Έκθεση ΕΑΓΜΕ για το 2025: Νερό υπό πίεση στη Δυτική Αχαΐα

Η εξέταση των πανελλαδικών χαρτών, οι οποίοι αποτυπώνουν ξεχωριστά την ποιοτική και την ποσοτική κατάσταση των σταθμών παρακολούθησης, δείχνει ότι στην Αχαΐα κυριαρχούν οι πράσινες ενδείξεις, που αντιστοιχούν σε καλή κατάσταση. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται στη Δυτική Αχαΐα, όπου εντοπίζονται οι προβληματικές καταγραφές του νομού.

Σύμφωνα με την έκθεση της ΕΑΓΜΕ παρατηρούνται φαινόμενα υφαλμύρινσης σε ορισμένους σταθμούς κοντά στην ακτογραμμή, τα οποία οφείλονται στις υπεραντλήσεις υπογείων υδάτων. Οι υψηλές συγκεντρώσεις νιτρικών ιόντων που καταγράφονται σχετίζονται κυρίως με την εντατική γεωργία και τη χρήση λιπασμάτων (αζωτούχα λιπάσματα) και εντοπίστηκαν σε περιοχές του υδάτινου διαμερίσματος ποταμού Λαρισσού. Φαινόμενα υφαλμύρινσης εντοπίζονται τοπικά σε παράκτιες περιοχές του υδατικού συστήματος.

Αντίστοιχα, στον χάρτη της ποσοτικής κατάστασης, ο οποίος αποτυπώνει την επάρκεια των υπόγειων υδάτων, εμφανίζονται σταθμοί με καλή κατάσταση, αλλά και προβληματικές ενδείξεις στη δυτική περιοχή του νομού Αχαΐας

Η ΑΝΟΜΒΡΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΑΝΤΛΗΣΕΙΣ

Η ΕΑΓΜΕ επισημαίνει ότι το 2025 εντάσσεται σε μια περίοδο τεσσάρων έως πέντε ετών ανομβρίας, η οποία έχει επηρεάσει σημαντικά τα υπόγεια υδατικά αποθέματα της χώρας.

Οι προβληματικές ενδείξεις στη Δυτική Αχαΐα αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω του αγροτικού χαρακτήρα της περιοχής.

Η καλλιέργεια εκτεταμένων αγροτικών εκτάσεων δημιουργεί σημαντικές ανάγκες άρδευσης, ενώ η άντληση υπόγειων υδάτων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την κάλυψή τους.

Επιπλέον, στους παράκτιους υδροφορείς η υπεράντληση μπορεί να ευνοήσει τη διείσδυση θαλασσινού νερού, με αποτέλεσμα την αύξηση της αλατότητας και την υποβάθμιση της ποιότητας.

Η ΕΑΓΜΕ αναδεικνύει τη νιτρορύπανση στις αγροτικές περιοχές ως μία από τις βασικές πιέσεις που δέχονται οι υδροφορείς.

Η χρήση λιπασμάτων και άλλες δραστηριότητες μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένες συγκεντρώσεις νιτρικών στο υπόγειο νερό, επηρεάζοντας τη χημική του κατάσταση.

ΑΛΑΤΙ ΚΑΙ ΝΙΤΡΙΚΑ «ΠΝΙΓΟΥΝ» ΤΙΣ ΓΕΩΤΡΗΣΕΙΣ

Σοβαρό πρόβλημα υφαλμύρινσης και νιτρορύπανσης στα υπόγεια νερά της Δυτικής Αχαΐας, είχε αποκαλύψει και η επιστημονική έρευνα του Πανεπιστημίου Πατρών και της Διεύθυνσης Υδάτων Δυτικής Ελλάδας, στο πλαίσιο του έργου WaterIQ. Τα συμπεράσματα, που παρουσιάστηκαν το 2024, αποτυπώνουν την υποβάθμιση ενός σημαντικού υδροφορέα, από τον οποίο εξαρτώνται κυρίως αγροτικές δραστηριότητες της περιοχής.

Η έρευνα επικεντρώθηκε στο υπόγειο υδατικό σύστημα του ποταμού Λαρισσού, όπου οι εκτεταμένες αντλήσεις για άρδευση, η χρήση νερού για ύδρευση και η διάχυση γεωργικών ρύπων ασκούν σημαντικές πιέσεις στα αποθέματα και στην ποιότητα του νερού.

ΤΑ ΕΥΡΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΑΝΑΛΥΣΕΩΝ

Κατά την υλοποίηση του προγράμματος πραγματοποιήθηκαν 90 χημικές αναλύσεις υπόγειου νερού, σε τρεις διαφορετικές χρονικές περιόδους. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν δύο ενεργά μέτωπα διείσδυσης θαλασσινού νερού, από τα δυτικά και τα βορειοδυτικά. Μάλιστα, κατά την ξηρή περίοδο η υφαλμύρινση επεκτείνεται και από τον βορρά, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον υδροφορέα.

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικές ήταν οι μετρήσεις ηλεκτρικής αγωγιμότητας, η οποία αποτελεί δείκτη της περιεκτικότητας του νερού σε διαλυμένα άλατα. Κατά την ξηρή περίοδο, 14 από τις 30 θέσεις υδροληψίας παρουσίασαν τιμές άνω των 1.500 μS/cm, έναντι οκτώ θέσεων κατά την υγρή περίοδο.

Παράλληλα, σε ορισμένες γεωτρήσεις καταγράφηκαν συγκεντρώσεις νιτρικών ιόντων που υπερέβαιναν τα όρια ποσιμότητας, επιβεβαιώνοντας ότι η επιβάρυνση δεν περιορίζεται στη θαλάσσια διείσδυση, αλλά συνδέεται και με τη γεωργική δραστηριότητα.

ΟΙ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΜΕ ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ

Σύμφωνα με την επιστημονική αξιολόγηση, η περιοχή δυτικά του αεροδρομίου Αράξου εμφανίζει ιδιαίτερα σοβαρή επιβάρυνση από τη διείσδυση θαλασσινού νερού.

Στην περιοχή του αεροδρομίου και στην παράκτια ζώνη της Λακκόπετρας η επιβάρυνση χαρακτηρίστηκε μέτρια.

Ακόμη πιο ανησυχητική ήταν η διαπίστωση ότι η ευρύτερη ζώνη που εκτείνεται από τη θάλασσα και τον Αραξο έως τη Λακκόπετρα, το Λιμνοχώρι και βόρεια των Καραιίκων και των Νιφοραιίκων παρουσιάζει υψηλή έως πολύ υψηλή τρωτότητα στην υφαλμύρινση.

Πρόκειται για περιοχές με σημαντική αγροτική δραστηριότητα, γεγονός που καθιστά την προστασία των υπόγειων αποθεμάτων ιδιαίτερα κρίσιμη.

Η ΛΥΣΗ ΤΟΥ ΤΕΧΝΗΤΟΥ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ

Ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, αναπληρωτής καθηγητής Γεωλογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, Νικόλαος Δεπούντης, παρουσίασε και τα αποτελέσματα πειραματικής εφαρμογής τεχνητού εμπλουτισμού σε δύο γεωτρήσεις.

Σύμφωνα με την παρουσίασή του, τα αποτελέσματα ήταν πολύ καλά, δημιουργώντας προοπτικές για την αντιμετώπιση της υποβάθμισης των υπόγειων νερών.

Η μέθοδος αποσκοπεί στην ενίσχυση των υπόγειων αποθεμάτων με κατάλληλο νερό, ώστε να περιοριστεί η διείσδυση του θαλασσινού νερού και να βελτιωθούν οι συνθήκες του υδροφορέα.