Γιώτα Τζουάνη: Όταν το παιδικό θέατρο γίνεται παιχνίδι, μουσική και συμμετοχή

Αλεξάνδρα Παναγοπούλου

Η «Παρέα του Μίκυ και το Τραγούδι της Χαράς» ξεκίνησε από το Θέατρο Αυλαία στον Πειραιά και βγήκε στον δρόμο. Από τον Ιούλιο, η παραγωγή της Παιδικής Σκηνής της Γιώτας Τζουάνη ταξιδεύει σε πόλεις της χώρας και την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου φτάνει στην Πάτρα, στο Κινηματοθέατρο Πάνθεον, για δύο παραστάσεις, στις 12.00 και στις 17.30.

Η ίδια η Γιώτα Τζουάνη περιγράφει αυτή τη μετάβαση σχεδόν σαν να φόρτωσαν στις αποσκευές τους όσα συνέβησαν στις πρώτες παραστάσεις.

«Πήραμε όλη τη θετική ενέργεια και όλη την αγάπη που ζήσαμε μέσα από το Θέατρο Αυλαία, τη βάλαμε στα αυτοκίνητά μας και πήγαμε και γυρίσαμε σε πάρα πολλά μέρη της Ελλάδας», λέει στην «Π». «Από τον Ιούλιο έχουμε ξεκινήσει και συνεχίζουμε, γιατί η αγάπη του κόσμου είναι τόσο μεγάλη που πραγματικά ήθελα όσο περισσότερα παιδιά γίνεται να ζήσουν αυτή τη μαγεία».

Στην παράσταση τα παιδιά συναντούν πρόσωπα που γνωρίζουν ήδη πολύ καλά: τον Μίκυ, τη Μίνι, τον Ντόναλντ, την Νταίζη, τον Γκούφυ, τον Σκίουρο και τον Κακό Λύκο. Η αναγνωρισιμότητα των χαρακτήρων κάνει την πρώτη επαφή σχεδόν άμεση.

«Με το που ξεκινάει το έργο και βγαίνει ο Μίκυ, δεν έχετε ιδέα τι γίνεται κάτω στο κοινό, πόση θετική ενέργεια λαμβάνουν οι ηθοποιοί και πόση αγάπη», λέει η Γιώτα Τζουάνη. Και αυτή η σχέση δεν τελειώνει μαζί με την αυλαία. «Στο τέλος θέλουν από όλους τους ήρωες μια αγκαλιά, ένα φιλί, να δώσουν μια ζωγραφιά, ένα δωράκι. Είναι απίστευτη η μαγεία όλου αυτού που συμβαίνει».

Πέρα από την αναγνωρίσιμη φιγούρα

Μια γνωστή μασκότ μπορεί να τραβήξει αμέσως το βλέμμα ενός παιδιού. Αυτό, όμως, δεν αρκεί για να κρατήσει μια ολόκληρη θεατρική παράσταση.

«Η παράστασή μας μετατρέπεται σε θεατρική εμπειρία, σε μια ζωντανή γιορτή, όπου τα παιδιά τραγουδούν, χορεύουν και συμμετέχουν πολύ ενεργά στην εξέλιξη της ιστορίας», εξηγεί η Γιώτα Τζουάνη. Ο Μίκυ και η παρέα του ετοιμάζουν τη «Συναυλία της Χαράς», μια συναυλία «φιλίας και αγάπης», όπως τη χαρακτηρίζει, στην οποία είναι καλεσμένοι μικροί και μεγάλοι.

Η συμμετοχή είναι ένα από τα βασικά στοιχεία της παραγωγής, όμως το παιδικό κοινό έχει έναν δικό του κανόνα: δεν προσποιείται. Αν κάτι δεν το κερδίσει, η αντίδρασή του θα είναι άμεση.

Η Γιώτα Τζουάνη το γνωρίζει καλά και δεν αντιμετωπίζει αυτή την απρόβλεπτη αντίδραση ως κάτι που πρέπει να «ελεγχθεί». Πριν από κάθε δουλειά συζητά με τους ηθοποιούς της ακριβώς επειδή «έχουμε να κάνουμε με πολύ μικρά παιδάκια και εκεί δεν ξέρουμε τις αντιδράσεις». Μετά τις παραστάσεις θέλει να βρίσκεται κοντά στο κοινό, να ακούει τα παιδιά και τους γονείς, να καταλαβαίνει τι λειτούργησε.

