Οι κεραμείς της αρχαίας Δύμης και όσα μπορεί να αποκαλύψει ο πηλός
Το Πανεπιστήμιο Πατρών θα μελετήσει τα εργαστήρια της δυτικής Αχαΐας και τους πηλούς της Κρήτης, με δύο διδακτορικές έρευνες και ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σχεδόν 539.000 ευρώ
Πήλινα λυχνάρια στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, σε φωτογραφία αρχείου 
Ο πηλός των αγγείων της αρχαίας Δύμης μπορεί να δώσει στοιχεία για τις πρώτες ύλες που διάλεγαν οι κεραμείς και τις τεχνικές που χρησιμοποιούσαν. Αυτές τις επιλογές, μαζί με την οργάνωση των εργαστηρίων τους στη δυτική Αχαΐα, θα μελετήσει το Πανεπιστήμιο Πατρών μέσα από νέα ευρωπαϊκή έρευνα της ομάδας KERAMos του Τμήματος Γεωλογίας.
Η μελέτη για την αρχαία Δύμη είναι η μία από τις δύο διδακτορικές έρευνες που θα φιλοξενήσει η Πάτρα στο πρόγραμμα SOPHIA-DN. Η δεύτερη αφορά την κεραμική της Κρήτης. Για τη συμμετοχή του Πανεπιστημίου Πατρών έχει εγκριθεί ευρωπαϊκή χρηματοδότηση 538.968,96 ευρώ, σύμφωνα με την επίσημη καταχώριση του έργου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Την επιστημονική εκπροσώπηση του Πανεπιστημίου έχει ο Ιωάννης Ηλιόπουλος. Στην ενημέρωση που απέστειλε στο pelop.gr, εξηγεί ότι η σύνδεση της γεωλογίας με την αρχαιολογία θα βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα πώς οι παλαιότερες κοινότητες επέλεγαν και μεταμόρφωναν τις πρώτες ύλες τους.
Ο πηλός και τα εργαστήρια της Δύμης
Η πρώτη μελέτη θα επιχειρήσει να ανασυνθέσει την οργάνωση της κεραμικής παραγωγής στην αρχαία Δύμη. Θα εξετάσει τα εργαστήρια και τους κλιβάνους, θα αναζητήσει τις πηγές των πρώτων υλών και θα διερευνήσει τις τεχνολογικές επιλογές των τεχνιτών.
Η ψηφιακή χαρτογράφηση θα συνδυαστεί με τα αρχαιολογικά στοιχεία για να εξεταστεί πώς ήταν οργανωμένοι οι χώροι παραγωγής. Στο εργαστήριο, οι αναλύσεις των κεραμικών θα βοηθήσουν στην αναζήτηση της προέλευσης των πρώτων υλών και των τρόπων επεξεργασίας τους.
Μέσα από αυτές τις πληροφορίες, η έρευνα θα επιχειρήσει να προσεγγίσει και τη γνώση των ίδιων των τεχνιτών. Η επιλογή ενός πηλού και ο τρόπος μετατροπής του σε αγγείο συνδέονταν με την εμπειρία που αποκτούσαν δουλεύοντας, παρατηρώντας τα αποτελέσματα και μαθαίνοντας από τους προηγούμενους.
Το KERAMos διαθέτει εμπειρία στη μελέτη της σύστασης και της προέλευσης των κεραμικών. Με το νέο πρόγραμμα, η ομάδα θα εξετάσει την παραγωγή στην αρχαία Δύμη.
Πήλινα προσωπεία και άλλα εκθέματα στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πατρών, σε φωτογραφία αρχείου
Μια βάση δεδομένων για τους πηλούς της Κρήτης
Η δεύτερη διδακτορική έρευνα θα αφορά την κεντρική και την ανατολική Κρήτη. Θα εξετάσει τις πρώτες ύλες και τα αρχαιολογικά κεραμικά από τη μινωική έως τη μεταμινωική περίοδο, ώστε να καταγραφεί πώς αξιοποιούνταν οι διαθέσιμοι πηλοί σε διαφορετικές εποχές.
Προβλέπονται γεωλογικές δειγματοληψίες στο πεδίο και αναλύσεις των ορυκτών, της χημικής σύστασης και των τεχνολογικών χαρακτηριστικών των υλικών. Ένας από τους στόχους είναι η δημιουργία βάσης δεδομένων ανοικτής πρόσβασης για τους κρητικούς πηλούς, την οποία θα μπορούν να χρησιμοποιούν και άλλοι ερευνητές.
Δεκαπέντε νέοι ερευνητές σε ένα ευρωπαϊκό δίκτυο
Το SOPHIA-DN, που ανακοινώθηκε στις 5 Οκτωβρίου από το Πανεπιστήμιο Κύπρου, θα εκπαιδεύσει συνολικά 15 υποψήφιους διδάκτορες. Χρηματοδοτείται από τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie του Horizon Europe με περίπου 4,3 εκατομμύρια ευρώ για τέσσερα χρόνια. Συντονιστής είναι το Πανεπιστήμιο Κύπρου και συμμετέχουν 20 οργανισμοί.
Το δίκτυο θα συνδυάσει τις αναλύσεις των υλικών με πειράματα για τη μελέτη παλαιών τεχνικών. Θα αξιοποιήσει επίσης εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για να συνδέσει και να ερμηνεύσει μεγάλα σύνολα δεδομένων. Το όνομά του παραπέμπει στη «σοφία» των κεραμέων, στην εμπειρική γνώση που μεταδιδόταν από γενιά σε γενιά.
Στους συνεργαζόμενους φορείς του πατρινού σκέλους περιλαμβάνονται η Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας, το Κέντρο Μελέτης Ανατολικής Κρήτης του INSTAP και το Ινστιτούτο Τοπικής Ιστορίας.
Το πρόγραμμα ξεκινά την 1η Μαρτίου 2027. Η επιλογή των υποψήφιων διδακτόρων προγραμματίζεται για το διάστημα Σεπτεμβρίου έως Νοεμβρίου 2027, με διεθνείς προκηρύξεις στο EURAXESS και στις ιστοσελίδες των συμμετεχόντων ιδρυμάτων. Οι ερευνητές θα έχουν συνεπίβλεψη από διαφορετικές ειδικότητες και θα πραγματοποιήσουν ερευνητικές μετακινήσεις σε συνεργαζόμενα ιδρύματα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
