Το κλειστό δωμάτιο του Δουβλίνου με τα 12.000 απαγορευμένα βιβλία
Από το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» έως το πρώτο μυθιστόρημα της Έντνα Ο’ Μπράιεν, μια συλλογή που φυλασσόταν στο υπουργείο Δικαιοσύνης περνά στα Εθνικά Αρχεία της Ιρλανδίας μαζί με τα έγγραφα που αποκαλύπτουν πώς αποφάσιζαν οι λογοκριτές
Το 1960, όταν η Έντνα Ο’ Μπράιεν εξέδωσε το πρώτο της μυθιστόρημα, οι Ιρλανδοί λογοκριτές πρόσεξαν ακόμη και το εξώφυλλο. Στο σχέδιο του The Country Girls διακρινόταν το περίγραμμα ενός γυναικείου σώματος, μια λεπτομέρεια που, σύμφωνα με τη διευθύντρια των Εθνικών Αρχείων της Ιρλανδίας, Όρλα ΜακΜπράιντ, βάρυνε στην κρίση τους. Το βιβλίο, η ιστορία δύο κοριτσιών που μεγαλώνουν στην ιρλανδική επαρχία, απαγορεύτηκε λίγο μετά την κυκλοφορία του. Ένα αντίτυπό του έμεινε σε ένα δωμάτιο του υπουργείου Δικαιοσύνης στο Δουβλίνο, μαζί με χιλιάδες άλλα βιβλία που είχαν την ίδια τύχη.
Από αυτό το δωμάτιο, στο κτίριο του υπουργείου στο Σεντ Στίβενς Γκριν, περίπου 12.000 βιβλία που είχαν κατά καιρούς απαγορευτεί πρόκειται να μεταφερθούν στα Εθνικά Αρχεία της Ιρλανδίας. Τα κατάστιχα, οι σημειώσεις και η αλληλογραφία της επιτροπής έχουν ήδη παραδοθεί για συντήρηση, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Guardian στις 13 Νοεμβρίου. Τα βιβλία αναμένεται να ακολουθήσουν μετά τα Χριστούγεννα, για να συντηρηθούν και να καταλογογραφηθούν. Πολλές από τις εύθραυστες εκδόσεις θα παραμείνουν εκτός πρόσβασης, ενώ τα έγγραφα των λογοκριτών θα γίνουν διαθέσιμα στο κοινό μετά τη συντήρησή τους.
Τι αρκούσε για να απαγορευτεί ένα βιβλίο
Το εξώφυλλο του τεύχους του Lippincott’s Monthly Magazine του Ιουλίου 1890, στο οποίο δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά «Το Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» του Όσκαρ Ουάιλντ.
Η ιστορία του δωματίου ξεκινά το 1926, όταν το νεοσύστατο Ιρλανδικό Ελεύθερο Κράτος συγκρότησε την επιτροπή που έμεινε γνωστή ως Committee on Evil Literature. Οι εισηγήσεις της οδήγησαν στον νόμο του 1929 και στη σύσταση της Επιτροπής Λογοκρισίας Εκδόσεων. Ο νόμος επέτρεπε να απαγορευτεί η πώληση και η διανομή ενός βιβλίου ή μιας συγκεκριμένης έκδοσής του, αν κρινόταν άσεμνη ή αν υποστήριζε, μεταξύ άλλων, τη χρήση μεθόδων αντισύλληψης.
Ένα αντίτυπο μπορούσε να φτάσει στην επιτροπή ύστερα από καταγγελία πολίτη ή μέσω των τελωνείων. Στα πρώτα χρόνια της λειτουργίας της, η επιτροπή είχε μάλιστα συνδρομή στη λέσχη βιβλίου των Times, ώστε να προμηθεύεται η ίδια τίτλους προς εξέταση. Όπως εξηγεί ο ιστορικός Μπράιαν Χιουζ στο RTÉ, ακόμη και ένα διαζύγιο στην πλοκή ή μια αναφορά στη μοιχεία μπορούσε να οδηγήσει σε απαγόρευση. Έτσι, στον ίδιο κατάλογο βρέθηκαν το «Πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέι» του Όσκαρ Ουάιλντ, ο «Εραστής της λαίδης Τσάτερλι» του Ντ. Χ. Λόρενς και βιβλία που ενημέρωναν τους αναγνώστες για την αντισύλληψη.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Φαντάσματα, ένας μοναχικός καλλιτέχνης και ο Μόμπι Ντικ: Τρία μικρά βιβλία με μεγάλες ιδέες
Τα αποσπάσματα που σβήστηκαν ακόμη και από τα πρακτικά της Γερουσίας
Το 1942, ο Έρικ Κρος εξέδωσε το The Tailor and Ansty, ένα βιβλίο που συγκέντρωνε τις ιστορίες ενός ράφτη και της συζύγου του στην κομητεία Κορκ. Η ευθύτητα με την οποία μιλούσαν για τη σεξουαλικότητα κρίθηκε απρεπής και το βιβλίο απαγορεύτηκε. Ο γερουσιαστής Τζον Κιν αμφισβήτησε την απόφαση και διάβασε αποσπάσματα στη Γερουσία. Η συζήτηση κράτησε τέσσερις ημέρες. Τα αποσπάσματα αφαιρέθηκαν από τα επίσημα πρακτικά.
Το βιβλίο του Κρος επανεξετάστηκε το 1963 και η επιτροπή προσφυγών έκρινε ότι μπορούσε να κυκλοφορήσει. Το 1967 θεσπίστηκε δωδεκαετής διάρκεια για τις απαγορεύσεις βιβλίων που είχαν κριθεί άσεμνα ή αισχρά. Η επιτροπή, πάντως, εξέδωσε νέα απαγόρευση βιβλίου ακόμη και το 2016, την πρώτη ύστερα από 18 χρόνια.
Στο μεταξύ, το μυθιστόρημα της Ο’ Μπράιεν επέστρεψε στο Δουβλίνο με έναν τρόπο που δύσκολα θα φαντάζονταν οι πρώτοι αναγνώστες του. Το 2019 ανέβηκε στο Abbey Theatre σε διασκευή της ίδιας και η τριλογία της επιλέχθηκε για το πρόγραμμα ανάγνωσης «Μία πόλη, ένα βιβλίο» του Δήμου Δουβλίνου. Όταν ανοίξουν τα κατάστιχα, δίπλα στην ιστορία των δύο κοριτσιών θα μπορεί κανείς να διαβάσει και πώς την είδαν εκείνοι που κάποτε αποφάσισαν ότι η υπόλοιπη Ιρλανδία δεν έπρεπε να τη διαβάσει.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
Πώς κάνετε αίτηση για voucher ΔΥΠΑ: Αναλυτικός οδηγός υποβολής στο gov.gr
Με 6 πούλμαν η εκδρομή του Σωματείου Εργαζομένων στο Νοσοκομείο «Άγιος Ανδρέας»
Elon Musk και 115.000 υπογραφές ζητούν την επιστροφή του Jensen Huang στη Nvidia
Πώς βρίσκω παραπεμπτικό ΕΟΠΥΥ: Οδηγός αναζήτησης μέσω gov.gr και myHealth
Λογοτεχνική βραδιά στο Πολύεδρο για τα 100 χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καχτίτση
