Έξυπνες συσκευές στο στόχαστρο των χάκερ: Μπορούν να παραβιάσουν ακόμη και το ψυγείο μας;

Η κυβερνοασφάλεια δεν αφορά πλέον αποκλειστικά τους υπολογιστές και τα κινητά τηλέφωνα. Οι συσκευές που χρησιμοποιούμε καθημερινά στο σπίτι, από τα έξυπνα ψυγεία και τους θερμοστάτες μέχρι τις κάμερες παρακολούθησης και τις ηλεκτρονικές κλειδαριές, μπορούν να αποτελέσουν στόχο κυβερνοεπιθέσεων, εφόσον διαθέτουν ευπάθειες στο λογισμικό ή ανεπαρκή προστασία.

Τους κινδύνους που συνοδεύουν την εξάπλωση των συνδεδεμένων συσκευών ανέδειξε, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Reuters, η κυβερνοεπίθεση σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ στη Γαλλία. Οι δράστες φέρονται να άλλαξαν εξ αποστάσεως τις ρυθμίσεις των συστημάτων ψύξης, προκαλώντας απώλειες τροφίμων και σημαντικές οικονομικές ζημιές στις επιχειρήσεις.

Δείτε ακόμα: Έξυπνο σπίτι: Οι συσκευές που προσαρμόζονται στις συνήθειές μας και αλλάζουν την καθημερινότητα

Το περιστατικό επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: πόσο ασφαλείς είναι οι συσκευές που συνδέονται στο διαδίκτυο και τι μπορεί να συμβεί εάν κάποιος αποκτήσει πρόσβαση σε αυτές;

Μπορεί να παραβιαστεί ένα έξυπνο ψυγείο;

Η απάντηση είναι ναι, εφόσον η συσκευή διαθέτει κάποιο κενό ασφαλείας το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί από έναν επιτιθέμενο. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι κάθε έξυπνο ψυγείο είναι ευάλωτο ή ότι η σύνδεσή του στο διαδίκτυο συνεπάγεται αυτόματα κίνδυνο.

Το 2015, ερευνητές παρουσίασαν στο Λας Βέγκας επίθεση σε έξυπνο ψυγείο της Samsung, καταφέρνοντας να παραβιάσουν τη συσκευή και να υποκλέψουν μέρος της διαδικτυακής επικοινωνίας της.

Ο βαθμός προστασίας εξαρτάται από το λογισμικό, τις ρυθμίσεις, την ποιότητα των μηχανισμών ασφαλείας και τη διαθεσιμότητα ενημερώσεων από τον κατασκευαστή. Μια συσκευή που δεν λαμβάνει πλέον διορθώσεις ασφαλείας μπορεί να παραμένει εκτεθειμένη σε γνωστές ευπάθειες.

Επιπλέον, ο στόχος μιας επίθεσης δεν είναι πάντοτε ο έλεγχος της ίδιας της συσκευής. Ένα ανεπαρκώς προστατευμένο ψυγείο μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να αξιοποιηθεί ως σημείο εισόδου στο οικιακό δίκτυο ή ως μέσο συλλογής πληροφοριών.

Ποιες συσκευές του σπιτιού κινδυνεύουν περισσότερο;

Στις κατηγορίες συσκευών που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνονται οι κάμερες ασφαλείας, τα έξυπνα κουδούνια με κάμερα, τα συστήματα συναγερμού, οι ηλεκτρονικές κλειδαριές και οι θερμοστάτες που ελέγχονται μέσω εφαρμογών.

Στην ίδια κατηγορία ανήκουν τα έξυπνα πλυντήρια, οι φούρνοι και τα ψυγεία με σύνδεση στο διαδίκτυο. Ακόμη και μικρότερες συσκευές, όπως ορισμένες ηλεκτρικές οδοντόβουρτσες, διαθέτουν δυνατότητες σύνδεσης με εφαρμογές και ανταλλαγής δεδομένων.

Ιδιαίτερη σημασία έχει, όμως, η ασφάλεια του δρομολογητή διαδικτύου, γνωστού ως ρούτερ. Πρόκειται για τη συσκευή μέσω της οποίας συνδέονται στο διαδίκτυο πολλές από τις ηλεκτρονικές συσκευές ενός σπιτιού.

Σύμφωνα με στοιχεία του κλάδου της κυβερνοασφάλειας που επικαλείται το Reuters, περισσότερες από τρεις στις τέσσερις επιθέσεις σε συνδεδεμένες συσκευές στοχεύουν τα ρούτερ. Η παραβίασή τους μπορεί να διευκολύνει την παρακολούθηση μέρους της διαδικτυακής κίνησης ή την προσπάθεια πρόσβασης σε άλλες συσκευές του ίδιου δικτύου.

Τι μπορούν να κάνουν οι χάκερ εάν αποκτήσουν πρόσβαση;

Οι δυνατότητες των επιτιθέμενων εξαρτώνται από το είδος της συσκευής, το κενό ασφαλείας που εκμεταλλεύονται και τα δικαιώματα πρόσβασης που καταφέρνουν να αποκτήσουν.

Μια παραβιασμένη κάμερα ασφαλείας μπορεί να εκθέσει εικόνες από το εσωτερικό ενός σπιτιού. Αντίστοιχα, μια συσκευή με μικρόφωνο ενδέχεται, υπό προϋποθέσεις, να χρησιμοποιηθεί για μη εξουσιοδοτημένη καταγραφή ήχου.