«Το να μην ευχαριστηθεί ένα παιδί σε μια παιδική παράσταση, εγώ προσωπικά θα το έπαιρνα πολύ κατάκαρδα», παραδέχεται. Την ίδια στιγμή, λέει πως μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί αντιμέτωπη με μια έντονα αρνητική αντίδραση. Το αντίθετο: «Πολλές φορές φεύγουν τα παιδιά και κλαίνε. Και λες, τι έγινε; “Δεν θέλουμε να φύγουμε”».

Όταν το πρόσωπο του ηθοποιού εξαφανίζεται

Για έναν σκηνοθέτη, όμως, οι συγκεκριμένοι ήρωες δημιουργούν και ένα ιδιαίτερο πρόβλημα. Ο ηθοποιός βρίσκεται μέσα σε μια στολή, το πρόσωπό του δεν φαίνεται και οι μικρές εκφράσεις που συνήθως μεταφέρουν ένα συναίσθημα στη σκηνή απλώς δεν υπάρχουν.

Για τη Γιώτα Τζουάνη αυτή υπήρξε πραγματική σκηνοθετική πρόκληση από την πρώτη φορά που δούλεψε με μασκότ σε προηγούμενη χριστουγεννιάτικη παράστασή της.

«Το σώμα είναι το βασικό μας στοιχείο», λέει. «Η εκφραστικότητα πια βγαίνει μέσα από το σώμα. Είναι καθαρά οι κινήσεις του σώματος, τα χέρια έντονα, τα πόδια, τα χορευτικά».

Εκεί βρίσκεται και μεγάλο μέρος της δουλειάς του ηθοποιού: να κάνει μια ογκώδη στολή να πάψει να μοιάζει με αντικείμενο και να αποκτήσει συμπεριφορά, ρυθμό και συναίσθημα. «Έτσι όλα τα παιδάκια ξεχνάνε τη μασκότ και νομίζουν ότι έχουν να κάνουν με έναν πραγματικό Μίκυ, μια πραγματική Μίνι και όλους τους φίλους μας», σημειώνει η Γιώτα Τζουάνη, για να συμπληρώσει αμέσως: «Και όχι μόνο τα παιδάκια. Μικροί και μεγάλοι».

Αυτή η τελευταία παρατήρηση επανέρχεται αρκετές φορές στη συζήτησή μας. Γιατί, όπως διαπιστώνει στις παραστάσεις, οι γονείς πολύ συχνά εγκαταλείπουν γρήγορα τον ρόλο του απλού συνοδού.

«Δεν ξέρετε πόσος κόσμος μάς λέει “πόσο ανάγκη το είχαμε, πόσο ωραία περάσαμε”. Μπαίνουν πραγματικά μικροί και μεγάλοι σε έναν άλλο κόσμο. Και νομίζω ότι αυτή είναι και η επιτυχία μας».

Το παιδί που δεν ήθελε να μπει στο θέατρο

Υπάρχει μια ιστορία που η Γιώτα Τζουάνη θυμάται ιδιαίτερα.

Συνέβη σε προηγούμενη παράστασή της. Ένα μικρό παιδί έφτασε στο θέατρο μαζί με τον πατέρα του και έκλαιγε πριν ακόμη ξεκινήσει το έργο. Όπως της εξήγησε ο πατέρας, είχε προηγηθεί μια άλλη θεατρική εμπειρία που το παιδί είχε συνδέσει πολύ αρνητικά με το θέατρο. Αυτή τη φορά δεν ήθελε καν να δοκιμάσει.

Η Γιώτα Τζουάνη το πλησίασε. «Του λέω: “Αγάπη μου, θέλεις να κάνουμε μια συμφωνία;”. Μου λέει ο μικρός “πείτε μου”. Του είπα να δει λίγο την παράσταση και, αν δεν του αρέσει, θα δούμε τι θα κάνουμε».

Στο διάλειμμα ο πατέρας ανέβηκε να τη βρει.

«Μου λέει: “Τι μας κάνατε;”. Με έπιασε η καρδιά μου. Λέω, “τι έγινε;”. Και μου λέει: “Δεν θέλουμε να φύγουμε”».

Η Γιώτα Τζουάνη γελά ακόμη όταν αφηγείται τη στιγμή, όμως αμέσως μετά η φωνή της αλλάζει.

