παρελθόν της Σερίφου. Είχε έναν τύραννο που τον ταύτισα με τους Γκρόμαν. Τη Δανάη που μεγάλωσε μόνη τον γιο της την ταύτισα με την Κατερινέτα. Το τέρας που εξολόθρευε τον κόσμο ήταν τα μεταλλεία και πολλά άλλα.

Οι «πάσες» χρησιμοποιήθηκαν για να συνδέσω την αφήγηση με το μυθολογικό παρελθόν και να γίνεται πιο εύκολα κατανοητός αυτός ο παραλληλισμός.

-Κώνσταντης Σπέρας. Πραγματικό πρόσωπο, επαναστάτης, που, 5χρονο παιδί προσφέρθηκε να γίνει ψυχογιός ενός εύπορου ανθρώπου, με αντίτιμο να πάρουν η μάνα και τα αδέλφια του από ένα καρβέλι ψωμί. Τι εκπροσωπεί για εσάς και γενικότερα;

Μελετώντας την απεργία του 1916 με εντυπωσίασε η προσωπικότητα του Σπέρα, σε ό,τι αφορά τον ρόλο που έπαιξε στο συνδικαλιστικό κίνημα γενικά, στη δημιουργία Σωματείου στα μεταλλεία της Σερίφου αλλά και στην απεργία.

Δεν είμαι βιογράφος του Σπέρα, μόνο τον ρόλο του στην απεργία της Σερίφου αφηγούμαι. Αλλά ως εκεί που τον μελέτησα -γιατί μετά είναι κάπως θολή η προσωπική του ιστοία- για μένα είναι ο άνθρωπος που βάζει τα στήθη του μπροστά για το καλό όλων.