Παγοκύστες, κόκκινο φως και χάπια: Η νέα εμμονή των ανδρών με τη γονιμότητα
Η αυξανόμενη ανησυχία γύρω από την αναπαραγωγική υγεία τροφοδοτεί μια ολόκληρη αγορά από influencers, συμπληρώματα και πρακτικές που συχνά δεν έχουν αποδειχθεί επιστημονικά
Παγοκύστες στους όρχεις, συνεδρίες με κόκκινο φως, συμπληρώματα, ειδικά εσώρουχα και περίπλοκοι συνδυασμοί φαρμάκων. Η ανδρική γονιμότητα έχει μετατραπεί σε ένα από τα νέα μεγάλα θέματα των social media, όπου influencers και αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί υπόσχονται τρόπους για την αύξηση της τεστοστερόνης και τη βελτίωση της ποιότητας του σπέρματος.
Η ανησυχία δεν αφορά πλέον μόνο άνδρες που προσπαθούν να αποκτήσουν παιδί. Πολλοί νέοι παρακολουθούν το περιεχόμενο αυτό χωρίς να έχουν εξεταστεί, χωρίς να αντιμετωπίζουν κάποιο γνωστό πρόβλημα και χωρίς να σχεδιάζουν άμεσα τη δημιουργία οικογένειας.
Η αυξημένη ενημέρωση γύρω από την ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να είναι θετική. Οι ειδικοί, ωστόσο, προειδοποιούν ότι η πραγματική επιστημονική συζήτηση συχνά μπλέκεται με υπερβολικούς ισχυρισμούς, φόβο και προϊόντα που πωλούνται ως εύκολες λύσεις.
@bbcnews
Γιατί τόσοι άνδρες ανησυχούν για τη γονιμότητά τους
Τα hashtags που σχετίζονται με το σπέρμα, την ανδρική γονιμότητα και τις σχετικές εξετάσεις συγκεντρώνουν εκατοντάδες εκατομμύρια προβολές στο TikTok και στο Instagram.
Παράλληλα, ειδικοί σε διαφορετικές χώρες αναφέρουν ότι περισσότεροι άνδρες ζητούν ανάλυση σπέρματος και εκφράζουν φόβους για τη μελλοντική αναπαραγωγική τους ικανότητα.
Μέρος της ανησυχίας συνδέεται με τις συζητήσεις για την πιθανή πτώση του αριθμού και της ποιότητας των σπερματοζωαρίων τις τελευταίες δεκαετίες. Μεγάλες αναλύσεις έχουν καταγράψει σημαντική μείωση από τη δεκαετία του 1970, όμως τα διαθέσιμα στοιχεία δεν δίνουν μια απολύτως ξεκάθαρη εικόνα.
Μελέτες σε συγκεκριμένους πληθυσμούς στις ΗΠΑ και τη Δανία δεν εντόπισαν αντίστοιχη πτώση, ενώ επιστημονική ανασκόπηση του 2023 επισήμανε ότι το θέμα παραμένει ανεπαρκώς μελετημένο. Οι αιτίες των πιθανών αλλαγών, αλλά και η πραγματική επίδρασή τους στις γεννήσεις, δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί σε ρεπορτάζ του BBC, υπάρχουν λόγοι για προσεκτική παρακολούθηση της ανδρικής αναπαραγωγικής υγείας, όχι όμως για τις απόλυτες και δραματικές προβλέψεις που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο.
Άλλο η μείωση των γεννήσεων και άλλο η υπογονιμότητα
Η παγκόσμια πτώση των γεννήσεων χρησιμοποιείται συχνά στα social media ως απόδειξη ότι οι άνδρες γίνονται μαζικά υπογόνιμοι.
Τα δύο ζητήματα, όμως, δεν ταυτίζονται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ που περιλαμβάνονται στο ρεπορτάζ, ο μέσος αριθμός παιδιών ανά γυναίκα μειώθηκε από 4,9 το 1950 σε 2,2 το 2025, ενώ 106 χώρες βρίσκονται πλέον κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης του πληθυσμού.
Η πτώση αυτή δεν εξηγείται μόνο από βιολογικούς παράγοντες. Το κόστος ζωής, η στεγαστική ανασφάλεια, οι εργασιακές συνθήκες, η πολιτική αστάθεια και οι περιβαλλοντικές ανησυχίες επηρεάζουν επίσης τις αποφάσεις των ανθρώπων σχετικά με τη δημιουργία οικογένειας.
