Είναι η Gen Z η πιο υγιής γενιά όλων των εποχών;

Σήμερα η πληροφορία για έναν υγιεινό τρόπο ζωής είναι παντού: εφαρμογές μέτρησης βημάτων, βίντεο διατροφής στο TikTok, συζητήσεις για «sober curious» και endless posts για mental health. Με τόσα εργαλεία στη διάθεσή της, η Generation Z (γεννημένοι περίπου 1997-2012) φαίνεται να έχει όλα τα εφόδια για να γίνει η πιο υγιής γενιά στην ιστορία.

Αλλά ισχύει πραγματικά αυτό;

Λιγότερο αλκοόλ, περισσότερη συνείδηση

Ένα από τα πιο ξεκάθαρα πλεονεκτήματα της Gen Z είναι η σχέση της με το αλκοόλ. Μελέτες και δεδομένα από πολλές χώρες δείχνουν ότι οι νέοι αυτής της γενιάς πίνουν σημαντικά λιγότερο από τους γονείς και τους παππούδες τους στην ίδια ηλικία. Η «sober curious» κουλτούρα, η ανησυχία για την υγεία και η άνοδος των μη αλκοολούχων εναλλακτικών έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Σε αντίθεση με τους Baby Boomers, που ιστορικά εμφάνιζαν υψηλότερα ποσοστά τακτικής κατανάλωσης, ή ακόμη και τους Millennials που μεγάλωσαν σε μια περίοδο έντονης «nightlife» κουλτούρας, η Gen Z φαίνεται πιο επιφυλακτική.

Παράλληλα, η διατροφική συνείδηση είναι υψηλότερη. Πολλοί νέοι ενδιαφέρονται για ποιοτικά τρόφιμα, λιγότερα επεξεργασμένα προϊόντα και ισορροπημένες επιλογές. Η πρόσβαση στην πληροφορία παίζει καθοριστικό ρόλο: ό,τι μάθαιναν οι προηγούμενες γενιές από περιοδικά ή τηλεοπτικές εκπομπές, η Gen Z το βρίσκει αμέσως στο κινητό της. Αυτό δημιουργεί μια γενιά που, τουλάχιστον σε επίπεδο πρόθεσης, δίνει μεγαλύτερη σημασία στην πρόληψη.

Οι σκιές πίσω από τη λάμψη του wellness

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο ρόδινη. Παρά τη μείωση του καπνίσματος και του αλκοόλ, σε αρκετές χώρες παρατηρείται αύξηση της παχυσαρκίας και των προβλημάτων μεταβολικής υγείας ακόμη και σε νεαρές ηλικίες. Παράλληλα, η ψυχική υγεία αποτελεί τον μεγάλο «αχίλλειο πτέρνα». Ποσοστά άγχους, κατάθλιψης και γενικότερων ψυχικών διαταραχών στους εφήβους και τους νέους ενήλικες έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες. Η πίεση των social media, η οικονομική αβεβαιότητα και ο υπερσυνδεδεμένος τρόπος ζωής φαίνεται να βαραίνουν περισσότερο αυτή τη γενιά.

Ειδικοί μιλούν ακόμη και για «generational health drift»: πιο πρόσφατες γενιές μπορεί να περνούν περισσότερα χρόνια της ζωής τους με προβλήματα υγείας, παρά τις βελτιώσεις σε κάποιους δείκτες συμπεριφοράς. Η Gen Z πίνει λιγότερο και καπνίζει λιγότερο, αλλά συχνά κοιμάται λιγότερο, κινείται λιγότερο στην καθημερινότητα και αντιμετωπίζει υψηλότερα επίπεδα στρες.

Ποια είναι τελικά η πιο υγιής γενιά;

Δεν υπάρχει απλή απάντηση. Αν μετρήσουμε μόνο αλκοόλ και κάπνισμα, η Gen Z φαίνεται να προηγείται. Αν κοιτάξουμε συνολική σωματική και ψυχική ευεξία, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη. Οι Baby Boomers μπορεί να πίνουν περισσότερο και να γυμνάζονται λιγότερο σήμερα, αλλά μεγάλωσαν σε διαφορετικό περιβάλλον, με λιγότερη ψηφιακή πίεση. Οι Millennials βρίσκονται κάπου στη μέση, συχνά με περισσότερες χρόνιες παθήσεις λόγω ηλικίας, αλλά και με καλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.

Η Gen Z έχει ένα σημαντικό πλεονέκτημα: είναι η πρώτη γενιά που μεγαλώνει με τόσο εύκολη πρόσβαση σε επιστημονική πληροφορία και εργαλεία αυτοπαρακολούθησης. Αν καταφέρει να μετατρέψει την ενημέρωση σε σταθερές συνήθειες – καλύτερο ύπνο, περισσότερη κίνηση, διαχείριση στρες – τότε όντως μπορεί να διεκδικήσει τον τίτλο της πιο υγιούς γενιάς. Αν όχι, τα οφέλη από τη μείωση του αλκοόλ μπορεί να αντισταθμιστούν από άλλες σύγχρονες απειλές.

Το ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Η Gen Z έχει τα εργαλεία. Το αν θα τα χρησιμοποιήσει σωστά θα καθορίσει όχι μόνο τη δική της υγεία, αλλά και το πώς θα μοιάζει η δημόσια υγεία τις επόμενες δεκαετίες.