«Μποναμάς» με τις συλλογικές συμβάσεις: Τι λέει στην «Π» ο Αλέξης Μητρόπουλος για την κοινωνική συμφωνία

Η εφαρμογή, βεβαίως, της Συμφωνίας θ’ αρχίσει να ισχύει από το 2026, αλλά χθες μπήκε το νερό στ’ αυλάκι. Η Ελλάδα, υπό την ασφυκτική εδώ και πολύ καιρό πίεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης για υποχρεωτικές συλλογικές συμβάσεις εργασίας, ετοίμασε το «μενού» και χθες το παρουσίασε.

Επειτα από 7 μήνες εντατικών συζητήσεων και τεχνικών επαφών, οι δύο πλευρές κατέληξαν στο τελικό κείμενο για ένα νέο εργασιακό μοντέλο.

Επί της ουσίας, δρομολογείται η σύναψη περισσότερων κλαδικών (συλλογικών) και επιχειρησιακών συμβάσεων εργασίας με στόχο την αύξηση του μέσου μισθού!

H πλειονότητα των εργαζομένων δεν καλύπτεται, εδώ και αρκετά χρόνια, από κάποια μισθολογική συλλογική σύμβαση εργασίας, με ελάχιστες εξαιρέσεις, όπως τραπεζοϋπάλληλοι, ξενοδοχοϋπάλληλοι, εργαζόμενοι σε τουριστικά-επισιτιστικά καταστήματα, σε πετρελαιοειδή, στην καπνοβιομηχανία).

Στόχος να φτάσει το 80% των εργαζομένων με ΣΣΕ

Ο στόχος που μπαίνει για το υπουργείο, με βάση την ευρωπαϊκή οδηγία 2022/2041 (για τους επαρκείς κατώτατους μισθούς), είναι να αυξηθεί το ποσοστό των εργαζομένων με συλλογική σύμβαση ώστε να προσεγγίσει το 80% από το 30% που είναι σήμερα!

Το σχέδιο δράσης θα δημοσιοποιηθεί εντός Δεκεμβρίου ενώ οι νομοθετικές παρεμβάσεις τοποθετούνται στις αρχές του νέου χρόνου.

Πώς μια Συλλογική Σύμβαση θα καθίσταται υποχρεωτική

Μετά την υπογραφή της από εργοδότες και εργαζόμενους, η εκάστοτε κλαδική συλλογική σύμβαση προωθείται στο Ανώτατο Συμβούλιο Εργασίας (ΑΣΕ) προκειμένου η εφαρμογή της να καταστεί καθολική και υποχρεωτική για όλο τον κλάδο και όχι μόνο για τους φορείς εργοδοτικούς και εργατικούς που έβαλαν τις υπογραφές. Σήμερα, για την επέκταση απαιτείται το ποσοστό της εργοδοτικής εκπροσώπησης να είναι 50% +1, δηλαδή είναι δυνατή μόνο εφόσον δεσμεύει εργοδότες που απασχολούν ποσοστό μεγαλύτερο του 50% των εργαζομένων του κλάδου ή του επαγγέλματος.

Αποτέλεσμα αυτού του περιορισμού είναι πολλοί εργοδότες να αποχωρούν από τον φορέα εκπροσώπησής τους για να μην υποχρεωθούν να αυξήσουν τους μισθούς που ορίζουν οι κλαδικές συμβάσεις.

Βασικό σημείο της Συμφωνίας η πλήρης προστασία των εργαζομένων και μετά τη λήξη των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Μετά το τρίμηνο παράτασης, θα εξακολουθήσουν να ισχύουν πλήρως οι κανόνες της συλλογικής σύμβασης εργασίας. Επανέρχεται, δηλαδή, το προμνημονιακό καθεστώς της μετενέργειας, το οποίο είχε λήξει το 2012.

Πρόβλεψη για περιπτώσεις άρνησης των εργοδοτών

Και ένα ιδιαίτερα κομβικό σημείο, που αφορά περιπτώσεις όπου οι εργοδότες είτε θ’ αρνούνται την υπογραφή συλλογικής σύμβασης είτε θα προτείνουν πολύ λιγότερες αμοιβές. Ο τρίτος άξονας της Κοινωνικής Συμφωνίας που ανακοινώθηκε χθες, αφορά στην επιτάχυνση των διαδικασιών σε περίπτωση διαφωνίας εργαζομένων και εργοδοτών. Θεσπίζονται καλύτερες και ταχύτερες διαδικασίες για την επίλυση διαφορών μέσω του ΟΜΕΔ. Συγκεκριμένα, η Κοινωνική Συμφωνία προβλέπει μηχανισμό προελέγχου των προϋποθέσεων για μονομερή προσφυγή στη Μεσολάβηση και στη Διαιτησία από τριμελή επιτροπή που θα συσταθεί στον ΟΜΕΔ. Επίσης, καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας του ΟΜΕΔ για τη γρηγορότερη επίλυση διαφορών.

Και να τι μας απάντησε: «Η συμφωνία ισχύει για όλους ανεξαιρέτως τους εργαζόμενους, ανάλογα με τον ΚΑΔ που ανήκει καθένας και καθεμιά. Και παλιούς και νέους εργαζόμενους. Και μάλιστα με τη μετενέργεια επαναβιώνουν, όπως εγώ το κατάλαβα, παλιοί ευνοϊκοί όροι που είχαν καταργηθεί από τα μνημόνια.

Για την ώρα, είναι μια κοινωνική συμφωνία, δεν είναι νόμος, οπότε ας περιμένουμε να δούμε τι λεπτομέρειες θα περιέχει το επίσημο σχέδιο.

Οπως αντιλαμβάνομαι, όμως, η νέα κοινωνική συμφωνία και η επεκτασιμότητα μιας συλλογικής σύμβασης υποχρεώνει τους εργοδότες να την αποδεχθούν.

Και εκ πρώτης όψεως, αναβιώνουν για αρκετούς κλάδους παλιοί ευνοϊκοί όροι, αφού υπάρχει μετενέργεια χωρίς περιορισμό. Επίσης, πάντα εκ πρώτης όψεως, υποχρεώνονται οι εργοδότες να δέχονται τους ευνοϊκούς όρους που προϋπήρχαν της λήξασας συλλογικής συμβάσεως.

Συνεπώς, για όλες τις κατηγορίες είναι σε θετική κατεύθυνση η εξέλιξη. Omως, ακόμα δεν είναι νόμος. Την είδα, πάντως, διατεθειμένη την κυβέρνηση να το κάνει νόμο, αφού μάλιστα είναι κοινοτική οδηγία που οφείλει να εφαρμοστεί.

Ας περιμένουμε το νομικό πλαίσιο, στο οποίο θα υπάρξουν και επεξηγηματικές εγκύκλιοι, και μετά θα έχουμε πλήρη εικόνα».