Σε έκθεση του ΟΗΕ για το 2025, το 39% των ερωτηθέντων ανέφερε οικονομικούς λόγους για το γεγονός ότι δεν απέκτησε όσα παιδιά επιθυμούσε, ενώ ένας στους πέντε αναφέρθηκε στην πολιτική και περιβαλλοντική αστάθεια.
Οι παγοκύστες και οι άλλες viral πρακτικές
Μία από τις πιο διαδεδομένες τάσεις είναι η τοποθέτηση πάγου ή παγοκύστης κοντά στους όρχεις, με τον ισχυρισμό ότι η χαμηλότερη θερμοκρασία μπορεί να αυξήσει την παραγωγή σπέρματος ή τεστοστερόνης.
Υπάρχει ένας πραγματικός επιστημονικός πυρήνας πίσω από τη συζήτηση. Η υπερβολική θερμότητα μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την παραγωγή και την ποιότητα του σπέρματος. Για τον ίδιο λόγο, οι επίσημες βρετανικές οδηγίες αναφέρουν ότι τα πολύ στενά εσώρουχα ενδέχεται να αυξήσουν τη θερμοκρασία των όρχεων.
Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι η καθημερινή εφαρμογή πάγου έχει αποδειχθεί πως αυξάνει σημαντικά τη γονιμότητα ενός υγιούς άνδρα.
Παρόμοια προβλήματα τεκμηρίωσης υπάρχουν και για πρακτικές όπως:
- η θεραπεία με κόκκινο φως
- τα ειδικά «πρωτόκολλα» σάουνας
- τα συμπληρώματα που υπόσχονται αύξηση του σπέρματος
- η αιμοδοσία με σκοπό την υποτιθέμενη απομάκρυνση μικροπλαστικών
- διάφορες δίαιτες ή μέθοδοι «αποτοξίνωσης»
Ορισμένες από αυτές τις πρακτικές μπορεί να μην προκαλούν άμεση βλάβη, αλλά δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία ότι προσφέρουν τα οφέλη που τους αποδίδονται.
Όταν ο φόβος γίνεται προϊόν
Η ανησυχία γύρω από το σπέρμα έχει δημιουργήσει μια νέα αγορά από προγράμματα, διαδικτυακά μαθήματα, συνεδρίες καθοδήγησης και συμπληρώματα.
Influencers παρουσιάζουν συχνά προσωπικές εμπειρίες ή μεμονωμένες ιστορίες ως απόδειξη ότι μια μέθοδος λειτουργεί. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι οι πελάτες τους πέτυχαν εγκυμοσύνη μετά την εφαρμογή συγκεκριμένων πρακτικών, χωρίς να υπάρχουν ελεγχόμενες μελέτες που να αποδεικνύουν τη σύνδεση.
Ιδιαίτερα δημοφιλές έχει γίνει το περιεχόμενο του Bryan Johnson, πρώην επιχειρηματία της Silicon Valley, ο οποίος έχει γίνει γνωστός για τα αμφιλεγόμενα πειράματά του με στόχο την επιβράδυνση της γήρανσης.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι διαθέτει τετραπλάσιο αριθμό σπερματοζωαρίων από τον μέσο όρο και προωθεί πρακτικές όπως η χρήση σάουνας σε συνδυασμό με παγοκύστη. Οι συγκεκριμένες μέθοδοι δεν έχουν αποδειχθεί ότι αυξάνουν τη γονιμότητα, ενώ το σχετικό περιεχόμενο οδηγεί τους ακολούθους του σε ιστοσελίδα όπου πωλούνται συμπληρώματα.
Ο πραγματικός κίνδυνος από τεστοστερόνη και στεροειδή
Πολύ σοβαρότερο ζήτημα από τις αμφίβολες πρακτικές ευεξίας είναι η χρήση τεστοστερόνης και αναβολικών στεροειδών.
Τα συγκεκριμένα σκευάσματα μπορούν να μειώσουν ή να καταστείλουν την παραγωγή σπέρματος, επειδή διαταράσσουν τα φυσικά ορμονικά σήματα που χρειάζεται το σώμα για τη λειτουργία των όρχεων.
