Κάτι αλλάζει στους πάγους της Ανταρκτικής: Τα νέα στοιχεία της NASA
Οι δορυφόροι κατέγραψαν τη μικρότερη για την εποχή έκταση των τελευταίων ετών, με τους επιστήμονες να εξετάζουν αν η υποχώρηση αποτελεί μια μακροχρόνια αλλαγή
Λιγότερο θαλάσσιο πάγο από ό,τι συνήθως, ακόμη και στο αποκορύφωμα του χειμώνα, κατέγραψαν οι δορυφόροι της NASA στην Ανταρκτική, με τα νέα στοιχεία να δείχνουν ότι το 2026 σημειώθηκε η τρίτη μικρότερη μέγιστη έκταση πάγου από τότε που ξεκίνησαν οι δορυφορικές μετρήσεις, πριν από σχεδόν πέντε δεκαετίες.
Σύμφωνα με τη NASA και το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Δεδομένων Χιονιού και Πάγου (NSIDC), ο θαλάσσιος πάγος γύρω από την παγωμένη ήπειρο πιθανότατα έφτασε στη μεγαλύτερη φετινή του έκταση στις 14 Σεπτεμβρίου 2026, καλύπτοντας περίπου 17,59 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα.
Ανταρκτική: Η «έκρηξη» χιονόπτωσης που πρόσθεσε 695 δισ. τόνους πάγου
Ανταρκτική: Γιατί έχει σημασία ότι οι πάγοι ήταν λιγότεροι τον χειμώνα
Στην Ανταρκτική, οι πάγοι ακολουθούν έναν ετήσιο κύκλο. Κατά τη διάρκεια του χειμώνα επεκτείνονται στη θάλασσα, ενώ το καλοκαίρι ένα μεγάλο μέρος τους λιώνει.
Επειδή η Ανταρκτική βρίσκεται στο Νότιο Ημισφαίριο, οι εποχές είναι αντίστροφες από εκείνες της Ελλάδας. Ο χειμώνας ολοκληρώνεται τον Σεπτέμβριο, όταν ο θαλάσσιος πάγος φτάνει συνήθως στη μεγαλύτερη έκτασή του. Αντίθετα, τον Φεβρουάριο, προς το τέλος του καλοκαιριού, περιορίζεται στο χαμηλότερο επίπεδο.
Η διαφορά έχει σημασία και για έναν ακόμη λόγο: στην Ανταρκτική υπάρχει μια τεράστια ήπειρος που περιβάλλεται από ωκεανό, ενώ στην Αρκτική συμβαίνει το αντίθετο, καθώς ο ωκεανός περιβάλλεται από ξηρά.
Έτσι, ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής έχει περισσότερο χώρο να απλωθεί τον χειμώνα, αλλά φτάνει και σε βορειότερα, θερμότερα νερά, όπου λιώνει ευκολότερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Το φετινό στοιχείο που ξεχωρίζει είναι ότι, ακόμη και όταν η εξάπλωση του πάγου έφτασε στην κορύφωσή της, η συνολική έκταση παρέμεινε κοντά στα ιστορικά χαμηλά.
Από τα ρεκόρ πάγου στη μεγάλη υποχώρηση μετά το 2016
Οι δορυφορικές παρατηρήσεις αποκαλύπτουν μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα μεταβολή στην Ανταρκτική.
Από το 1979 έως το 2014, η συνολική έκταση του θαλάσσιου πάγου παρουσίαζε μικρή αύξηση, περίπου 1% ανά δεκαετία.
Μάλιστα, για τρία συνεχόμενα χρόνια, από το 2012 έως το 2014, καταγράφηκαν νέα ιστορικά υψηλά στη χειμερινή εξάπλωση του πάγου.
Την ίδια περίοδο, στην Αρκτική οι θαλάσσιοι πάγοι υποχωρούσαν με γρήγορους ρυθμούς.
Η εικόνα στην Ανταρκτική άρχισε να αλλάζει το 2015, ενώ από το 2016 εμφανίστηκαν σημαντικές μειώσεις.
