«ΔΑΙΔΑΛΟΣ»: Πώς θα αξιοποιείται ο ελληνικός υπερυπολογιστής – Οι 14 ερωτήσεις και απαντήσεις
Από την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών και την πρόβλεψη κινδύνων πυρκαγιάς έως τις βιομηχανικές προσομοιώσεις και τα ελληνόγλωσσα μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης – Ποιοι θα έχουν πρόσβαση και πότε ξεκινά η λειτουργία του
Νέες δυνατότητες για την επιστημονική έρευνα, την επιχειρηματικότητα και τη δημόσια διοίκηση φιλοδοξεί να προσφέρει ο εθνικός υπερυπολογιστής «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», το ισχυρότερο υπολογιστικό σύστημα που έχει αποκτήσει μέχρι σήμερα η Ελλάδα. Το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης παρουσιάζει, μέσα από 14 ερωτήσεις και απαντήσεις, τις δυνατότητες της υποδομής, τις εφαρμογές της και τη διαδικασία με την οποία θα μπορούν να την αξιοποιούν ενδιαφερόμενοι φορείς.
Οι χρήσεις του εκτείνονται από την εκπαίδευση συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης για την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών έως την ανάπτυξη κλιματικών μοντέλων, την πρόβλεψη κινδύνων πυρκαγιάς και τις προσομοιώσεις νέων προϊόντων και παραγωγικών διαδικασιών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στην ανάπτυξη Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων και εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης που θα μπορούν να αξιοποιηθούν στην ελληνική γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Διαβάστε επίσης: Μητσοτάκης για «Δαίδαλο»: «Έχουμε υποδομές για να είμαστε πρωταγωνιστές στην Τεχνητή Νοημοσύνη»
Σύμφωνα με το υπουργείο, οι πρώτοι χρήστες αναμένεται να αποκτήσουν σταδιακά πρόσβαση μέσα στον Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της παραμετροποίησης του συστήματος. Η υπολογιστική ισχύς θα είναι διαθέσιμη σε πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τη βιομηχανία και τον δημόσιο τομέα, με βάση συγκεκριμένες διαδικασίες αξιολόγησης.
Τι μπορεί να κάνει ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ»
1. Τι είναι και ποια είναι η σημασία του για την Ελλάδα;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι ο νέος εθνικός υπερυπολογιστής και αποτελεί υποδομή Υπολογιστικής Υψηλών Επιδόσεων (HPC). Έχει σχεδιαστεί για να επεξεργάζεται τεράστιους όγκους δεδομένων και να εκτελεί σύνθετους υπολογισμούς με πολύ μεγάλη ταχύτητα.
Η λειτουργία του δημιουργεί νέες δυνατότητες για την επιστημονική έρευνα, την ανάπτυξη προηγμένων τεχνολογικών εφαρμογών και την ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στο ευρωπαϊκό και διεθνές οικοσύστημα υπερυπολογιστικής.
2. Πόσο ισχυρός είναι και ποια θέση κατέχει διεθνώς;
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει μετρημένη υπολογιστική επίδοση 85,69 PetaFlops, δηλαδή περίπου 85,69 τετράκις εκατομμύρια πράξεις κινητής υποδιαστολής ανά δευτερόλεπτο.
Στην κατάταξη TOP500 των ισχυρότερων υπερυπολογιστών αναφέρεται στην 31η θέση, ενώ βρίσκεται στην 23η θέση της Green500, η οποία αξιολογεί την ενεργειακή αποδοτικότητα των συστημάτων.
3. Πότε θα ξεκινήσει η πρόσβαση των χρηστών;
Η σταδιακή πρόσβαση των πρώτων χρηστών προγραμματίζεται να ξεκινήσει μέσα στον Δεκέμβριο, μετά την ολοκλήρωση της παραμετροποίησης του συστήματος. Οι προσκλήσεις, οι όροι συμμετοχής και οι οδηγίες πρόσβασης θα ανακοινώνονται από το Εθνικό Δίκτυο Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ).
Στόχος είναι η οργανωμένη έναρξη της αξιοποίησης της υποδομής, με διαδικασίες που θα διασφαλίζουν την τεχνική λειτουργία και την αποτελεσματική κατανομή των διαθέσιμων πόρων.
