ΦΠΑ: Πρωταθλήτρια στους έμμεσους φόρους η Ελλάδα – Πόσο πληρώνουν τα νοικοκυριά

Τέταρτη μεταξύ των 27 κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκεται η Ελλάδα ως προς τα έσοδα από έμμεσους φόρους σε σχέση με το ΑΕΠ, με τη φορολόγηση της κατανάλωσης να αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα βάρη για τα νοικοκυριά. Σύμφωνα με ανάλυση του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦίΜ), το 2025 τα έσοδα από έμμεσους φόρους έφτασαν στο 17,2% του ΑΕΠ, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 13,4%.
Κεντρικό ρόλο στη διαφορά αυτή έχει ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ). Τα έσοδα από τον συγκεκριμένο φόρο αντιστοιχούσαν στο 9,4% του ελληνικού ΑΕΠ, έναντι 7,2% στην ΕΕ. Πρόκειται για μια απόκλιση 2,2 ποσοστιαίων μονάδων, η οποία εξηγεί περισσότερο από το μισό της διαφοράς στα έσοδα από έμμεσους φόρους.
Αυξημένα κατά 26,8 δισ. ευρώ τα φορολογικά έσοδα
Η ίδια ανάλυση δείχνει ότι τα συνολικά έσοδα από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές στην Ελλάδα διαμορφώθηκαν το 2025 στο 41,3% του ΑΕΠ, έναντι 37,9% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρά τη μείωση ορισμένων φορολογικών συντελεστών την τελευταία εξαετία, το συνολικό μερίδιο φόρων και εισφορών στο ΑΕΠ παρέμεινε περίπου στα επίπεδα του 2019. Σε απόλυτα μεγέθη, ωστόσο, οι εισπράξεις αυξήθηκαν σημαντικά: από 76,4 δισ. ευρώ το 2019 σε 103,2 δισ. ευρώ το 2025. Πρόκειται για αύξηση 26,8 δισ. ευρώ ή περίπου 35% σε ονομαστικούς όρους.
Γιατί ο ΦΠΑ επιβαρύνει περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα
Οι έμμεσοι φόροι ενσωματώνονται στις τιμές των προϊόντων και των υπηρεσιών, με αποτέλεσμα να επιβαρύνουν άμεσα την καθημερινή κατανάλωση. Το βάρος τους είναι αναλογικά μεγαλύτερο για τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, καθώς αυτά διαθέτουν μεγαλύτερο ποσοστό των χρημάτων τους για βασικές ανάγκες.
Αντίθετα, στα έσοδα από άμεσους φόρους η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συγκεκριμένα, αντιστοιχούν στο 11% του ΑΕΠ, έναντι 12,2% στην ΕΕ.
Στις ασφαλιστικές εισφορές, η εικόνα είναι διαφορετική, καθώς τα σχετικά έσοδα φτάνουν στο 13% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, έναντι 12,1% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Πώς ο πληθωρισμός αύξησε τις εισπράξεις
Στην ενίσχυση των φορολογικών εσόδων κατά την περίοδο 2019-2025 συνέβαλαν η οικονομική ανάπτυξη, η αύξηση της απασχόλησης και η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Σημαντική ήταν και η επίδραση του πληθωρισμού.
Όταν αυξάνεται η τιμή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, μεγαλώνει και το ποσό του ΦΠΑ που καταβάλλεται ανά συναλλαγή, ακόμη και αν ο φορολογικός συντελεστής παραμένει αμετάβλητος.
Αντίστοιχα, οι ονομαστικές αυξήσεις των μισθών μπορούν να οδηγήσουν σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα αντίστοιχη ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης, καθώς η άνοδος των τιμών περιορίζει το πραγματικό όφελος για τα νοικοκυριά.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News