Παρότι υπήρξαν ορισμένες χρονιές κατά τις οποίες η έκταση των πάγων αυξήθηκε ξανά, τα τελευταία χρόνια παραμένει γενικά χαμηλότερη από τα συνηθισμένα επίπεδα.
Το 2023 καταγράφηκαν τόσο η μικρότερη καλοκαιρινή έκταση όσο και το μικρότερο χειμερινό μέγιστο στην ιστορία των δορυφορικών μετρήσεων.
Το 2026 προστίθεται πλέον στις χρονιές με ιδιαίτερα περιορισμένη χειμερινή εξάπλωση του θαλάσσιου πάγου.
Τι δείχνουν οι δορυφορικές εικόνες της NASA
Η NASA παρακολουθεί τις αλλαγές στην Ανταρκτική χρησιμοποιώντας δορυφόρους που μπορούν να καταγράφουν τον θαλάσσιο πάγο ακόμη και όταν η περιοχή καλύπτεται από σύννεφα.
Για να υπολογίσουν την έκτασή του, οι επιστήμονες αξιοποιούν ειδικούς αισθητήρες που ανιχνεύουν τη φυσική μικροκυματική ακτινοβολία που εκπέμπει η επιφάνεια της Γης.
Με απλά λόγια, ο πάγος και το ανοιχτό νερό εκπέμπουν διαφορετικά ποσά αυτής της ενέργειας, επιτρέποντας στους επιστήμονες να τα ξεχωρίζουν στις δορυφορικές εικόνες.
Επειδή τα μικροκύματα μπορούν να διαπερνούν τα σύννεφα, οι μετρήσεις συνεχίζονται ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες.
Για να θεωρηθεί μια θαλάσσια περιοχή καλυμμένη από πάγο, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν ως όριο τη συγκέντρωση πάγου τουλάχιστον 15%. Αυτό σημαίνει ότι η καταγραφόμενη έκταση περιλαμβάνει και περιοχές όπου υπάρχουν ανοίγματα νερού ανάμεσα στους πάγους.
Σχεδόν 48 χρόνια παρατηρήσεων – Πώς παρακολουθεί η NASA τις αλλαγές
Η συστηματική καταγραφή του θαλάσσιου πάγου από το Διάστημα ξεκίνησε στα τέλη του 1978, με τον δορυφόρο Nimbus-7 της NASA.
Από το 1987 χρησιμοποιήθηκαν και δορυφόροι του αμερικανικού προγράμματος Defense Meteorological Satellite Program (DMSP), ενώ μεταξύ 2002 και 2011 αξιοποιήθηκαν παρατηρήσεις του δορυφόρου Aqua.
Από το 2025, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν επίσης δεδομένα του ιαπωνικού δορυφόρου GCOM-W, συνεχίζοντας τη μακροχρόνια παρακολούθηση της παγωμένης ηπείρου.
Αυτή η συνεχής καταγραφή επιτρέπει τη σύγκριση των σημερινών μετρήσεων με τα δεδομένα προηγούμενων δεκαετιών και βοηθά στην αναγνώριση σημαντικών αλλαγών.
Τι προσπαθούν να καταλάβουν οι επιστήμονες
Παρά τα χαμηλά επίπεδα των τελευταίων ετών, οι επιστήμονες παραμένουν προσεκτικοί ως προς την ερμηνεία των μετρήσεων.
Ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά. Αυτό σημαίνει ότι δεν αρκεί μία χαμηλή μέτρηση για να αποδειχθεί από μόνη της μια μόνιμη μεταβολή.
Η NASA επισημαίνει ότι οι επιστήμονες συνεχίζουν να παρακολουθούν την περιοχή, προκειμένου να διαπιστώσουν εάν η υποχώρηση των πάγων από το 2016 αποτελεί μέρος μιας μακροχρόνιας αλλαγής ή συνδέεται με τη φυσική μεταβλητότητα των μετρήσεων.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
