Γλυπτά του Παρθενώνα: Στον «πάγο» οι συνομιλίες Αθήνας – Βρετανικού Μουσείου

Πελοπόννησος Newsroom

Σε αδιέξοδο φαίνεται να έχουν περιέλθει οι συζητήσεις ανάμεσα στην Ελλάδα και το Βρετανικό Μουσείο για την επιστροφή και επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Telegraph.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, οι επαφές που είχαν ξεκινήσει το 2021 δεν βρίσκονται πλέον σε ενεργό στάδιο, καθώς οι δύο πλευρές δεν κατάφεραν να βρουν κοινό έδαφος στο ζήτημα της κυριότητας των Γλυπτών. Η ελληνική πλευρά φέρεται, μάλιστα, να έχει καταστήσει σαφές ότι δεν αναμένεται άμεση επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.

Η εξέλιξη έρχεται παρά το γεγονός ότι τα προηγούμενα χρόνια είχε καταγραφεί κινητικότητα και είχαν εξεταστεί διάφορα σενάρια για μια συμφωνία που θα επέτρεπε την επιστροφή σημαντικού τμήματος των Γλυπτών στην Αθήνα, χωρίς να απαιτείται από καμία πλευρά να εγκαταλείψει επισήμως τη θέση της σχετικά με την ιδιοκτησία.

Η κυριότητα παραμένει το βασικό αγκάθι

Στην καρδιά της διαφωνίας βρίσκεται το νομικό καθεστώς των Γλυπτών. Το Βρετανικό Μουσείο υποστηρίζει ότι, βάσει της βρετανικής νομοθεσίας, δεν έχει τη δυνατότητα να παραχωρήσει οριστικά αντικείμενα της συλλογής του και ότι μπορεί να τα διαθέσει μόνο μέσω συμφωνιών δανεισμού.

Ένας τέτοιος δανεισμός, ωστόσο, προϋποθέτει αναγνώριση της κυριότητας του φορέα που δανείζει τα αντικείμενα. Η συγκεκριμένη προϋπόθεση δεν γίνεται αποδεκτή από την Αθήνα, η οποία εξακολουθεί να υποστηρίζει ότι τα Γλυπτά αποτελούν τμήματα του μνημείου του Παρθενώνα και ότι δεν αναγνωρίζει την κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού, περίπου το 60% του σωζόμενου γλυπτού διακόσμου του Παρθενώνα βρίσκεται σήμερα στο Βρετανικό Μουσείο, ενώ το μεγαλύτερο μέρος του υπόλοιπου υλικού βρίσκεται στην Αθήνα.

Η ελληνική θέση είναι ότι τα τμήματα που βρίσκονται στο Λονδίνο θα πρέπει να επιστρέψουν και να επανενωθούν με εκείνα που εκτίθενται στο Μουσείο της Ακρόπολης.

Η προσπάθεια για μια «ενδιάμεση» λύση

Κατά τη διάρκεια των επαφών Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου είχε εξεταστεί ένα μοντέλο που θα απέφευγε τόσο την οριστική επιστροφή όσο και έναν τυπικό δανεισμό.

Η λεγόμενη «υβριδική» συμφωνία προέβλεπε την επιστροφή σημαντικού αριθμού Γλυπτών στην Αθήνα για μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ η Ελλάδα θα μπορούσε να αποστέλλει στο Λονδίνο σημαντικά αρχαιολογικά ευρήματα για προσωρινές εκθέσεις.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρούνταν να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο συνεργασίας χωρίς να απαιτείται από τις δύο πλευρές να μεταβάλουν τις επίσημες θέσεις τους για την κυριότητα.

Το 2024 οι συνομιλίες είχαν χαρακτηριστεί από το Βρετανικό Μουσείο ως «εποικοδομητικές», ενώ είχαν υπάρξει αναφορές ότι οι δύο πλευρές βρίσκονταν σχετικά κοντά στην αναζήτηση μιας κοινά αποδεκτής φόρμουλας.

Ωστόσο, τον Νοέμβριο του 2025 ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε δηλώσει ότι η πρόοδος στις διαπραγματεύσεις δεν ήταν αυτή που θα επιθυμούσε η ελληνική πλευρά.

Τι αναφέρει τώρα η Telegraph

Η Telegraph υποστηρίζει ότι η τακτική επικοινωνία ανάμεσα στις δύο πλευρές έχει πλέον διακοπεί. Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται η βρετανική εφημερίδα, αυτή την περίοδο δεν πραγματοποιούνται ενεργές διαπραγματεύσεις, ενώ από την ελληνική πλευρά έχει μεταφερθεί το μήνυμα ότι δεν προβλέπεται άμεση επιστροφή στο τραπέζι των συζητήσεων.

Παρά το σημερινό αδιέξοδο, τα κανάλια επικοινωνίας δεν θεωρείται ότι έχουν κλείσει οριστικά. Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να υπάρξουν νέες επαφές στο μέλλον, εφόσον δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις.

Σε δημόσια τοποθέτηση που εξακολουθεί να φιλοξενείται στην ιστοσελίδα του, το Βρετανικό Μουσείο αναφέρει ότι επιδιώκει τη δημιουργία μιας «νέας εταιρικής σχέσης για τον Παρθενώνα» και χαρακτηρίζει τις συζητήσεις με την Ελλάδα εποικοδομητικές.

Η Ταπισερί της Μπαγιέ και η διαφορετική περίπτωση

Ένα ακόμη στοιχείο που συνδέεται με το σημερινό αδιέξοδο είναι η συμφωνία μεταξύ Βρετανίας και Γαλλίας για την έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο.

Η περίφημη μεσαιωνική ταπισερί παρουσιάζεται στο Λονδίνο στο πλαίσιο προσωρινού δανεισμού για την περίοδο 2026-2027, ενώ παράλληλα προβλέπεται η αποστολή σημαντικών γαλλικών αρχαιοτήτων στη Γαλλία.

Το συγκεκριμένο μοντέλο είχε παρουσιαστεί ως πιθανό παράδειγμα για μια αντίστοιχη διευθέτηση και στην περίπτωση των Γλυπτών του Παρθενώνα. Ωστόσο, η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι οι δύο περιπτώσεις δεν είναι νομικά συγκρίσιμες.

Η βασική διαφορά αφορά ακριβώς το ζήτημα που βρίσκεται στον πυρήνα της ελληνοβρετανικής διαφωνίας: στην περίπτωση της Ταπισερί της Μπαγιέ δεν υπάρχει αμφισβήτηση σχετικά με την κυριότητά της, ενώ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα η κυριότητα αποτελεί αντικείμενο διαφωνίας εδώ και δεκαετίες.

Η επανένωση των Γλυπτών παραμένει, πάντως, δηλωμένη προτεραιότητα της ελληνικής πλευράς. Στις 11 Σεπτεμβρίου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη θέση αυτή κατά τη συνάντησή του με τον γενικό διευθυντή της UNESCO, Χάλεντ Ελ Ενάνι.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News