Στα 73 της, η Μπέτι Ντέιβις έγινε ποπ σταρ χωρίς να τραγουδήσει ούτε μία νότα
Ένα τραγούδι μετέφερε το διασημότερο βλέμμα του παλιού Χόλιγουντ στο 1981. Τριάντα επτά χρόνια μετά τον θάνατό της, η ιστορία του «Bette Davis Eyes» εξηγεί γιατί η Ντέιβις δεν έπαψε ποτέ να είναι σύγχρονη
Το 1981 η Μπέτι Ντέιβις ήταν 73 ετών. Δεν τραγουδούσε, δεν εμφανιζόταν στο βιντεοκλίπ και δεν είχε καμία συμμετοχή στην ηχογράφηση. Κι όμως, το όνομά της βρέθηκε στην κορυφή των charts, ακούστηκε ασταμάτητα στο ραδιόφωνο και πέρασε στη γλώσσα μιας γενιάς που μπορεί να μην είχε δει ούτε μία ταινία της.
Το «Bette Davis Eyes» της Κιμ Καρνς δεν ήταν απλώς ένα επιτυχημένο τραγούδι με το όνομα μιας σταρ στον τίτλο. Ήταν η στιγμή κατά την οποία το παλιό Χόλιγουντ συνάντησε τη συνθετική, νευρική ποπ των αρχών της δεκαετίας του ’80 — και ανακάλυψε ότι το βλέμμα της Μπέτι Ντέιβις εξακολουθούσε να προκαλεί την ίδια αμηχανία.
Στις 6 Οκτωβρίου συμπληρώνονται 37 χρόνια από τον θάνατό της. Αλλά αυτή δεν είναι ακόμη μία αφορμή για μια χρονολογική αναδρομή στη ζωή της. Είναι η ιστορία του τρόπου με τον οποίο μια ηθοποιός έγινε τραγούδι και ένα φυσικό χαρακτηριστικό της μετατράπηκε σε πολιτιστικό σύμβολο.
Το τραγούδι που περίμενε έξι χρόνια για να βρει την εποχή του
Το «Bette Davis Eyes» γράφτηκε το 1974 από την Ντόνα Γουάις και την Τζάκι ΝτεΣάνον. Η πρώτη ηχογράφηση κυκλοφόρησε από την ίδια την ΝτεΣάνον το 1975, στο άλμπουμ New Arrangement. Εκείνη η εκδοχή, πιο χαλαρή και επηρεασμένη από την country και το soft rock, απείχε πολύ από το τραγούδι που θα κατακτούσε αργότερα τον κόσμο.
Η μεταμόρφωση ήρθε όταν η Κιμ Καρνς το ηχογράφησε για το άλμπουμ Mistaken Identity. Το αναγνωρίσιμο άνοιγμα του συνθεσάιζερ, ο αυστηρός ρυθμός και η βραχνή φωνή της έβγαλαν το κομμάτι από τη δεκαετία του ’70 και το τοποθέτησαν ακριβώς στο κέντρο της νέας ποπ αισθητικής.
Το τραγούδι έγινε η μεγαλύτερη αμερικανική επιτυχία του 1981. Στα Grammy του 1982 κέρδισε τόσο το βραβείο Ηχογράφησης της Χρονιάς για την Καρνς όσο και εκείνο του Τραγουδιού της Χρονιάς για τις δύο δημιουργούς του.
Η επιτυχία του δεν εξηγείται, όμως, μόνο από τη μελωδία του. Ο τίτλος ενεργοποιούσε αμέσως μια ολόκληρη κινηματογραφική μνήμη.
Τι σήμαιναν πραγματικά τα «μάτια της Μπέτι Ντέιβις»
Η φράση δεν περιγράφει απλώς μεγάλα, εκφραστικά μάτια. Σημαίνει ένα βλέμμα που παρατηρεί, κρίνει και δεν χαμηλώνει πρώτο.
Η Ντέιβις δεν υπήρξε το παθητικό πρόσωπο που περίμενε να θαυμαστεί από την κάμερα. Οι χαρακτήρες της κοιτούσαν πίσω. Καταλάβαιναν συνήθως πριν από τους άνδρες τι παιζόταν μέσα σε ένα δωμάτιο και δεν προσπαθούσαν πάντοτε να γίνουν συμπαθείς.
