Διονύσης Σαββόπουλος: Πίσω από τα ρεφρέν που μάθαμε απέξω
Ένα χρόνο μετά τον θάνατό του, επιστρέφουμε στο «Περιβόλι του Τρελλού». Τρία τραγούδια για την επιθυμία της φυγής, τον φόβο και τις παρέες που κάποτε κουράζονται
Ένας χρόνος χωρίς τον Διονύση Σαββόπουλο, μια αφορμή για επιστροφή στο «Περιβόλι του Τρελλού» 
Στο «Περιβόλι του Τρελλού», η επιθυμία να φύγεις βρίσκεται πολύ κοντά στον φόβο ότι μπορεί να χαθείς. Η αναχώρηση υπόσχεται έναν μεγαλύτερο κόσμο. Ο ίδιος κόσμος, όμως, μπορεί να αποδειχθεί αφιλόξενος. Κι εκείνοι που ξεκίνησαν μαζί σου ενδέχεται κάποια στιγμή να έχουν επιστρέψει σπίτι.
Αυτή είναι μια διαδρομή που μπορούμε να ακολουθήσουμε ξανά στον δίσκο του Διονύση Σαββόπουλου, που κυκλοφόρησε το 1969 από τη LYRA. Στις 21 Οκτωβρίου συμπληρώνεται ένας χρόνος από τον θάνατο του τραγουδοποιού. Η επέτειος προσφέρει έναν καλό λόγο να επιστρέψουμε στα ίδια τα τραγούδια, με λίγη περισσότερη προσοχή σε όσα αφηγούνται.
Στην επίσημη δισκογραφία του, οι τίτλοι του «Περιβολιού» στέκονται ο ένας δίπλα στον άλλο. Ανάμεσά τους διαλέγουμε τρεις στάσεις για μια νέα ακρόαση. Μας ενδιαφέρει πώς συνομιλούν: η προσμονή της αναχώρησης, η εμπειρία της περιπλάνησης και η κούραση που μπορεί να ακολουθήσει.
«Θαλασσογραφία», η φυγή σε πρώτο πληθυντικό
Η πρωτότυπη ηχογράφηση ξεκινά από μια λιτή επιθυμία: να ανοίξει ο ορίζοντας, να υπάρξει μετακίνηση προς κάπου αλλού. Το αίτημα διατυπώνεται συλλογικά. Στο κέντρο του βρίσκεται μια παρέα που θέλει να ταξιδέψει.
Εκεί μπορούμε να αναγνωρίσουμε κάτι περισσότερο από μια καλοκαιρινή εικόνα. Η θάλασσα γίνεται δυνατότητα αλλαγής, ένας δρόμος προς μια ζωή που ακόμη δεν γνωρίζουμε.
Η οικονομία του τραγουδιού αφήνει χώρο στον ακροατή. Ο καθένας μπορεί να βάλει στη θέση του προορισμού τη δική του επιθυμία: ένα πραγματικό ταξίδι, μια καινούργια αρχή, μια απόσταση από όσα τον κρατούν καθηλωμένο. Η ανοιχτή αυτή πρόσκληση είναι ένας λόγος να σταθούμε ξανά στις λίγες λέξεις του.
«Τα παιδιά που χάθηκαν», όταν ο κόσμος γίνεται αφιλόξενος
Στην επόμενη στάση της ακρόασης, το παραμύθι αποκτά απειλή. Η περιπλάνηση συναντά την εκμετάλλευση, την πείνα και την άρνηση βοήθειας. Η αφήγηση πλησιάζει σταδιακά τον ίδιο τον άνθρωπο που τραγουδά, καθώς εμφανίζονται η σωματική δυσφορία, ο φόβος και η προτροπή να επιστρέψει σπίτι.
Δίπλα στην προηγούμενη πρόσκληση για ταξίδι, το τραγούδι ακούγεται σαν μια δύσκολη συνέχεια. Φεύγοντας, μπορεί να ανακαλύψεις ελευθερία. Μπορεί επίσης να βρεθείς εκτεθειμένος σε ανθρώπους που δεν σε υπολογίζουν.
Η ανάγνωση αυτή επιτρέπει να κρατήσουμε μαζί δύο αντιφατικές επιθυμίες: να γνωρίσουμε τον κόσμο και να έχουμε κάπου να επιστρέψουμε. Το σπίτι αποκτά έτσι ένα βάρος που απουσίαζε από την αρχική ορμή της αναχώρησης.
«Σαν ρεμπέτικο παλιό», όταν η παρέα αραιώνει
Στην τρίτη επιλογή, εμφανίζεται μια διαφορετική δυσκολία: η αίσθηση ότι οι άλλοι έχουν κουραστεί, ότι η κοινή διαδρομή διαλύεται και ο αφηγητής μένει να αναζητά πού χωρά. Η αναχώρηση συνυπάρχει με την εξάντληση και την ανάγκη για ανθρώπινη εγγύτητα.
Η παρομοίωση του τίτλου στρέφει τη σκέψη προς μια παλιότερη τραγουδιστική γλώσσα της μοναξιάς και του καημού. Μέσα στο συγκεκριμένο τραγούδι, αυτή η γλώσσα συναντά έναν άνθρωπο που δυσκολεύεται να συνεχίσει με την προηγούμενη ορμή του.
Ακούγοντάς το σήμερα, μπορείς να σταθείς σε εκείνη τη γνώριμη στιγμή κατά την οποία μια παρέα παύει να έχει τον ίδιο χρόνο, τις ίδιες αντοχές, την ίδια διάθεση να προχωρήσει μαζί. Το συναίσθημα παραμένει συγκεκριμένο, ακόμη κι όταν οι συνθήκες της ζωής μας έχουν αλλάξει.
Να επιστρέψουν τα τραγούδια στον δίσκο τους
Αυτές οι τρεις στάσεις είναι μια πρόταση για να ξαναβάλουμε ολόκληρο το «Περιβόλι», με τη δική του σειρά. Τα γνώριμα κομμάτια αποκτούν διαφορετικό βάρος όταν ακούγονται ανάμεσα στους γείτονές τους.
Αξίζει να κρατήσουμε και τις υπόλοιπες υπογραφές της έκδοσης: τη διεύθυνση ορχήστρας του Γιώργου Κοντογιώργου και το εξώφυλλο του Στέργιου Δελιάλη, όπως καταγράφονται στον επίσημο ιστότοπο του δημιουργού. Είναι στοιχεία μιας ολοκληρωμένης δουλειάς στην οποία μπορούμε να επιστρέψουμε ως ακροατές, πέρα από την επιλογή ενός μεμονωμένου αγαπημένου τραγουδιού.
Για όσους θέλουν να συνεχίσουν τη βραδιά με τη σκηνική παρουσία του Διονύση Σαββόπουλου, η ΕΡΤ1 προβάλλει την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, στις 23:50, τη συναυλία «Γεννήθηκα στη Σαλονίκη», που δόθηκε στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών τον Ιανουάριο του 2023.
Διαβάστε επίσης: «Θα αναγεννηθούμε, μην αμφιβάλλετε»: Ο Διονύσης Σαββόπουλος στην Πάτρα, όπως τον θυμόμαστε
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
