Η «άγνωστη» Ιταλίδα που επιστρέφει 60 χρόνια μετά: Μια σοφίτα, πέντε γυναίκες και το φαινόμενο Φεράντε
Ένα μυθιστόρημα του 1966 για τις γυναίκες του μεταπολεμικού Μιλάνου επιστρέφει στη βρετανική αγορά στις 5 Νοεμβρίου και προκαλεί νέα συζήτηση. Η Φάουστα Τσιαλέντε υπήρξε αντιφασίστρια, δημοσιογράφος και πρωτοπόρος συγγραφέας, αλλά έμεινε επί δεκαετίες έξω από το διεθνές προσκήνιο
Μια παγωμένη σοφίτα στο Μιλάνο του 1946. Η πόλη προσπαθεί ακόμη να μαζέψει τα ερείπια του πολέμου και μια ομάδα γυναικών στριμώχνεται σε έναν χώρο που δεν της ανήκει, αναζητώντας λίγη ασφάλεια και μια πιθανή αρχή. Οι άνδρες λείπουν: άλλοι σκοτώθηκαν, άλλοι χάθηκαν, άλλοι εγκατέλειψαν τις οικογένειές τους.
Η ιστορία δεν γράφτηκε τώρα. Το μυθιστόρημα «Un inverno freddissimo» κυκλοφόρησε το 1966, όμως επιστρέφει στη Βρετανία με τον τίτλο «A Very Cold Winter» και την αγγλική μετάφραση της Julia Nelsen. Η έκδοση της Scribner UK βγήκε στις 5 Νοεμβρίου 2026 και προκαλεί μια νέα συζήτηση για τη συγγραφέα του, Φάουστα Τσιαλέντε (Fausta Cialente), μια γυναίκα που έζησε ανάμεσα στην Ιταλία, την Αίγυπτο και την πολιτική αντίσταση κατά του φασισμού.
Μια πρόσφατη βρετανική κριτική έθεσε μάλιστα το ερώτημα αν θα υπάρξει ένα νέο «φαινόμενο Φεράντε» για μια παλαιότερη, λιγότερο γνωστή στο διεθνές κοινό Ιταλίδα συγγραφέα. Μια σύγκριση που δεν αποτελεί πρόβλεψη επιτυχίας, αλλά αποκαλύπτει τη σημερινή διάθεση να ανακαλυφθούν εκ νέου γυναικείες φωνές της ιταλικής λογοτεχνίας.
Το Μιλάνο μετά τον πόλεμο, χωρίς την ηρωική βιτρίνα
Η ιστορία ξεκινά με την Camilla, που ανοίγει μια παράνομα κατειλημμένη σοφίτα στην ευρύτερη οικογένειά της. Εκεί συγκεντρώνονται γυναίκες με διαφορετικούς χαρακτήρες και ανάγκες: η Lalla ονειρεύεται να γράψει, η Regina προσπαθεί να φροντίσει το παιδί της μετά τον θάνατο του συζύγου της και η Alba αναζητά ανεξαρτησία, έρωτα και μια ζωή έξω από τα στενά όρια της εποχής.
Οι μικρές καθημερινές πράξεις —η προσπάθεια να ζεσταθούν, να φάνε, να συμβιώσουν, να διατηρήσουν αξιοπρέπεια— αποκτούν το ίδιο βάρος με τις μεγάλες ιστορικές αλλαγές. Ο πόλεμος έχει τελειώσει επισήμως, αλλά οι άνθρωποι συνεχίζουν να ζουν μέσα στις συνέπειές του.
Η Τσιαλέντε ενδιαφέρεται για εκείνους που δεν εμφανίζονται συνήθως στην πρώτη γραμμή της ιστορίας: για τις γυναίκες που διαχειρίζονται τις απουσίες, τις οικονομικές δυσκολίες, τις ενοχές και τα μυστικά των οικογενειών τους. Η σοφίτα γίνεται ένας μικρός κόσμος συγκρούσεων και αλληλεγγύης, όπου καμία από τις ηρωίδες δεν έχει την πολυτέλεια να είναι απλώς σύμβολο.
Μια δημοσιογράφος στον αγώνα κατά του φασισμού
Η Φάουστα Τσιαλέντε γεννήθηκε το 1898 στην Ιταλία και έζησε για πολλά χρόνια στην Αίγυπτο, όπου συνδέθηκε με διεθνείς λογοτεχνικούς και πολιτικούς κύκλους. Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου συμμετείχε ενεργά στην αντιφασιστική δράση, γράφοντας κείμενα και κάνοντας ραδιοφωνικές εκπομπές από το Κάιρο εναντίον του καθεστώτος του Μουσολίνι.
