Φάκελος 137: Η αλήθεια απέναντι στη βία

Ελισσαίος Βγενόπουλος

Όταν η εξουσία μετατρέπει την προστασία σε καταστολή, η βία παύει να είναι εξαίρεση και γίνεται η σκοτεινή γλώσσα της ίδιας της εξουσίας.

Στο Παρίσι των «Κίτρινων Γιλέκων» ο δρόμος έχει πάψει να είναι απλώς δρόμος. Είναι πεδίο μάχης, τόπος οργής, φόβου και διεκδίκησης, ένας χώρος όπου το πλήθος και η εξουσία κοιτάζονται από απόσταση αναπνοής.

Μέσα σε αυτή την ασφυκτική ατμόσφαιρα εκτυλίσσεται το «Φάκελος 137», (Dossier 137) του Ντομινίκ Μολ, μια ιστορία που αρχίζει με μια στιγμή βίας και εξελίσσεται σε μια επίμονη αναζήτηση της αλήθειας.

Ένας εικοσάχρονος διαδηλωτής τραυματίζεται βαριά από αστυνομικό βλήμα, κοντά στα Ηλύσια Πεδία. Δεν πρόκειται για έναν ακόμη τραυματισμό μέσα στο χάος μιας εξέγερσης. Είναι το είδος του τραύματος που απαιτεί απαντήσεις, ποιος πυροβόλησε; Γιατί; Ήταν αναπόφευκτο; Και, κυρίως, ποιος θα αναλάβει την ευθύνη όταν η βία έχει ήδη χαθεί μέσα στην ανωνυμία του πλήθους;

Την υπόθεση αναλαμβάνει η Στεφανί (Λέα Ντράκερ), αξιωματικός της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων. Η δουλειά της είναι να ανασυνθέσει μια στιγμή που κράτησε ελάχιστα δευτερόλεπτα, αλλά άφησε πίσω της ένα σώμα ακρωτηριασμένο και μια οικογένεια που ζητά δικαιοσύνη. Ακολουθώντας τα ίχνη της, η ταινία μετατρέπει την αστυνομική έρευνα σε μια ιδιότυπη περιπλάνηση μέσα στην πρόσφατη γαλλική ιστορία.

Η Στεφανί αναζητά πρόσωπα, καταθέσεις, εικόνες, διαδρομές. Κάθε μαρτυρία προσθέτει ένα μικρό κομμάτι σε ένα παζλ που μοιάζει διαρκώς να αντιστέκεται στη λύση του. Οι αστυνομικοί υπερασπίζονται τις αποφάσεις τους, οι διαδηλωτές θυμούνται τη βία από την άλλη πλευρά των οδοφραγμάτων και οι κάμερες, πανταχού παρούσες, καταγράφουν μια πραγματικότητα που κανείς δεν μπορεί πλέον να ελέγξει ολοκληρωτικά.

Ο Φάκελος 137 δεν είναι τόσο μια ιστορία για το ποιος πάτησε τη σκανδάλη όσο για το τι συμβαίνει στην αλήθεια όταν όλοι έχουν τη δική τους εκδοχή της. Ο Μολ δεν αναζητά εύκολες ετυμηγορίες.

Παρακολουθεί τη διαδικασία, σχεδόν ψυχρά, σαν να ξέρει ότι πίσω από κάθε αριθμό φακέλου υπάρχει ένας άνθρωπος και πίσω από κάθε υπηρεσιακή αναφορά ένα σώμα που κάποτε στεκόταν όρθιο.

Το «Dossier 137» επιλέγει να αφηγηθεί τη βία όχι μέσα από την ένταση της ίδιας της σύγκρουσης, αλλά μέσα από την ψυχρή, επίμονη διαδικασία της έρευνας. Ο Ντομινίκ Μολ αποφεύγει τις εύκολες δραματικές κορυφώσεις και μετατρέπει την αστυνομική διαδικασία σε μηχανισμό αποκάλυψης.

Η κάμερα ακολουθεί τη Στεφανί στους διαδρόμους των υπηρεσιών, στις ανακρίσεις, στις συναντήσεις και στις αναζητήσεις της, δημιουργώντας την αίσθηση ενός αργού ξετυλίγματος της μνήμης.

Η σκηνοθεσία διατηρεί έναν σχεδόν ντοκιμαντερίστικο ρεαλισμό. Δεν ενδιαφέρεται τόσο να εντυπωσιάσει όσο να παρατηρήσει. Οι μαρτυρίες, τα βίντεο και τα στοιχεία της υπόθεσης λειτουργούν σαν θραύσματα μιας πραγματικότητας που κανείς δεν μπορεί να δει ολόκληρη.

Έτσι, η ένταση γεννιέται από την αναμονή και όχι από τη δράση. Το Παρίσι παραμένει διαρκώς παρόν, πληγωμένο και ανήσυχο, ενώ η έρευνα αποκτά σταδιακά τη μορφή μιας ηθικής διαδρομής, όσο πλησιάζει η αλήθεια, τόσο δυσκολότερο γίνεται να αποφευχθούν οι ευθύνες που αυτή συνεπάγεται.
Η ταινία, παρά τη δύναμη της θεματικής της, δεν αποφεύγει έναν ορισμένο διδακτισμό.

Η σχολαστική διαδικαστική αφήγηση επιβραδύνει κατά στιγμές τον ρυθμό, ενώ η συναισθηματική απόσταση της σκηνοθεσίας περιορίζει την ταύτιση.

Ο τίτλος μοιάζει τελικά ειρωνικά απρόσωπος. «Dossier 137», ένας αριθμός, ένα αρχείο ανάμεσα σε άλλα. Κι όμως, μέσα του βρίσκεται η ιστορία ενός νέου ανθρώπου που βρέθηκε στη λάθος πλευρά μιας σφαίρας, σε μια πόλη όπου η δημοκρατία, για μια στιγμή, έμοιαζε να κρατά την ανάσα της.

Για την ταινία η αλήθεια δεν βρίσκεται πάντα σε όσα συνέβησαν, αλλά στην επίμονη προσπάθεια να διαχωρίσουμε τη μνήμη, τον φόβο και την εξουσία από το γεγονός.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News