Εξωσωματική γονιμοποίηση: Τι αποκάλυψε έρευνα για το DNA των νεογνών
Μελέτη σε 75 νεογνά κατέγραψε διαφορές στις κινητές αλληλουχίες LINE-1 ανάλογα με τον τρόπο σύλληψης – Γιατί οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα ευρήματα είναι προκαταρκτικά και δεν αποδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο ασθενειών
Διαφοροποιήσεις σε συγκεκριμένες αλληλουχίες του DNA εντόπισαν επιστήμονες σε νεογνά που είχαν συλληφθεί μέσω εξωσωματικής γονιμοποίησης, συγκριτικά με παιδιά που προήλθαν από φυσική σύλληψη. Η έρευνα επικεντρώθηκε στα LINE-1, στοιχεία του γενετικού υλικού που είναι γνωστά ως «γονίδια που πηδούν», και κατέγραψε διαφορές τόσο στην αναλογία τους στο γονιδίωμα όσο και στις θέσεις όπου εμφανίζονται.
Τα αποτελέσματα, ωστόσο, δεν συνιστούν απόδειξη ότι η εξωσωματική προκαλεί επιβλαβείς γενετικές μεταβολές ή ότι τα παιδιά που γεννιούνται με αυτή τη μέθοδο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν κάποια ασθένεια. Οι ίδιοι οι ερευνητές επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα, καθώς το δείγμα της μελέτης ήταν περιορισμένο.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε ηλεκτρονικά στις 21 Μαΐου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό American Journal of Obstetrics and Gynecology. Για τις ανάγκες της εξετάστηκαν δείγματα αίματος από 75 νεογνά, εκ των οποίων τα 33 είχαν συλληφθεί με εξωσωματική γονιμοποίηση και τα 42 με φυσικό τρόπο. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε από ερευνητές στην Κίνα, με υλικό από αίμα ομφάλιου λώρου ή περιφερικό αίμα.
Τι είναι τα «γονίδια που πηδούν»
Τα LINE-1 αποτελούν κινητές αλληλουχίες DNA, οι οποίες έχουν την ικανότητα να δημιουργούν αντίγραφα του εαυτού τους και να τα ενσωματώνουν σε διαφορετικά σημεία του γονιδιώματος. Εξαιτίας αυτής της ιδιότητας αποκαλούνται συχνά «γονίδια που πηδούν», καθώς μπορούν να μετακινούνται γενετικά μέσω της δημιουργίας νέων αντιγράφων.
Οι επιστήμονες θέλησαν να διαπιστώσουν αν η παρουσία αυτών των αλληλουχιών και η κατανομή τους στο DNA διαφοροποιούνται μεταξύ νεογνών ανάλογα με τον τρόπο σύλληψης.
Στην ομάδα των παιδιών που είχαν γεννηθεί έπειτα από εξωσωματική γονιμοποίηση, η συνολική αναλογία των LINE-1 στο γονιδίωμα εμφανίστηκε υψηλότερη. Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν 11 σημεία του DNA στα οποία διέφερε η συχνότητα εισαγωγής των συγκεκριμένων αλληλουχιών μεταξύ των δύο ομάδων, καθώς και 14 σημεία με διαφοροποιήσεις στη συχνότητα διαγραφών.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι υπήρχαν μετρήσιμες διαφορές στα συγκεκριμένα γενετικά χαρακτηριστικά του δείγματος. Δεν αποσαφηνίζουν, όμως, από μόνα τους πώς προέκυψαν οι διαφορές ούτε αν έχουν κάποια επίδραση στην υγεία των παιδιών.
Τι έδειξε η σύγκριση μεταξύ αδελφών
Στο πλαίσιο της έρευνας πραγματοποιήθηκε και μια περιορισμένη σύγκριση μεταξύ αδελφών. Σε τρία ζεύγη, το παιδί που είχε συλληφθεί μέσω εξωσωματικής εμφάνιζε υψηλότερη αναλογία LINE-1 από το αδελφάκι του που είχε συλληφθεί φυσικά.
Η συγκεκριμένη παρατήρηση αποτελεί ένα επιπλέον στοιχείο προς διερεύνηση, ωστόσο ο αριθμός των περιπτώσεων είναι πολύ μικρός για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα ή να θεωρηθεί ότι το ίδιο μοτίβο ισχύει γενικότερα για τα παιδιά που γεννιούνται μέσω υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Οι ερευνητές εξέτασαν ακόμη γονίδια που βρίσκονται κοντά στις θέσεις όπου εντοπίστηκαν οι διαφοροποιήσεις, σε απόσταση έως και 500.000 ζευγών βάσεων. Στην ανάλυση προέκυψαν συσχετίσεις με γονίδια τα οποία έχουν συνδεθεί σε προηγούμενες έρευνες με μεταβολικά, καρδιαγγειακά, νευροψυχιατρικά και νεοπλασματικά νοσήματα.
Η διαπίστωση αυτή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στην ερμηνεία της. Η γειτνίαση μιας γενετικής διαφοροποίησης με γονίδιο που έχει συσχετιστεί με κάποια ασθένεια δεν αποδεικνύει ότι επηρεάζεται η λειτουργία του συγκεκριμένου γονιδίου, ούτε ότι το παιδί θα εμφανίσει τη νόσο. Η μελέτη δεν κατέγραψε εμφάνιση των συγκεκριμένων ασθενειών στα νεογνά που συμμετείχαν.
Γιατί απαιτούνται περισσότερες μελέτες
Ένα από τα βασικά ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά είναι αν οι διαφορές στις αλληλουχίες LINE-1 σχετίζονται άμεσα με τη διαδικασία της εξωσωματικής γονιμοποίησης ή αν ενδέχεται να επηρεάζονται και από άλλους παράγοντες. Η συγκεκριμένη έρευνα δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Επιπλέον, το σχετικά μικρό δείγμα δεν επιτρέπει ασφαλή γενίκευση των αποτελεσμάτων στον ευρύτερο πληθυσμό. Για να αποσαφηνιστεί η σημασία τους, θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες, οι οποίες θα εξετάσουν αν τα ίδια ευρήματα επαναλαμβάνονται και αν οι καταγεγραμμένες διαφορές έχουν οποιαδήποτε λειτουργική ή κλινική επίπτωση.
Συνεπώς, η νέα μελέτη προσθέτει δεδομένα στη διερεύνηση των πιθανών γενετικών διαφορών που σχετίζονται με τον τρόπο σύλληψης, χωρίς να τεκμηριώνει ότι η εξωσωματική γονιμοποίηση προκαλεί βλάβες στο DNA ή αυξάνει τον κίνδυνο ασθενειών. Το αν οι παρατηρήσεις έχουν ουσιαστική σημασία για την υγεία των παιδιών παραμένει ένα ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί από μελλοντική έρευνα.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
