Ακριβό πετρέλαιο και διεθνείς εντάσεις απειλούν την καλλιεργητική περίοδο
Ο Γιώργος Παπαχριστόπουλος αρθρογραφεί για την ανησυχία σχετικά με την επισιτιστική ασφάλεια
Ενόψει της νέας καλλιεργητικής περιόδου σε ολόκληρη τη χώρα, ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ιδιαίτερα δύσκολη πραγματικότητα. Η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου, σε συνδυασμό με τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, δημιουργεί ένα ασφυκτικό οικονομικό περιβάλλον για τους παραγωγούς. Σε πολλές αγροτικές περιοχές της Ελλάδας εκφράζεται ήδη ο φόβος ότι, αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση, αρκετά τρακτέρ ενδέχεται να παραμείνουν ακινητοποιημένα, καθώς το κόστος καλλιέργειας καθίσταται πλέον δυσβάσταχτο.
Η κλιμάκωση των πολεμικών συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή στις αρχές Μαρτίου του 2026 έχει οδηγήσει σε νέα άνοδο των διεθνών τιμών ενέργειας, με το πετρέλαιο να ξεπερνά τα 118 δολάρια ανά βαρέλι. Η εξέλιξη αυτή επηρεάζει άμεσα τον πρωτογενή τομέα, καθώς το πετρέλαιο αποτελεί βασικό συντελεστή για τη λειτουργία των γεωργικών μηχανημάτων, την προετοιμασία των χωραφιών, τις σπορές και τη συγκομιδή.
Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου κίνησης μεταφράζεται σε σημαντική επιβάρυνση για τους αγρότες. Τα γεωργικά μηχανήματα, οι ελκυστήρες αλλά και τα συστήματα άρδευσης λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό με καύσιμα, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε νέα αύξηση στην ενέργεια ανεβάζει δραματικά το συνολικό κόστος παραγωγής.
Την ίδια στιγμή, η ενεργειακή κρίση επηρεάζει και άλλες κρίσιμες εισροές της αγροτικής παραγωγής. Ιδιαίτερα τα λιπάσματα, των οποίων η παραγωγή συνδέεται άμεσα με το ενεργειακό κόστος, παρουσιάζουν σημαντικές ανατιμήσεις. Καθώς τα λιπάσματα αποτελούν βασικό μέρος των καλλιεργητικών εξόδων, πολλοί παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με το δίλημμα είτε να περιορίσουν τη χρήση τους είτε να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το ήδη υψηλό κόστος παραγωγής.
Παράλληλα, η αστάθεια που προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή επηρεάζει και την εφοδιαστική αλυσίδα. Οι μεταφορές και τα ναύλα παρουσιάζουν αυξήσεις, γεγονός που επιβαρύνει τόσο τις εισαγωγές αγροτικών εφοδίων όσο και τις εξαγωγές ελληνικών προϊόντων. Η αβεβαιότητα αυτή δημιουργεί επιπλέον πιέσεις σε έναν τομέα που ήδη λειτουργεί με περιορισμένα περιθώρια κέρδους.
Ιδιαίτερα κρίσιμη θεωρείται η χρονική συγκυρία της κρίσης, καθώς συμπίπτει με την περίοδο προετοιμασίας των εαρινών σπορών. Οι αγρότες καλούνται να αποφασίσουν για την καλλιέργεια των χωραφιών τους σε μια στιγμή όπου το κόστος καυσίμων και λιπασμάτων αυξάνεται διαρκώς. Σε αρκετές περιπτώσεις εξετάζεται το ενδεχόμενο να μειωθούν οι καλλιεργούμενες εκτάσεις ή ακόμη και να παραμείνουν χωράφια ακαλλιέργητα.
Οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης δεν περιορίζονται μόνο στο εισόδημα των παραγωγών. Οι αγρότες βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να συρρικνώνονται, καθώς το κόστος των εισροών αυξάνεται ταχύτερα από τις τιμές πώλησης των προϊόντων τους. Εάν η τάση αυτή συνεχιστεί, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να επηρεαστεί η συνολική αγροτική παραγωγή.
Παράλληλα, αναλυτές προειδοποιούν ότι η αύξηση των τιμών ενέργειας και πρώτων υλών μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη χρήση λιπασμάτων, κάτι που ενδέχεται να επηρεάσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών. Σε μια τέτοια περίπτωση, η μείωση της παραγωγής θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα, από τα δημητριακά έως το κρέας.
Ήδη οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος, στα μεταφορικά και στις πρώτες ύλες αρχίζουν να μετακυλίονται στις τελικές τιμές των προϊόντων. Το αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω επιβάρυνση των καταναλωτών και η αύξηση της ανησυχίας για την επάρκεια βασικών τροφίμων στο μέλλον.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, όλο και περισσότεροι ειδικοί μιλούν για την ανάγκη διασφάλισης της επισιτιστικής ασφάλειας. Μια έννοια που μέχρι πρόσφατα φαινόταν μακρινή για τις ευρωπαϊκές κοινωνίες, αρχίζει πλέον να επανέρχεται στον δημόσιο διάλογο. Η λέξη υποσιτισμός, που για δεκαετίες αφορούσε κυρίως αναπτυσσόμενες χώρες, μπαίνει ξανά διστακτικά στην παγκόσμια συζήτηση.
Μέσα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, καθοριστικός θεωρείται ο ρόλος και η απόφασης της κυβέρνησης . Οι αγρότες ζητούν από την κυβέρνηση άμεσα μέτρα στήριξης ώστε να μπορέσουν να συνεχίσουν την παραγωγική διαδικασία χωρίς να βρεθούν σε οικονομικό αδιέξοδο και μετά από μια πολυετή κρίση στον πρωτογενή κλάδο.
Μεταξύ των βασικών αιτημάτων βρίσκεται η ουσιαστική μείωση του κόστους των καυσίμων για τον αγροτικό τομέα, η ενίσχυση για την προμήθεια λιπασμάτων και ζωοτροφών, αλλά και πολιτικές που θα στηρίξουν τη ρευστότητα των παραγωγών.
Παράλληλα,απαιτείται ένας πιο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός για τη θωράκιση της αγροτικής παραγωγής απέναντι στις διεθνείς ενεργειακές και γεωπολιτικές κρίσεις. Η διασφάλιση της αγροτικής δραστηριότητας δεν αφορά μόνο τους παραγωγούς, αλλά συνδέεται άμεσα με τη διατροφική επάρκεια της χώρας και τη σταθερότητα της αγοράς τροφίμων.
Η νέα καλλιεργητική περίοδος, λοιπόν, δεν αποτελεί απλώς έναν ακόμη αγροτικό κύκλο. Για τους Έλληνες παραγωγούς είναι μια κρίσιμη δοκιμασία αντοχής, σε μια εποχή όπου οι διεθνείς εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα ακόμη και το πιο βασικό στοιχείο της οικονομίας και την παραγωγή τροφίμων.
Γιώργος Παπαχριστόπουλος
Αναπλ. Γραμματέας του Δικτύου Συνεταιρισμών και κοινωνικής οικονομίας του ΠΑΣΟΚ-κινήματος αλλαγής.
Επιμελητήριακος σύμβουλος σε θέματα πρωτογενούς Τομέα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