Αυτό ήταν ασυνήθιστο σε ένα Χόλιγουντ που απαιτούσε από τις γυναίκες να είναι όμορφες, ευχάριστες και εύκολα αναγνώσιμες. Η Ντέιβις διεκδικούσε αντιπαθητικές, σκληρές, γερασμένες ή ηθικά αμφίβολες ηρωίδες. Όπως σημειώνει το Βρετανικό Ινστιτούτο Κινηματογράφου, αναζητούσε επίμονα ρόλους χωρίς λάμψη και χωρίς την υποχρέωση να κερδίσουν την αποδοχή του θεατή.
Στο All About Eve έγινε η Μάργκο Τσάνινγκ, μια σπουδαία ηθοποιός που βλέπει τη βιομηχανία να μετρά την αξία της με βάση την ηλικία της. Στο What Ever Happened to Baby Jane? επέτρεψε στην κάμερα να μετατρέψει τη φθορά, την παραμόρφωση και την αποτυχία σε θέαμα — χωρίς να ζητήσει από το κοινό να τη λυπηθεί.
Το «Bette Davis Eyes» συμπύκνωσε αυτή την κινηματογραφική παρουσία σε τρεις λέξεις. Η γυναίκα του τραγουδιού δεν περιμένει να την επιλέξουν. Βλέπει τις αδυναμίες των άλλων, γνωρίζει τη δύναμή της και ορίζει η ίδια τους κανόνες του παιχνιδιού.
Η Μπέτι Ντέιβις το 1981, τη χρονιά κατά την οποία το «Bette Davis Eyes» βρέθηκε στην κορυφή των charts
Η σταρ που πολέμησε το ίδιο της το στούντιο
Η Ντέιβις είχε πληρώσει ακριβά αυτή την ανεξαρτησία. Το 1937 επιχείρησε να απαλλαγεί δικαστικά από το συμβόλαιό της με τη Warner Bros., υποστηρίζοντας ότι το στούντιο την κρατούσε δεσμευμένη σε κατώτερους ρόλους. Έχασε τη δίκη, αλλά η σύγκρουση ανάγκασε τελικά τη Warner να της προσφέρει πιο ουσιαστικό υλικό.
Ακολούθησαν δύο βραβεία Όσκαρ και δέκα επίσημες υποψηφιότητες, όπως καταγράφει η βάση δεδομένων της Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. Για πέντε συνεχόμενα χρόνια βρισκόταν ανάμεσα στις υποψήφιες για το βραβείο Α΄ Γυναικείου Ρόλου.
Δεν έγινε σύμβολο επειδή παρέμεινε νέα ή επειδή προστάτευσε σχολαστικά την εικόνα της. Έγινε σύμβολο επειδή επέτρεψε στην οργή, στη ματαιοδοξία, στη φιλοδοξία, στην ηλικία και στην ασχήμια να περάσουν μπροστά από την κάμερα.
«Με κάνατε κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας»
Η Ντέιβις υποδέχθηκε την επιτυχία του τραγουδιού χωρίς επιφύλαξη. Έγραψε στην Κιμ Καρνς, στην Ντόνα Γουάις και στην Τζάκι ΝτεΣάνον για να τις ευχαριστήσει επειδή την είχαν κάνει «κομμάτι της σύγχρονης ιστορίας». Μετά τη βράβευση του τραγουδιού στα Grammy, τους έστειλε τριαντάφυλλα.
Χαιρόταν ιδιαίτερα επειδή, χάρη στο τραγούδι, ο εγγονός της τη θεωρούσε ξαφνικά σύγχρονη. Η ειρωνεία είναι πως η Ντέιβις δεν είχε εξαφανιστεί ούτε χρειαζόταν να «ανακαλυφθεί». Συνέχιζε να εργάζεται. Εκείνο που άλλαξε ήταν το κοινό: η ποπ πήρε μια εικόνα από τον ασπρόμαυρο κινηματογράφο και την παρέδωσε σε ανθρώπους που είχαν μεγαλώσει με το MTV.
Η Μπέτι Ντέιβις πέθανε στις 6 Οκτωβρίου 1989, σε ηλικία 81 ετών. Η ποπ κουλτούρα, όμως, δεν συγκράτησε μόνο μια φιλμογραφία, δύο Όσκαρ ή μια ημερομηνία.
Συγκράτησε ένα βλέμμα.
Και κάθε φορά που αρχίζουν οι πρώτες νότες του «Bette Davis Eyes», εκείνο το βλέμμα επιστρέφει — όχι ως νοσταλγία για το παλιό Χόλιγουντ, αλλά ως προειδοποίηση ότι η γυναίκα απέναντί μας έχει ήδη καταλάβει περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