4. Ποιοι θα μπορούν να τον χρησιμοποιούν και με ποια διαδικασία;
Δικαίωμα αξιοποίησης θα έχουν η ελληνική και ευρωπαϊκή επιστημονική και ακαδημαϊκή κοινότητα, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, βιομηχανικές μονάδες και φορείς του δημόσιου τομέα.
Οι ενδιαφερόμενοι θα υποβάλλουν προτάσεις έργων, οι οποίες θα αξιολογούνται με βάση την επιστημονική ή τεχνολογική αξία τους, τις απαιτήσεις σε υπολογιστικούς πόρους και τη διαθεσιμότητα της υποδομής. Η πρόσβαση θα οργανωθεί μέσω των διαδικασιών και προσκλήσεων της ΕΔΥΤΕ και της ευρωπαϊκής Κοινής Επιχείρησης EuroHPC, καθώς και, όπου προβλέπεται, μέσω του PHAROS AI Factory.
Οι ακριβείς όροι και οι προθεσμίες θα ανακοινωθούν με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας.
5. Ποιες είναι οι πρακτικές εφαρμογές του;
Οι δυνατότητες του υπερυπολογιστή καλύπτουν πολλούς διαφορετικούς τομείς:
- Υγεία: Ερευνητικές ομάδες θα μπορούν να εκπαιδεύουν μοντέλα Τεχνητής Νοημοσύνης με κατάλληλα ανωνυμοποιημένα δεδομένα, με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση ασθενειών και την ανάπτυξη εργαλείων εξατομικευμένης ιατρικής.
- Πολιτική προστασία: Η υπολογιστική ισχύς του μπορεί να υποστηρίξει σύνθετα κλιματικά μοντέλα για τη μελέτη ακραίων καιρικών φαινομένων και την πρόβλεψη κινδύνων πυρκαγιάς.
- Βιομηχανία και επιχειρηματικότητα: Επιχειρήσεις θα μπορούν να προσομοιώνουν νέα προϊόντα και παραγωγικές διαδικασίες, περιορίζοντας τον χρόνο δοκιμών και βελτιώνοντας τον σχεδιασμό πριν από την παραγωγή.
- Γλώσσα και πολιτισμός: Θα υποστηρίζεται η ανάπτυξη Μεγάλων Γλωσσικών Μοντέλων και εφαρμογών παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης με αξιοποίηση στην ελληνική γλώσσα, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
6. Θα χρησιμοποιείται αποκλειστικά για την Τεχνητή Νοημοσύνη;
Όχι. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί βασικό πεδίο αξιοποίησης, αλλά ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» είναι υπερυπολογιστής γενικού σκοπού. Μπορεί να υποστηρίξει εργασίες στην υπολογιστική φυσική και χημεία, τη βιολογία, τη μετεωρολογία, την κλιματική έρευνα, την ενέργεια, τη βιομηχανία και την κυβερνοασφάλεια.
7. Τι τον διαφοροποιεί από έναν συμβατικό υπολογιστή ή μια υπηρεσία cloud;
Ο υπερυπολογιστής έχει σχεδιαστεί για προβλήματα μεγάλης υπολογιστικής κλίμακας, τα οποία απαιτούν την ταυτόχρονη αξιοποίηση μεγάλου αριθμού επεξεργαστικών πόρων.
Έτσι, μπορεί να εκτελεί ιδιαίτερα απαιτητικές εργασίες σε χρόνο που θα ήταν πολύ μεγαλύτερος σε συμβατικά συστήματα ή να υποστηρίζει υπολογισμούς που δεν θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν αποτελεσματικά με τις συνήθεις υποδομές.
8. Ποια είναι η σχέση του με το PHAROS AI Factory;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» αποτελεί τον υπολογιστικό πυρήνα του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS». Ο υπερυπολογιστής προσφέρει την υπολογιστική ισχύ, ενώ το PHAROS τη συνδυάζει με δεδομένα, τεχνογνωσία, εργαλεία, εκπαίδευση και εξειδικευμένη υποστήριξη.
Με αυτόν τον τρόπο, ερευνητές, πανεπιστήμια, επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να αναπτύσσουν εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Οι τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνουν την Υγεία, τη Γλώσσα και τον Πολιτισμό, καθώς και τη Βιωσιμότητα.
