Εποχική μελαγχολία: Πώς επηρεάζει η αλλαγή της εποχής τη διάθεσή μας

Πελοπόννησος Newsroom

Η αλλαγή της εποχής δεν επηρεάζει μόνο τη θερμοκρασία και τις καθημερινές μας συνήθειες, αλλά μπορεί να έχει αντίκτυπο και στην ψυχολογία μας. Καθώς οι ημέρες μικραίνουν, το φυσικό φως μειώνεται και ο καιρός γίνεται πιο ψυχρός, αρκετοί άνθρωποι παρατηρούν αλλαγές στη διάθεσή τους: λιγότερη ενέργεια, αυξημένη κόπωση, ανάγκη για περισσότερο ύπνο ή μικρότερη διάθεση για κοινωνικές δραστηριότητες.

Αυτή η κατάσταση περιγράφεται συχνά ως «χειμερινή μελαγχολία» και δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την εποχική συναισθηματική διαταραχή. Όταν, όμως, τα συμπτώματα είναι έντονα, επαναλαμβάνονται σε συγκεκριμένες περιόδους του χρόνου και επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή και αξιολόγηση από ειδικό.

Γιατί αλλάζει η διάθεσή μας όταν αλλάζει ο καιρός

Ένας από τους παράγοντες που φαίνεται να επηρεάζουν την ψυχολογία είναι η μείωση της έκθεσης στο φυσικό φως. Η αλλαγή στη διάρκεια της ημέρας μπορεί να επηρεάσει τον κιρκάδιο ρυθμό, δηλαδή το εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει τον κύκλο ύπνου και εγρήγορσης.

Παράλληλα, οι μεταβολές στο φως συνδέονται με τη λειτουργία της μελατονίνης, που συμμετέχει στη ρύθμιση του ύπνου, και της σεροτονίνης, η οποία σχετίζεται με τη διάθεση. Οι ακριβείς μηχανισμοί της εποχικής συναισθηματικής διαταραχής εξακολουθούν να μελετώνται.

Ποια σημάδια μπορεί να εμφανιστούν

Η εποχική αλλαγή μπορεί να συνοδεύεται από διαφορετικές αντιδράσεις. Ενδεικτικά, ορισμένοι άνθρωποι παρατηρούν:

• Πεσμένη διάθεση ή αυξημένη ευερεθιστότητα.
• Κόπωση και μειωμένη ενέργεια.
• Περισσότερη υπνηλία ή αλλαγές στο πρόγραμμα του ύπνου.
• Μειωμένο ενδιαφέρον για δραστηριότητες που προηγουμένως τους ευχαριστούσαν.
• Μεγαλύτερη επιθυμία για φαγητό, ιδιαίτερα για υδατάνθρακες.
• Τάση απομόνωσης και περιορισμό των κοινωνικών επαφών.

Τα παραπάνω δεν σημαίνουν αυτομάτως ότι κάποιος αντιμετωπίζει κατάθλιψη. Η ένταση, η διάρκεια και η επίδραση των συμπτωμάτων στην καθημερινότητα έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Τι μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε τη διάθεσή μας

Μερικές απλές αλλαγές στην καθημερινότητα μπορούν να βοηθήσουν:

1. Περισσότερος χρόνος στο φυσικό φως: Ένας περίπατος κατά τη διάρκεια της ημέρας ή μια δραστηριότητα σε εξωτερικό χώρο μπορεί να ενισχύσει την έκθεση στο φυσικό φως.

2. Σταθερό πρόγραμμα ύπνου: Η προσπάθεια να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε περίπου τις ίδιες ώρες βοηθά στη διατήρηση ενός σταθερού καθημερινού ρυθμού.

3. Τακτική σωματική δραστηριότητα: Το περπάτημα, η ήπια άσκηση και η κίνηση μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της διάθεσης και της ευεξίας.

4. Κοινωνική επαφή: Η επικοινωνία με φίλους και οικογένεια και η συμμετοχή σε δραστηριότητες βοηθούν να περιοριστεί η απομόνωση.

5. Ισορροπημένη διατροφή: Ένα σταθερό διατροφικό πρόγραμμα με ποικιλία τροφίμων συμβάλλει στη συνολική σωματική και ψυχική υγεία.

Πότε χρειάζεται να απευθυνθούμε σε ειδικό

Η εποχική συναισθηματική διαταραχή αποτελεί μορφή κατάθλιψης με επαναλαμβανόμενο εποχικό μοτίβο. Για τη διάγνωσή της αξιολογείται, μεταξύ άλλων, εάν τα καταθλιπτικά επεισόδια εμφανίζονται σε συγκεκριμένη εποχή για τουλάχιστον δύο διαδοχικά χρόνια. Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από την παρουσία κόπωσης ή χαμηλής διάθεσης.

Εάν η θλίψη, η απώλεια ενδιαφέροντος, η εξάντληση ή οι αλλαγές στον ύπνο επιμένουν για περισσότερες από δύο εβδομάδες, επηρεάζουν την εργασία, τις σχέσεις ή την καθημερινότητα, είναι σημαντικό να αναζητηθεί βοήθεια από γιατρό ή επαγγελματία ψυχικής υγείας. Η ψυχοθεραπεία, η φαρμακευτική αγωγή και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, η φωτοθεραπεία αποτελούν θεραπευτικές επιλογές που αξιολογούνται εξατομικευμένα.

Η αλλαγή της εποχής μπορεί να φέρει προσωρινές διακυμάνσεις στη διάθεση, όμως δεν χρειάζεται να θεωρούμε κάθε επίμονη δυσκολία κάτι που απλώς θα περάσει με τον καιρό. Η αναγνώριση των συμπτωμάτων και η έγκαιρη αναζήτηση υποστήριξης είναι σημαντικά βήματα για την ψυχική μας υγεία.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News