Μετά τον πόλεμο επέστρεψε στην Ιταλία και συνέχισε τη συγγραφική της πορεία, καταγράφοντας κοινωνίες που άλλαζαν και γυναικείες ζωές που σπάνια θεωρούνταν κεντρική λογοτεχνική ύλη. Το 1976 απέσπασε το σημαντικό ιταλικό βραβείο Strega για το «Le quattro ragazze Wieselberger».
Η δημόσια αυτή διαδρομή κάνει την πρόσφατη επανέκδοσή της ακόμη πιο ενδιαφέρουσα: δεν πρόκειται για μια συγγραφέα που ανακαλύφθηκε ξαφνικά, αλλά για μια δημιουργό με αναγνωρισμένο έργο στην πατρίδα της, η οποία παρέμεινε πολύ λιγότερο γνωστή στον αγγλόφωνο κόσμο.
Γιατί η Φεράντε μπαίνει στη συζήτηση
Η παγκόσμια επιτυχία της Έλενα Φεράντε δημιούργησε νέο ενδιαφέρον για ιστορίες γυναικών, οικογενειακών εντάσεων, κοινωνικών ανισοτήτων και ιταλικών πόλεων που αλλάζουν. Αυτό δεν σημαίνει πως κάθε παλαιότερη Ιταλίδα συγγραφέας πρέπει να παρουσιάζεται ως η «επόμενη Φεράντε».
Στην περίπτωση της Τσιαλέντε, η σύγκριση λειτουργεί περισσότερο ως τρόπος να περιγραφεί ένα εκδοτικό φαινόμενο: σημαντικά βιβλία ξαναμεταφράζονται, επανεκδίδονται και βρίσκουν αναγνώστες οι οποίοι πριν από λίγα χρόνια ίσως δεν θα τα συναντούσαν ποτέ.
Η νέα αγγλική έκδοση συνοδεύεται από θετικές κριτικές και σχόλια συγγραφέων, ανάμεσά τους η Jhumpa Lahiri, που χαιρετίζει τη μετάφραση. Σημαντικό επίσης είναι ότι το βιβλίο είχε ήδη μεταφραστεί και κυκλοφορήσει στην αμερικανική αγορά νωρίτερα το 2026· η τωρινή ειδησεογραφική αφορμή είναι η βρετανική έκδοση της 5ης Νοεμβρίου και η νέα κριτική υποδοχή της.
Μια λογοτεχνική επιστροφή που αξίζει να προσέξουμε
Το «A Very Cold Winter» δεν αποτελεί εύκολη υπόσχεση λογοτεχνικής απόδρασης. Το κεντρικό ενδιαφέρον του, σύμφωνα με τις διαθέσιμες περιγραφές και την πρόσφατη κριτική υποδοχή, βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο η μεταπολεμική καθημερινότητα γίνεται πεδίο γυναικείας αντοχής, σύγκρουσης και συντροφικότητας.
Δεν έχει επιβεβαιωθεί ελληνική έκδοση. Γι’ αυτό και η παρούσα παρουσίαση δεν είναι κριτική προσωπικής ανάγνωσης, ούτε προδικάζει την υποδοχή του βιβλίου στην Ελλάδα. Είναι η ιστορία μιας συγγραφέα που αξίζει να γνωρίσουμε και ενός βιβλίου του 1966 που βρήκε, εξήντα χρόνια αργότερα, έναν ακόμη λόγο να συζητηθεί.
Και ίσως αυτό να είναι το ωραιότερο με τη λογοτεχνία: κάποτε μια ξεχασμένη σοφίτα μπορεί να ανοίξει ξανά, αρκεί κάποιος να βρει το κλειδί.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
Από το Δίκτυο
«Το κορίτσι που επιμένει» στην χειμερινή θεατρική περίοδο του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Πάτρας
Νέο ηλεκτρικό της Polestar με Gemini AI, αναδυόμενο LiDAR και καθίσματα που προσαρμόζονται στο σώμα
Ρεύμα 2026: πόσες kWh καίει ένα σπίτι τον μήνα
Διήμερη δράση για την Οικογένεια και τη Διαγενεακή Αλληλεγγύη image στα Σελιανίτικα
Η ΕΕ βάζει στο στόχαστρο loot boxes, influencers και εθιστικές λειτουργίες στα social media