Η τεχνολογία και οι υποδομές
9. Ποια τεχνολογία χρησιμοποιεί;
Το σύστημα βασίζεται σε αρχιτεκτονική της Hewlett Packard Enterprise (HPE) και διαθέτει επιταχυντές NVIDIA GH200, οι οποίοι είναι σχεδιασμένοι για απαιτητικές υπολογιστικές εργασίες και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης.
Παράλληλα, αξιοποιεί τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης (Direct Liquid Cooling), η οποία απομακρύνει αποτελεσματικά τη θερμότητα από τα υπολογιστικά κυκλώματα και συμβάλλει στον περιορισμό της ενέργειας που απαιτείται για την ψύξη.
10. Πού βρίσκεται εγκατεστημένος;
Ο «ΔΑΙΔΑΛΟΣ» έχει εγκατασταθεί στο νέο Κέντρο Δεδομένων της ΕΔΥΤΕ, στο ιστορικό κτίριο του πρώην Ηλεκτρικού Σταθμού, στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου.
Το κτίριο, έκτασης περίπου 1.500 τετραγωνικών μέτρων, αποτελεί μνημείο βιομηχανικής κληρονομιάς και μετατράπηκε σε σύγχρονη υποδομή υψηλής τεχνολογίας. Το Κέντρο Δεδομένων διαθέτει εγκατεστημένη ισχύ 6,3 MVA και λειτουργεί με προδιαγραφές διαθεσιμότητας και αξιοπιστίας, καθώς και με πολιτικές ασφάλειας της ΕΔΥΤΕ.
11. Πώς περιορίζεται η ενεργειακή κατανάλωση;
Η ενεργειακή αποδοτικότητα αποτέλεσε βασική παράμετρο του σχεδιασμού. Η τεχνολογία άμεσης υγρής ψύξης, σε συνδυασμό με τις τοπικές κλιματικές συνθήκες και τη δυνατότητα ελεύθερης ψύξης για μεγάλο μέρος του έτους, περιορίζει την ενέργεια που απαιτείται για την ψύξη του συστήματος.
Στο Τεχνολογικό Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου λειτουργεί, επίσης, φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 2 MWp για ιδιοκατανάλωση, το οποίο συμβάλλει στην κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της εγκατάστασης.
12. Θα είναι επισκέψιμος από το κοινό;
Ο χώρος έχει σχεδιαστεί ώστε να μπορεί να δέχεται επισκέψεις, υπό τις απαραίτητες προϋποθέσεις ασφάλειας. Επειδή πρόκειται για υποδομή υψηλών τεχνικών απαιτήσεων, η πρόσβαση στον εξοπλισμό θα είναι ελεγχόμενη.
Σύμφωνα με το υπουργείο, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών στον περιβάλλοντα χώρο θα υπάρξει ενημέρωση για τη δυνατότητα πραγματοποίησης οργανωμένων επισκέψεων.
13. Ποιος έχει την ευθύνη λειτουργίας και διαχείρισης;
Τη λειτουργία και τη διαχείριση του «ΔΑΙΔΑΛΟΥ» έχει η ΕΔΥΤΕ Α.Ε. (GRNET), φορέας του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού οικοσυστήματος EuroHPC.
Η υποδομή υποστηρίζεται από εξειδικευμένο προσωπικό, με συνεχή τεχνική παρακολούθηση για τη διασφάλιση της ασφάλειας, της διαθεσιμότητας και της αποδοτικής αξιοποίησής της.
14. Πόσο κόστισε και πώς χρηματοδοτήθηκε το έργο;
Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 58,9 εκατομμύρια ευρώ, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ. Η υλοποίησή του πραγματοποιήθηκε από την ΕΔΥΤΕ σε δύο στάδια.
Η Hewlett Packard Enterprise ανέλαβε την προμήθεια και εγκατάσταση του υπολογιστικού εξοπλισμού, των συστημάτων αποθήκευσης και του λογισμικού, καθώς και την παροχή εκπαιδευτικών υπηρεσιών, με προϋπολογισμό 41 εκατομμυρίων ευρώ. Η MainSys Α.Ε. ανέλαβε τη διαμόρφωση των ηλεκτρομηχανολογικών υποδομών και του Κέντρου Δεδομένων στο Λαύριο, με προϋπολογισμό 17,9 εκατομμυρίων ευρώ.
Η χρηματοδότηση προήλθε από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU, καθώς και από την Κοινή Επιχείρηση EuroHPC.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