«Πιστέψτε με, εκείνη την ώρα ήταν ό,τι καλύτερο μπορούσα να ακούσω. Ήταν μαγικό για μένα. Για ένα παιδάκι που ήταν τόσο αρνητικό με το θέατρο και τις παιδικές παραστάσεις, να καταφέρουμε με την ομάδα μου να το κάνουμε να θέλει να αγαπήσει το θέατρο». Το παιδί, λέει, επέστρεψε στη συνέχεια άλλες δύο ή τρεις φορές.

Και ίσως αυτή να είναι τελικά μια από τις πιο ουσιαστικές δοκιμασίες μιας παιδικής παράστασης: όχι αν το παιδί θα χειροκροτήσει επειδή όλοι γύρω του χειροκροτούν, αλλά αν θα θελήσει να ξαναμπεί σε μια θεατρική αίθουσα.

Ο Σπύρος Μπιμπίλας στη φωνή του Γκούφυ

Στην «Παρέα του Μίκυ και το Τραγούδι της Χαράς» υπάρχει και μια φωνή ιδιαίτερα γνώριμη στο κοινό. Ο Σπύρος Μπιμπίλας δίνει τη φωνή του στον Γκούφυ.

«Ο αγαπημένος μας Σπύρος Μπιμπίλας, με τη μοναδική φωνή του, έχει δώσει εδώ και χρόνια τη φωνή του σε πάρα πολλούς ήρωες. Είχαμε αυτή την υπέροχη συνεργασία και είναι μεγάλη μας τιμή που έχουμε τη φωνή του στην παράσταση», λέει η Γιώτα Τζουάνη.

Σκηνοθετικά, η ηχογράφηση ενός χαρακτήρα που αργότερα πρέπει να «κατοικήσει» το σώμα ενός άλλου ηθοποιού θα μπορούσε να είναι περίπλοκη. Στην περίπτωση του Σπύρου Μπιμπίλα, όπως λέει η ίδια, αποδείχθηκε μάλλον το αντίθετο.

«Με τον Σπύρο δεν χρειάστηκαν πολλά πράγματα. Έχει μεγάλη εμπειρία. Είχαμε διαβάσει κάποιες φορές το κείμενο, αλλά μία φορά του ζήτησα αυτό που ήθελα και δεν χρειάστηκε δεύτερη. Τα πράγματα έκλεισαν πάρα πολύ γρήγορα και εύκολα».

Τα μηνύματα χωρίς «μάθημα»

Η συναυλία που ετοιμάζουν οι ήρωες κινεί την ιστορία, όμως η Γιώτα Τζουάνη θέλει πίσω από αυτήν να υπάρχουν έννοιες που τα παιδιά θα πάρουν μαζί τους χωρίς η παράσταση να σηκώσει ποτέ το διδακτικό δάχτυλο.

«Στο τέλος ο Κακός Λύκος συμφιλιώνεται και είναι όλοι μαζί μια παρέα», λέει. «Το έργο περνάει πάρα πολλά μηνύματα, όπως και όλα μου τα έργα. Αυτός είναι ο βασικός μου στόχος: τα μηνύματα της αγάπης, της φιλίας, της συγχώρεσης. Μέσα από τη μουσική, το τραγούδι και τον χορό περνούν στα παιδιά».

Και το «Τραγούδι της Χαράς» φαίνεται ότι δεν μένει μόνο στους μικρούς θεατές.

«Δεν το τραγουδάνε μόνο τα παιδάκια φεύγοντας», μας λέει γελώντας. «Μην σας πω περισσότερο οι μεγάλοι».

Ίσως εκεί βρίσκεται και η επιδίωξη της συγκεκριμένης δουλειάς: τα παιδιά να βγουν από την αίθουσα έχοντας συμμετάσχει σε κάτι και οι ενήλικες, έστω για μιάμιση ώρα, να έχουν ξεχάσει ότι πήγαν στο θέατρο μόνο ως συνοδοί.

Η «Παρέα του Μίκυ και το Τραγούδι της Χαράς» παρουσιάζεται την Κυριακή 20 Σεπτεμβρίου στο Κινηματοθέατρο Πάνθεον της Πάτρας, στις 12.00 και στις 17.30. Η διάρκεια της παράστασης είναι 90 λεπτά με διάλειμμα.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News