Χειμερινή μελαγχολία: Γιατί αλλάζει η διάθεσή μας τον Νοέμβριο;
Η μικρότερη διάρκεια της ημέρας, η περιορισμένη έκθεση στο φυσικό φως και η αλλαγή της καθημερινότητας επηρεάζουν την ψυχολογία πολλών ανθρώπων

Ο Νοέμβριος σηματοδοτεί για πολλούς την είσοδο σε μια διαφορετική καθημερινότητα. Οι ημέρες μικραίνουν, το φυσικό φως περιορίζεται, οι βόλτες μειώνονται και περισσότερες ώρες περνούν σε κλειστούς χώρους. Μαζί με την αλλαγή του καιρού, δεν είναι λίγοι εκείνοι που παρατηρούν ότι η διάθεσή τους γίνεται πιο βαριά, έχουν λιγότερη ενέργεια ή δυσκολεύονται να διατηρήσουν την ίδια διάθεση και δραστηριότητα.
Το φαινόμενο συχνά περιγράφεται ως «χειμερινή μελαγχολία». Δεν αποτελεί από μόνο του ιατρική διάγνωση, ωστόσο η εποχική αλλαγή μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο, τη διάθεση και τις καθημερινές συνήθειες.
Γιατί ο Νοέμβριος επηρεάζει την ψυχολογία μας;
Ένας από τους βασικούς παράγοντες είναι η μείωση της ηλιοφάνειας. Το φυσικό φως συμβάλλει στη ρύθμιση του βιολογικού μας ρολογιού, το οποίο επηρεάζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης. Οι αλλαγές στην έκθεση στο φως συνδέονται επίσης με τη λειτουργία της μελατονίνης και της σεροτονίνης, ουσιών που σχετίζονται με τον ύπνο και τη διάθεση.
Παράλληλα, οι χαμηλότερες θερμοκρασίες και οι βροχερές ημέρες μπορεί να περιορίσουν τη σωματική δραστηριότητα και τις κοινωνικές επαφές. Όταν περνάμε περισσότερο χρόνο στο σπίτι και μειώνουμε τις δραστηριότητες που μας ευχαριστούν, είναι πιθανό να αισθανθούμε μεγαλύτερη κόπωση ή απομόνωση.
Χειμερινή μελαγχολία ή εποχική κατάθλιψη;
Είναι σημαντικό να διακρίνουμε την παροδική πτώση της διάθεσης από την εποχική συναισθηματική διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD), μια μορφή κατάθλιψης που εμφανίζεται με επαναλαμβανόμενο εποχικό μοτίβο, συχνότερα το φθινόπωρο και τον χειμώνα.
Η ήπια χειμερινή μελαγχολία μπορεί να εκδηλωθεί με λιγότερη ενέργεια, περιστασιακή δυσκολία στον ύπνο ή μειωμένη διάθεση, χωρίς να εμποδίζει σημαντικά την καθημερινότητα.
Αντίθετα, στην εποχική κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστούν:
-
Επίμονη θλίψη ή αίσθημα κενού.
-
Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες που προηγουμένως ευχαριστούσαν το άτομο.
-
Έντονη κόπωση και αυξημένη υπνηλία.
-
Αλλαγές στην όρεξη, συχνά με μεγαλύτερη επιθυμία για υδατάνθρακες.
-
Δυσκολία συγκέντρωσης και κοινωνική απόσυρση.
-
Αισθήματα απελπισίας ή αναξιότητας.
Η διάρκεια και η ένταση των συμπτωμάτων, καθώς και ο βαθμός στον οποίο επηρεάζουν τη λειτουργικότητα, έχουν ιδιαίτερη σημασία.
Τι μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε τη διάθεσή μας;
Μικρές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να βοηθήσουν, ιδιαίτερα όταν η πτώση της διάθεσης είναι ήπια:
1. Περισσότερο φυσικό φως: Μια βόλτα κατά τη διάρκεια της ημέρας, ακόμη και με συννεφιά, βοηθά να διατηρούμε επαφή με το φυσικό φως.
2. Σταθερό πρόγραμμα ύπνου: Η προσπάθεια να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε περίπου τις ίδιες ώρες συμβάλλει στη ρύθμιση του καθημερινού ρυθμού.
3. Τακτική κίνηση: Το περπάτημα και η ήπια άσκηση μπορούν να ενισχύσουν την ευεξία και να περιορίσουν την αδράνεια.
4. Κοινωνικές επαφές: Η επικοινωνία με φίλους και συγγενείς και η συμμετοχή σε δραστηριότητες βοηθούν να αποφεύγεται η απομόνωση.
5. Ισορροπημένη διατροφή: Η ποικιλία τροφίμων και τα τακτικά γεύματα συμβάλλουν στη γενικότερη φροντίδα του οργανισμού.
Οι παραπάνω συνήθειες δεν αντικαθιστούν την επαγγελματική υποστήριξη όταν υπάρχει κατάθλιψη. Η φωτοθεραπεία, η ψυχοθεραπεία και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η φαρμακευτική αγωγή αποτελούν επιλογές αντιμετώπισης της εποχικής συναισθηματικής διαταραχής, πάντα με καθοδήγηση ειδικού.
Πότε χρειάζεται να ζητήσουμε βοήθεια;
Όταν η θλίψη επιμένει, επιδεινώνεται, διαρκεί περισσότερο από δύο εβδομάδες ή επηρεάζει την εργασία, τις σχέσεις και την καθημερινή λειτουργικότητα, είναι σημαντικό να απευθυνθούμε σε επαγγελματία ψυχικής υγείας ή γιατρό. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν εμφανίζονται αισθήματα απελπισίας ή σκέψεις αυτοτραυματισμού.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News