Δάνεια: Πλαφόν στις οφειλές και νέοι κανόνες για servicers – Τι αλλάζει για τους δανειολήπτες
Όριο στο διπλάσιο ή τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου προβλέπει το νομοσχέδιο – Αυτόματος επανυπολογισμός οφειλών, προκαταβολή έως 15% για ρυθμίσεις και αυστηρές προθεσμίες για τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης
Νέο πλαίσιο για τη διαχείριση των ληξιπρόθεσμων δανείων προωθεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, με παρεμβάσεις που αφορούν τόσο το ύψος των απαιτήσεων όσο και τη διαδικασία ρύθμισης των οφειλών. Το σχέδιο νόμου, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση έως τις 22 Οκτωβρίου, προβλέπει ανώτατα όρια στις συνολικές απαιτήσεις, ταχύτερες διμερείς διαπραγματεύσεις και πρόσθετες υποχρεώσεις για τράπεζες, funds και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers).
Στόχος είναι να περιοριστεί η συσσώρευση τόκων και χρεώσεων σε παλαιές οφειλές, να ενισχυθεί η διαφάνεια και να διευκολυνθούν οι βιώσιμες ρυθμίσεις. Όπως δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, Θεώνη Αλαμπάση, επιδίωξη είναι να υπάρχει «λιγότερη αβεβαιότητα για τον οφειλέτη, περισσότερη ευθύνη για τον πιστωτή».
Πλαφόν στις οφειλές έως το διπλάσιο ή τριπλάσιο του κεφαλαίου
Κεντρική αλλαγή του νομοσχεδίου είναι η θέσπιση ανώτατου ορίου στη συνολική απαίτηση για δάνεια και πιστώσεις. Με βάση τις προτεινόμενες διατάξεις, η οφειλή δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του αρχικού κεφαλαίου, ενώ για συγκεκριμένες παλαιές αγροτικές οφειλές το όριο ορίζεται στο διπλάσιο.
Η ρύθμιση αφορά καταναλωτικά, στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια, ανεξάρτητα από το εάν εξακολουθούν να βρίσκονται στην αρχική τράπεζα ή έχουν μεταβιβαστεί σε fund, τιτλοποιηθεί ή ανατεθεί σε εταιρεία διαχείρισης απαιτήσεων.
Ειδικές προβλέψεις περιλαμβάνονται για αλληλόχρεους λογαριασμούς, καθώς και για δάνεια που χορηγήθηκαν πριν από το 1990, όταν δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για τον προσδιορισμό του αρχικού κεφαλαίου. Στην τελευταία περίπτωση, το συνολικό ύψος της οφειλής δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 150% του ποσού που είχε διαμορφωθεί στην τελευταία ρύθμιση πριν από το 1990.
Παραδείγματα για τον επανυπολογισμό
Με βάση το πλαίσιο που περιγράφεται στο σχέδιο νόμου, σε δάνειο αρχικού κεφαλαίου 100.000 ευρώ, η συνολική απαίτηση δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 300.000 ευρώ. Εάν έχει φτάσει τις 500.000 ευρώ, το ποσό που υπερβαίνει το προβλεπόμενο όριο δεν θα αποτελεί απαιτητό υπόλοιπο.
Για τις κατηγορίες αγροτικών οφειλών που υπάγονται στο ειδικό όριο, η αντίστοιχη απαίτηση δεν θα μπορεί να ξεπερνά τις 200.000 ευρώ.
Στον υπολογισμό λαμβάνονται υπόψη οι καταβολές που έχουν πραγματοποιήσει οι οφειλέτες, οι εγγυητές ή τρίτοι. Ωστόσο, το νομοσχέδιο δεν προβλέπει επιστροφή ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί.
Αυτόματος επανυπολογισμός εντός έξι μηνών
Οι τράπεζες, τα funds και οι servicers θα υποχρεούνται να επανυπολογίσουν τις απαιτήσεις που υπάγονται στο νέο καθεστώς μέσα σε έξι μήνες από την έναρξη ισχύος του νόμου.
Η διαδικασία θα γίνεται χωρίς να απαιτείται αίτηση από τον δανειολήπτη. Οι πιστωτές θα πρέπει να αποτυπώνουν το νέο υπόλοιπο στις λογιστικές και πληροφοριακές τους καταστάσεις, ανεξάρτητα από τη διαδρομή που έχει ακολουθήσει η απαίτηση μετά την αρχική χορήγηση του δανείου.
Η παρέμβαση αφορά και οφειλές που βρίσκονται ήδη σε διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης. Κατασχέσεις και πλειστηριασμοί θα μπορούν να συνεχιστούν μόνο για το ποσό που προκύπτει μετά τον επανυπολογισμό.