Το πρόβλημα αφορά κυρίως άνδρες που λαμβάνουν θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης χωρίς σωστή ιατρική παρακολούθηση ή χρησιμοποιούν υψηλές δόσεις στεροειδών για την αύξηση της μυϊκής μάζας.
Όταν διαπιστώσουν ότι οι δείκτες γονιμότητάς τους έχουν υποχωρήσει, αρκετοί αναζητούν λύσεις σε διαδικτυακά φόρουμ και βίντεο. Εκεί μπορεί να βρουν τα λεγόμενα fertility stacks, συνδυασμούς διαφορετικών φαρμάκων που υποτίθεται ότι «επανεκκινούν» την παραγωγή σπέρματος.
Τα φαρμακευτικά «κοκτέιλ» μπορεί να προκαλέσουν βλάβη
Στα σχήματα αυτά περιλαμβάνονται συχνά φάρμακα όπως η HCG και η HMG. Πρόκειται για ουσίες που χρησιμοποιούνται από γιατρούς σε συγκεκριμένες περιπτώσεις υπογονιμότητας, μετά από αξιολόγηση και εργαστηριακό έλεγχο.
Δεν προορίζονται για αυθαίρετη χρήση ούτε αποτελούν μια γενική μέθοδο ενίσχυσης της γονιμότητας.
Η λήψη τους χωρίς ιατρική παρακολούθηση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές παρενέργειες, όπως θρομβώσεις και ανάπτυξη μαστικού ιστού στους άνδρες. Αντί να αποκαταστήσουν το πρόβλημα, μπορεί να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο την ορμονική ισορροπία και τη μελλοντική θεραπεία.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι δεν υπάρχει ένα «σίγουρο» φαρμακευτικό σχήμα που να μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλους. Η κατάλληλη αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία του προβλήματος, τα επίπεδα των ορμονών, τη γενική υγεία και τα αποτελέσματα των εξετάσεων.
Τι μπορεί πραγματικά να βοηθήσει
Οι παρεμβάσεις με την ισχυρότερη επιστημονική βάση δεν είναι συνήθως οι πιο εντυπωσιακές ή εκείνες που γίνονται viral.
Οι ειδικοί προτείνουν να εξετάζονται πρώτα παράγοντες που μπορούν να αλλάξουν με ασφάλεια, όπως:
- η διακοπή του καπνίσματος
- η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους
- η τακτική σωματική άσκηση
- ο επαρκής ύπνος
- η ισορροπημένη διατροφή
- η αποφυγή αναβολικών στεροειδών
- η λήψη τεστοστερόνης μόνο με ιατρική ένδειξη και παρακολούθηση
Η ανάλυση σπέρματος μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σε έναν άνδρα που προσπαθεί να αποκτήσει παιδί, έχει σχετικό ιατρικό ιστορικό ή έχει χρησιμοποιήσει ουσίες που μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα.
Ένας μεμονωμένος χαμηλός αριθμός σπερματοζωαρίων δεν σημαίνει απαραίτητα ότι κάποιος δεν μπορεί να γίνει πατέρας, ούτε αποδεικνύει από μόνος του ότι υπάρχει γενικό ορμονικό πρόβλημα. Τα αποτελέσματα πρέπει να αξιολογούνται από ειδικό και, όταν χρειάζεται, να επαναλαμβάνονται.
Η μεγαλύτερη ενημέρωση για την ανδρική υπογονιμότητα μπορεί να οδηγήσει περισσότερους άνδρες σε έγκαιρο έλεγχο. Όταν όμως η πληροφόρηση προέρχεται κυρίως από influencers που ταυτόχρονα πωλούν προϊόντα, η ανησυχία μπορεί να τους απομακρύνει από τις πρακτικές που πραγματικά βοηθούν ή να τους οδηγήσει σε επικίνδυνες επιλογές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Η κίνηση είναι το καλύτερο φάρμακο – Αρκεί να γίνεται σωστά
- Γιατί χασμουριόμαστε όταν βλέπουμε άλλους να χασμουριούνται; Τι λέει η επιστήμη
- Η διατροφή που είναι «ασπίδα» και για την ψυχική υγεία μετά τα 50
- Πόσα φλιτζάνια καφέ την ημέρα συνδέονται σχεδόν με έως 50% χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος
- Μέλι με ψωμί ολικής: Ανεβάζει τελικά το σάκχαρο;
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
