Ανδρουλάκης για Χάμπερμας: «Φωτεινός φάρος σε μια εποχή ανισοτήτων, fake news και πόλωσης»
Με αναφορά στη δημοκρατία, τη δημόσια σφαίρα και την ευρωπαϊκή προοπτική, ο Νίκος Ανδρουλάκης αποχαιρέτησε τον Γιούργκεν Χάμπερμας, που πέθανε σήμερα, Σάββατο 14 Μαρτίου, σε ηλικία 96 ετών στη Γερμανία.
Την απώλεια του Γιούργκεν Χάμπερμας σχολίασε με δημόσια τοποθέτησή του ο Νίκος Ανδρουλάκης, επισημαίνοντας ότι η σκέψη του κορυφαίου Γερμανού φιλοσόφου παραμένει εξαιρετικά επίκαιρη σε μια εποχή που η ποιότητα της δημοκρατίας δέχεται πολλαπλές πιέσεις. Ο Χάμπερμας πέθανε σήμερα, 14 Μαρτίου, σε ηλικία 96 ετών, όπως ανακοίνωσε ο εκδοτικός οίκος Suhrkamp, κλείνοντας μια μακρά διαδρομή που σφράγισε τη μεταπολεμική πνευματική και πολιτική συζήτηση στη Γερμανία και στην Ευρώπη.
Στην ανάρτησή του, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στάθηκε στον πυρήνα της χαμπερμασιανής σκέψης, δηλαδή στην έννοια της δημόσιας σφαίρας. Όπως ανέφερε, πρόκειται για τον χώρο μέσα στον οποίο οι πολίτες, ως ελεύθερα και ισότιμα υποκείμενα, μπορούν να συζητούν, να διαφωνούν και να διαμορφώνουν κριτικά την κοινή γνώμη. Σημείωσε μάλιστα ότι, όταν αυτή η δημόσια σφαίρα αποδυναμώνεται υπό την πίεση των αγορών, της τεχνοκρατίας ή της χειραγώγησης των μέσων ενημέρωσης, τότε η ίδια η λειτουργία της δημοκρατίας περνά όλο και περισσότερο στα χέρια κλειστών κέντρων εξουσίας.
Στο ίδιο πλαίσιο, ο Νίκος Ανδρουλάκης υπογράμμισε ότι για τον Χάμπερμας η απάντηση στη σύγχρονη κρίση της δημοκρατίας δεν ήταν η συρρίκνωση της πολιτικής, αλλά ακριβώς το αντίθετο: περισσότερη διαβούλευση, περισσότερη συμμετοχή και περισσότερος δημόσιος λόγος. Με αυτόν τον τρόπο συνέδεσε τη φιλοσοφική παρακαταθήκη του Γερμανού στοχαστή με τα σημερινά αδιέξοδα που αντιμετωπίζουν οι δυτικές κοινωνίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ευρωπαϊκή διάσταση της σκέψης του Χάμπερμας. Όπως επισήμανε, ο εκλιπών φιλόσοφος υπήρξε ένθερμος υποστηρικτής της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, θεωρώντας ότι μόνο μια δημοκρατικά οργανωμένη Ευρώπη μπορεί να αναχαιτίσει την επιστροφή του εθνικισμού. Η ευρωπαϊστική αυτή στάση αποτυπώθηκε και στο δοκίμιό του για το Σύνταγμα της Ευρώπης, όπου είχε αναδείξει ως βασική αδυναμία της ευρωπαϊκής οικοδόμησης τη δημιουργία νομισματικής ένωσης χωρίς αντίστοιχη πολιτική ένωση. Reuters σημειώνει επίσης ότι ο Χάμπερμας υπήρξε σταθερός υπέρμαχος της ευρωπαϊκής ενοποίησης και παρενέβαινε διαρκώς στον δημόσιο διάλογο για την πορεία της ηπείρου.
Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ συνέδεσε μάλιστα αυτή τη σκέψη και με την ελληνική εμπειρία, υπενθυμίζοντας τις δημόσιες παρεμβάσεις του Χάμπερμας κατά την περίοδο της ελληνικής κρίσης χρέους. Όπως ανέφερε, ο Γερμανός φιλόσοφος είχε ασκήσει έντονη κριτική στις πολιτικές λιτότητας και είχε υπερασπιστεί την ανάγκη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς τη χώρα μας, επιμένοντας ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να οικοδομείται μόνο πάνω σε δημοσιονομικούς κανόνες, αλλά χρειάζεται πολιτικό βάθος και δημοκρατική νομιμοποίηση.
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο Νίκος Ανδρουλάκης χαρακτήρισε τις ιδέες του Χάμπερμας «φωτεινό φάρο» σε μια περίοδο όπου, όπως σημείωσε, η δημοκρατία δοκιμάζεται από τεράστιες ανισότητες, fake news, «τεχνικούς της εξουσίας» και όξυνση της πόλωσης. Με αυτό το σχόλιο επιχείρησε να δείξει ότι το έργο του Χάμπερμας δεν ανήκει μόνο στην ιστορία των ιδεών, αλλά εξακολουθεί να συνομιλεί άμεσα με τις μεγάλες αγωνίες του παρόντος.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