Για εκκρεμείς πλειστηριασμούς, ο δικαιούχος ή ο διαχειριστής της απαίτησης θα πρέπει να γνωστοποιήσει το αναπροσαρμοσμένο ποσό και να περιορίσει αναλόγως τις σχετικές πράξεις εκτέλεσης. Εφόσον πραγματοποιηθεί πλειστηριασμός, στον οφειλέτη αποδίδεται το μέρος του τιμήματος που υπερβαίνει τη μειωμένη απαίτηση του πιστωτή, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νέου πλαισίου.
Προθεσμία τριών μηνών για απάντηση σε αίτημα ρύθμισης
Το νομοσχέδιο επιχειρεί να αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο γίνονται οι απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ οφειλετών και servicers.
Όταν υποβάλλεται πλήρης φάκελος για ρύθμιση, ο πιστωτής θα πρέπει να απαντήσει μέσα σε τρεις μήνες, καταθέτοντας τεκμηριωμένη πρόταση ή αιτιολογημένη απόρριψη. Ο οφειλέτης θα έχει έναν μήνα για να απαντήσει, ενώ η συνολική διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών.
Σε περίπτωση υπέρβασης της τρίμηνης προθεσμίας από τον πιστωτή, προβλέπεται καταγραφή παράβασης και ενημέρωση της Τράπεζας της Ελλάδος. Παράλληλα, αναστέλλονται ο εκτοκισμός και η κεφαλαιοποίηση τόκων έως ότου δοθεί απάντηση.
Οι προτάσεις ρύθμισης θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική οικονομική και περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη και να τεκμηριώνουν τη δυνατότητα εξυπηρέτησης της οφειλής.
Προκαταβολή έως 15% και προστασία όσων τηρούν τη ρύθμιση
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη αφορά την προκαταβολή που μπορεί να ζητείται στο πλαίσιο απευθείας διμερούς ρύθμισης. Το ποσοστό της θα περιορίζεται στο 15% της οφειλής, με δυνατότητα χαμηλότερης προκαταβολής όταν τεκμηριώνονται οικονομική δυσχέρεια, κοινωνικά κριτήρια ή προβλήματα υγείας.
Παράλληλα, το σχέδιο νόμου προβλέπει ότι δεν θα επιτρέπονται καταγγελία της σύμβασης, μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης και πλειστηριασμοί από τον διαχειριστή της απαίτησης όσο ο δανειολήπτης τηρεί ενεργή τη ρύθμισή του.
Σε περίπτωση παραβίασης των συγκεκριμένων υποχρεώσεων, προβλέπονται ακυρότητα των σχετικών πράξεων, πίστωση ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις υπέρ του οφειλέτη και αντίστοιχη παράταση της ρύθμισης. Το πρόστιμο μπορεί να φτάσει έως τις 500.000 ευρώ ανά δανειολήπτη.
Επιπλέον, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα πρέπει να έχει υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Δικαίωμα σε αναλυτική ενημέρωση για την οφειλή
Οι οφειλέτες θα μπορούν να ζητούν χωρίς επιβάρυνση αναλυτική εικόνα της οφειλής τους. Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει τις αρχικές συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, το ιστορικό πληρωμών, τον υπολογισμό των επιτοκίων, το ανεξόφλητο κεφάλαιο, τους τόκους, τις προμήθειες και τις υπόλοιπες χρεώσεις.
Οι εταιρείες διαχείρισης θα πρέπει να χορηγούν τα στοιχεία εντός 45 ημερών. Εάν δεν απαντήσουν πλήρως, προβλέπεται αναστολή του εκτοκισμού έως την ολοκλήρωση της ενημέρωσης.
Παράλληλα, εισάγονται υποχρεώσεις για ετήσια δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων, πληροφοριών για τα χαρτοφυλάκια και τα αποτελέσματα διαχείρισης, καθώς και για την υποβολή στρατηγικού σχεδίου με προβλέψεις ανακτήσεων και δείκτες απόδοσης.
Οι συγκεκριμένες υποχρεώσεις προβλέπεται να αρχίσουν να εφαρμόζονται στις αρχές του 2027, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που περιγράφεται στο σχέδιο νόμου.
Το τελικό περιεχόμενο των παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση της δημόσιας διαβούλευσης και της νομοθετικής διαδικασίας. Μέχρι την ψήφιση και την έναρξη ισχύος του νόμου, οι προβλέψεις αποτελούν προτεινόμενες ρυθμίσεις και όχι αλλαγές που εφαρμόζονται ήδη.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
