Γιατί δεν τρώμε μπακαλιάρο σκορδαλιά την 28η Οκτωβρίου; Τι συνηθίζεται στην Πάτρα

Πελοπόννησος Newsroom

Κάθε φορά που πλησιάζει η 28η Οκτωβρίου, ένα ερώτημα επιστρέφει στις συζητήσεις γύρω από το οικογενειακό τραπέζι: τρώμε μπακαλιάρο με σκορδαλιά και την ημέρα αυτής της εθνικής επετείου ή πρόκειται για ένα έθιμο που ανήκει αποκλειστικά στην 25η Μαρτίου; Η απάντηση έχει ενδιαφέρον, καθώς αποκαλύπτει πώς μια διατροφική συνήθεια μπορεί να περάσει από τη μία γιορτή στην άλλη, χωρίς να έχει την ίδια ιστορική ή θρησκευτική βάση.

Ο μπακαλιάρος με σκορδαλιά είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την 25η Μαρτίου, όταν η Ελλάδα τιμά την επέτειο της Επανάστασης του 1821 και τη θρησκευτική εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Αντίθετα, η 28η Οκτωβρίου δεν συνοδεύεται από κάποιο καθιερωμένο παραδοσιακό πιάτο. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι οι οικογένειες ή τα εστιατόρια δεν μπορούν να επιλέξουν το συγκεκριμένο φαγητό για το εορταστικό τους γεύμα.

Η σύνδεση του μπακαλιάρου με την 25η Μαρτίου έχει τις ρίζες της στην ορθόδοξη θρησκευτική παράδοση και στις διατροφικές συνθήκες παλαιότερων εποχών.

Η εορτή του Ευαγγελισμού συμπίπτει με τη Μεγάλη Σαρακοστή, περίοδο κατά την οποία οι πιστοί ακολουθούν τη νηστεία. Ωστόσο, η συγκεκριμένη ημέρα αποτελεί σημαντική εξαίρεση, καθώς επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού. Έτσι, ο μπακαλιάρος καθιερώθηκε σταδιακά ως το χαρακτηριστικό φαγητό της ημέρας, συνδυάζοντας τη θρησκευτική παράδοση με τις καθημερινές ανάγκες των νοικοκυριών.

Με αυτόν τον τρόπο έγινε μια προσιτή και πρακτική επιλογή για πολλά ελληνικά σπίτια. Η σκορδαλιά, με βασικά συστατικά το σκόρδο, το ψωμί ή την πατάτα και το ελαιόλαδο, συμπλήρωσε το πιάτο, δημιουργώντας έναν συνδυασμό που πέρασε από γενιά σε γενιά και συνδέθηκε με τη συγκεκριμένη ημέρα.

Γιατί δεν υπάρχει αντίστοιχο έθιμο στις 28 Οκτωβρίου

Η 28η Οκτωβρίου έχει διαφορετικό ιστορικό και θρησκευτικό υπόβαθρο. Η επέτειος είναι αφιερωμένη στην άρνηση της Ελλάδας να αποδεχθεί το ιταλικό τελεσίγραφο το 1940 και στην έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου. Δεν συμπίπτει με περίοδο νηστείας που να δικαιολογεί την επιλογή του ψαριού, ούτε υπάρχει εκκλησιαστική παράδοση που να επιβάλλει ένα συγκεκριμένο φαγητό.

Την ίδια ημέρα τιμάται και η Αγία Σκέπη, εορτή που συνδέθηκε με την προστασία της Παναγίας προς τους Έλληνες στρατιώτες κατά τον πόλεμο του 1940. Ούτε αυτή η θρησκευτική αναφορά, όμως, συνοδεύεται από κάποιο ιδιαίτερο γαστρονομικό έθιμο.

Η εξήγηση βρίσκεται κυρίως στη δύναμη της συνήθειας. Το συγκεκριμένο πιάτο έχει αποκτήσει ισχυρή θέση στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων και έχει συνδεθεί γενικότερα με τις εθνικές επετείους. Η επανάληψη της ίδιας επιλογής σε οικογενειακά γεύματα, αλλά και η παρουσία του σε εστιατόρια και ταβέρνες, έχει δημιουργήσει την εντύπωση ότι πρόκειται για ένα καθιερωμένο έθιμο και στις δύο ημερομηνίες.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια άτυπη γαστρονομική συνήθεια και όχι για μια παράδοση που έχει την ίδια ιστορική βάση με εκείνη της 25ης Μαρτίου.

Μπορούμε, τελικά, να φάμε μπακαλιάρο σκορδαλιά την 28η Οκτωβρίου;

Φυσικά. Κανένας κανόνας δεν απαγορεύει την επιλογή του συγκεκριμένου πιάτου την ημέρα της εθνικής επετείου. Η διαφορά βρίσκεται στο τι θεωρείται παραδοσιακό και τι αποτελεί προσωπική ή οικογενειακή συνήθεια.

Ο μπακαλιάρος σκορδαλιά έχει τη δική του ξεχωριστή θέση στο ελληνικό τραπέζι, κυρίως λόγω της θρησκευτικής παράδοσης της 25ης Μαρτίου. Την 28η Οκτωβρίου, αντίθετα, κάθε οικογένεια διαμορφώνει το δικό της γιορτινό μενού, χωρίς να υπάρχει καθιερωμένο πιάτο.

Τι συνηθίζεται στην Πάτρα την 28η Οκτωβρίου

Στην Πάτρα, όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, δεν υπάρχει ένα συγκεκριμένο παραδοσιακό πιάτο που να επιβάλλεται για την επέτειο του «Όχι». Η ημέρα αποτελεί αφορμή για οικογενειακές συγκεντρώσεις, γεύματα με συγγενείς και φίλους, αλλά και εξόδους μετά την ολοκλήρωση των εκδηλώσεων και της μαθητικής και στρατιωτικής παρέλασης.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News