Ο Χουντίνι φωτογραφήθηκε με το «φάντασμα» του Λίνκολν. Επίτηδες
Εκατό χρόνια από την τελευταία του παράσταση, μια κατασκευασμένη φωτογραφία θυμίζει τη μάχη του διάσημου ταχυδακτυλουργού με τα μέντιουμ – Η εικόνα σώζεται στη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου. Ο άνθρωπος που ζούσε από τις ψευδαισθήσεις ήθελε να δείξει στο κοινό πώς να αναγνωρίζει μια απάτη.
Ο Χάρι Χουντίνι κρατά ένα ανοικτό βιβλίο και κοιτάζει τον Αβραάμ Λίνκολν. Απέναντί του, ο Αμερικανός πρόεδρος διακρίνεται μέσα στο σκοτάδι, με το ένα χέρι κοντά στο πέτο του. Η συνάντηση έχει ένα μικρό πρόβλημα: ο Λίνκολν είχε πεθάνει το 1865, εννέα χρόνια πριν γεννηθεί ο συνομιλητής του.
Ο Χουντίνι γνώριζε φυσικά την ασυμφωνία. Την είχε επιδιώξει. Η φωτογραφία κατασκευάστηκε με δική του πρωτοβουλία, για να δείξει πόσο εύκολα μπορούσε ένας φωτογράφος να εμφανίσει δίπλα σε έναν ζωντανό το «πνεύμα» ενός νεκρού.
Στις 24 Οκτωβρίου 2026 συμπληρώνονται εκατό χρόνια από την τελευταία παράσταση του Χάρι Χουντίνι, στο Garrick Theatre του Ντιτρόιτ. Η ημερομηνία καταγράφεται στο χρονολόγιο των αρχείων του στο Harry Ransom Center. Θα πέθαινε μία εβδομάδα αργότερα, στις 31 Οκτωβρίου 1926. Πριν γίνει και ο ίδιος μέρος της μυθολογίας του Halloween, είχε αφιερώσει σημαντικό μέρος της δουλειάς του στην αποδόμηση των υποτιθέμενων μηνυμάτων από τον άλλο κόσμο.
Ένα «πνεύμα» που χωρούσε στον σκοτεινό θάλαμο
Η Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου διατηρεί την εικόνα ως γυάλινη φωτογραφική διαφάνεια, καταλογογραφημένη στη δεκαετία του 1920. Στη συνοδευτική σημείωση εξηγεί ότι ο Χουντίνι εκτιμούσε μια δημοσιευμένη έρευνα του Χάρι Πράις για τις τεχνικές παραγωγής πλαστών «φωτογραφιών πνευμάτων». Το δικό του πορτρέτο με τον Λίνκολν λειτουργούσε ως επίδειξη αυτής της δυνατότητας.
Οι τεχνικές ήταν ήδη παλιές. Όπως επισημαίνει η ιστορική παρουσίαση της Βιβλιοθήκης, από τον 19ο αιώνα οι φωτογράφοι μπορούσαν να δημιουργούν φασματικές μορφές με σύνθεση εικόνων και διπλές εκθέσεις. Η αινιγματική όψη τους βοηθούσε: μια αχνή φιγούρα μπορούσε να περάσει για παρουσία που ο φακός συνέλαβε ενώ το ανθρώπινο μάτι αδυνατούσε.
Ο θεατής έβλεπε δύο ανθρώπους στο ίδιο κάδρο και καλούνταν να δεχθεί ότι είχαν βρεθεί στον ίδιο χώρο. Η φωτογραφία του Χουντίνι έσπαγε αυτόν τον αυτοματισμό. Με τον τόσο αναγνωρίσιμο Λίνκολν δίπλα του, το τέχνασμα γινόταν ευανάγνωστο. Η εικόνα μπορούσε να κατασκευαστεί· άρα η ίδια η ύπαρξή της δεν αρκούσε ως απόδειξη επικοινωνίας με νεκρούς.
Ο ταχυδακτυλουργός που εξηγούσε το κόλπο
Ο Χουντίνι είχε το επαγγελματικό πλεονέκτημα να γνωρίζει πώς δημιουργείται μια ψευδαίσθηση μπροστά σε κοινό. Η αρχειακή παρουσίαση της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου περιγράφει και τη μεγάλη προσωπική συλλογή του: βιβλία, επιστολές και χειρόγραφα σχετικά με τον πνευματισμό και τις μεθόδους εξαπάτησης.
Αναπαρήγαγε υποτιθέμενα υπερφυσικά φαινόμενα στις εμφανίσεις του, ώστε να δείξει ότι μπορούσαν να προκύψουν από ανθρώπινη δεξιοτεχνία. Αυτή η δραστηριότητα τον έφερνε διαρκώς στη δημοσιότητα. Η ίδια η Βιβλιοθήκη αναγνωρίζει στη στάση του τόσο την αυτοπροβολή όσο και το ενδιαφέρον για την προστασία του κοινού. Ήταν άλλωστε ένας εξαιρετικός άνθρωπος του θεάματος, που ήξερε πώς να κάνει μια αντιπαράθεση παράσταση.

κατασκευασμένη φωτογραφία του Χουντίνι με το «φάντασμα» του Λίνκολν, από τις συλλογές της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου. Δημιουργήθηκε για να δείξει πώς μπορούν να παραχθούν ψεύτικες «φωτογραφίες πνευμάτων»
Ο δημιουργός του Σέρλοκ Χολμς στην απέναντι πλευρά
Από τους πιο διάσημους υποστηρικτές του πνευματισμού ήταν ο Άρθουρ Κόναν Ντόιλ. Η φιλία του με τον Χουντίνι δοκιμάστηκε από αυτή τη διαφωνία. Σύμφωνα με το χρονολόγιο του PBS, το 1922 ο Χουντίνι παρακολούθησε μια συνεδρία στην οποία η σύζυγος του συγγραφέα υποστήριζε ότι μετέφερε, μέσω αυτόματης γραφής, μηνύματα από τη νεκρή μητέρα του. Δεν πείστηκε.
Το 1926 έφτασε να καταθέσει σε υποεπιτροπές της αμερικανικής Γερουσίας και της Βουλής υπέρ νομοθετικής παρέμβασης κατά της αμειβόμενης μαντείας. Η διένεξη είχε φύγει προ πολλού από τα όρια μιας παρέας που διαφωνούσε για το ανεξήγητο.
Η πιο χρήσιμη λεπτομέρεια βρίσκεται έξω από το κάδρο
Σήμερα μπορούμε να δούμε τη φωτογραφία του με τον Λίνκολν και να χαμογελάσουμε με την ευκολία του τεχνάσματος. Η πληροφορία που μας επιτρέπει να το κάνουμε, όμως, βρίσκεται στη λεζάντα και στην τεκμηρίωσή της. Χωρίς αυτές, θα είχαμε άλλη μία παράξενη εικόνα που ταξιδεύει αποκομμένη από τον σκοπό της.
Εκεί βρίσκεται και η αντοχή αυτής της μικρής παράστασης: ο Χουντίνι μας άφησε μαζί με την ψευδαίσθηση και την εξήγησή της. Το πιο χρήσιμο πράγμα που μπορεί να σου δώσει ένας ταχυδακτυλουργός, όταν κατεβαίνει από τη σκηνή, είναι ένας λόγος να μην πιστεύεις αμέσως στα μάτια σου.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