Σε άλλες περιπτώσεις, οι επιτιθέμενοι μπορεί να αλλάξουν ρυθμίσεις, να διακόψουν τη λειτουργία μιας συσκευής ή να επιχειρήσουν να αποκλείσουν τον ιδιοκτήτη από τον λογαριασμό του. Ένας θερμοστάτης που ελέγχεται εξ αποστάσεως, για παράδειγμα, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για ανεπιθύμητες αλλαγές στη θέρμανση ενός κτιρίου, εφόσον παραβιαστεί ο έλεγχός του.

Αντίστοιχα, ένα κενό ασφαλείας σε σύστημα ψύξης μπορεί να έχει πρακτικές και οικονομικές συνέπειες, όπως έδειξε το περιστατικό που αναφέρθηκε στη Γαλλία.

Ο κίνδυνος δεν περιορίζεται πάντα στη συγκεκριμένη συσκευή. Ανάλογα με την αρχιτεκτονική και τις ρυθμίσεις του δικτύου, μια παραβιασμένη συσκευή μπορεί να αποτελέσει αφετηρία για περαιτέρω επιθέσεις σε υπολογιστές, κινητά τηλέφωνα ή άλλες συνδεδεμένες συσκευές.

Κυβερνοεπιθέσεις και στα αυτοκίνητα

Οι κίνδυνοι δεν αφορούν μόνο τις οικιακές συσκευές. Τα σύγχρονα αυτοκίνητα διαθέτουν ηλεκτρονικά συστήματα, λογισμικό και λειτουργίες συνδεσιμότητας που μπορούν να παρουσιάσουν ευπάθειες.

Το 2015, ερευνητές απέδειξαν ότι μπορούσαν να αποκτήσουν εξ αποστάσεως πρόσβαση σε συστήματα ενός Jeep που κινούνταν στον δρόμο, αξιοποιώντας κενό ασφαλείας στο σύστημα ψυχαγωγίας του οχήματος. Η υπόθεση οδήγησε στην ανάκληση περίπου 1,4 εκατομμυρίων αυτοκινήτων για την εγκατάσταση διορθώσεων.

Χρόνια αργότερα, ερευνητές εντόπισαν επίσης ευπάθεια σε ορισμένα μοντέλα Kia, η οποία επέτρεπε συγκεκριμένες ενέργειες, όπως τον εντοπισμό, το ξεκλείδωμα και την εκκίνηση οχημάτων, με βασικό στοιχείο την πινακίδα κυκλοφορίας. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η εταιρεία ενημερώθηκε και διόρθωσε το πρόβλημα, χωρίς να υπάρχουν στοιχεία ότι η συγκεκριμένη ευπάθεια χρησιμοποιήθηκε σε πραγματικές επιθέσεις.

Τα παραδείγματα αυτά δεν σημαίνουν ότι όλα τα σύγχρονα οχήματα είναι ευάλωτα με τον ίδιο τρόπο. Αναδεικνύουν, ωστόσο, τη σημασία των ενημερώσεων λογισμικού και των μηχανισμών προστασίας σε συστήματα που συνδέονται με το διαδίκτυο.

Ανάλογες προκλήσεις αντιμετωπίζουν και κρίσιμες υποδομές, όπως τα δίκτυα ηλεκτροδότησης και ύδρευσης. Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις διαθέτουν συνήθως εξειδικευμένα συστήματα παρακολούθησης και αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι απρόσβλητες από κυβερνοεπιθέσεις.

Πώς μπορούμε να προστατεύσουμε τις έξυπνες συσκευές μας

Η μείωση του κινδύνου ξεκινά από βασικές πρακτικές ψηφιακής ασφάλειας. Οι ειδικοί συνιστούν την αλλαγή των εργοστασιακών κωδικών πρόσβασης και τη χρήση ισχυρών, διαφορετικών κωδικών για κάθε συσκευή ή λογαριασμό.

Όπου είναι διαθέσιμη, η επαλήθευση ταυτότητας δύο παραγόντων προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο προστασίας, καθώς απαιτεί επιπλέον επιβεβαίωση κατά τη σύνδεση.

Εξίσου σημαντική είναι η τακτική εγκατάσταση ενημερώσεων λογισμικού και υλικολογισμικού (firmware). Οι ενημερώσεις συχνά διορθώνουν γνωστά κενά ασφαλείας, ενώ οι συσκευές που δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές χρειάζονται αυξημένη προσοχή.

Οι χρήστες μπορούν επίσης να απενεργοποιούν λειτουργίες απομακρυσμένης πρόσβασης που δεν χρειάζονται και να περιορίζουν τη σύνδεση των συσκευών στο διαδίκτυο, όταν αυτό είναι εφικτό. Η δημιουργία ξεχωριστού δικτύου Wi-Fi για τις έξυπνες οικιακές συσκευές, εφόσον υποστηρίζεται από το ρούτερ, μπορεί να περιορίσει την έκθεσή τους και να δυσκολέψει τη μετάβαση μιας επίθεσης σε άλλες συσκευές.

Η αυξανόμενη χρήση της τεχνολογίας στο σπίτι προσφέρει μεγαλύτερη ευκολία, αλλά δημιουργεί και περισσότερα πιθανά σημεία εισόδου για κυβερνοεπιθέσεις. Η ασφάλεια δεν εξαρτάται μόνο από το αν μια συσκευή είναι «έξυπνη», αλλά και από το πόσο σωστά έχει ρυθμιστεί, πόσο συχνά ενημερώνεται και ποιες δυνατότητες πρόσβασης διαθέτει.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News