Ενδιάμεσες εκλογές: Τι αλλάζει για την παγκόσμια οικονομία

Νίκος Μαρούδας

Το ερώτημα ξεπερνά τα όρια της αμερικανικής πολιτικής: τι θα συμβεί στην παγκόσμια οικονομία τώρα που οι Ρεπουμπλικανοί χάνουν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας;

Οι αγορές δεν ενδιαφέρονται μόνο για το αποτέλεσμα των εκλογών. Ενδιαφέρονται κυρίως για όσα θα ακολουθήσουν.
Η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα που δύσκολα μπορεί να αγνοηθεί. Το δημόσιο χρέος των ΗΠΑ ξεπέρασε τα 40 τρισεκατομμύρια δολάρια τον Αύγουστο, ενώ το κόστος εξυπηρέτησής του αυξάνει την πίεση στον κρατικό προϋπολογισμό.

Οταν μια κυβέρνηση δανείζεται συνεχώς περισσότερα χρήματα, πρέπει να πείθει τους επενδυτές ότι μπορεί να εξυπηρετεί τις υποχρεώσεις της. Και επειδή τα αμερικανικά ομόλογα αποτελούν βασικό σημείο αναφοράς για τις διεθνείς αγορές, οι επιπτώσεις δεν σταματούν στα σύνορα των ΗΠΑ.

Ακριβότερος δανεισμός στην Αμερική μπορεί να σημαίνει υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης για επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.

Η νίκη των Δημοκρατικών στη Βουλή των Αντιπροσώπων περιορίζει την πολιτική άνεση του προέδρου και τους δίνει μεγαλύτερη δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου, διερεύνησης κυβερνητικών αποφάσεων και διαπραγμάτευσης για τον προϋπολογισμό. Κερδίζοντας και τη Γερουσία, αποκτούν επιπλέον επιρροή σε διορισμούς και στη νομοθετική διαδικασία.

Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο Τραμπ χάνει αυτομάτως τη δυνατότητα να εφαρμόζει την οικονομική και εμπορική του πολιτική. Η εκτελεστική εξουσία διατηρεί σημαντικά περιθώρια δράσης, μεταξύ άλλων στο πεδίο των δασμών και της εξωτερικής πολιτικής.

Το πιθανότερο θεσμικό χαρακτηριστικό της χθεσινής εξέλιξης είναι η εντονότερη αντιπαράθεση μεταξύ Λευκού Οίκου και Κογκρέσου.

Για τις αγορές, το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η σύγκρουση θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη δημοσιονομική πειθαρχία ή σε παρατεταμένη αβεβαιότητα. Μια πολιτική αντιπαράθεση δεν είναι από μόνη της οικονομική κρίση. Μπορεί, όμως, να γίνει παράγοντας αστάθειας όταν επηρεάζει την εμπιστοσύνη των επενδυτών.

Η εμπορική πολιτική των ΗΠΑ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες αβεβαιότητας για την παγκόσμια οικονομία.

Αν οι τιμές επιμένουν να αυξάνονται, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ μπορεί να δυσκολευτεί να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική. Και τα υψηλότερα επιτόκια επηρεάζουν τις επενδύσεις, την κατανάλωση, την αγορά κατοικίας και τις αποτιμήσεις των μετοχών.

Το πρόβλημα γίνεται πιο σύνθετο όταν προστίθενται οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι υψηλές τιμές της ενέργειας.
Ετσι δημιουργείται ο κίνδυνος μιας ιδιαίτερα δύσκολης συνθήκης: χαμηλότερης ανάπτυξης, επίμονων πληθωριστικών πιέσεων και ακριβού χρήματος.

Για την Ευρώπη, οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές.
Οι ευρωπαϊκές οικονομίες έχουν ήδη να αντιμετωπίσουν τις πιέσεις του ενεργειακού κόστους και την ανάγκη να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους.

Για μια οικονομία όπως η ελληνική, η επίδραση μπορεί να περάσει μέσα από τις τιμές της ενέργειας, το κόστος δανεισμού, τον τουρισμό και τη διεθνή ζήτηση. Δεν πρόκειται για αυτόματες συνέπειες, αλλά για κινδύνους που αξίζει να παρακολουθούμε.

Οι ενδιάμεσες εκλογές αλλάζουν τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον. Δεν θα λύσουν, όμως, τα δομικά προβλήματα της διεθνούς οικονομίας.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος ελέγχει το Κογκρέσο. Είναι αν οι ΗΠΑ θα μπορέσουν να συνδυάσουν την οικονομική ανάπτυξη με τον περιορισμό των ελλειμμάτων και αν θα διατηρήσουν την εμπιστοσύνη των αγορών.

Γιατί, τελικά, οι αγορές μπορούν να ανεχθούν την πολιτική αντιπαράθεση. Δυσκολεύονται πολύ περισσότερο να διαχειριστούν την αβεβαιότητα όταν αυτή συνδυάζεται με υπέρογκο χρέος, υψηλό κόστος χρήματος και γεωπολιτικές κρίσεις.

Και τότε, το αποτέλεσμα της εκλογικής αναμέτρησης στην Ουάσιγκτον μπορεί να γίνει ένας ακόμη κρίκος σε μια αλυσίδα εξελίξεων που θα φτάσει μέχρι την Ευρώπη, τις επιχειρήσεις και την τσέπη του απλού πολίτη.

* Ο Νίκος Μαρούδας είναι οικονομικός αναλυτής, χρηματιστηριακός σύμβουλος.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News