Η δίκη που μπορεί να αλλάξει Instagram και Facebook – Στο στόχαστρο scroll, likes και αλγόριθμοι

Το ατελείωτο scroll. Οι ειδοποιήσεις που εμφανίζονται ακριβώς όταν έχεις αφήσει το κινητό. Τα likes που σε κάνουν να επιστρέψεις για να δεις ποιος αντέδρασε. Τα βίντεο που ξεκινούν μόνα τους και ο αλγόριθμος που πάντα έχει έτοιμο κάτι ακόμη.

Λειτουργίες τόσο συνηθισμένες ώστε δύσκολα τις παρατηρούμε βρίσκονται πλέον στο κέντρο μιας από τις σημαντικότερες δικαστικές μάχες που έχει αντιμετωπίσει η Meta.

Την Τρίτη 18 Αυγούστου αρχίζουν στην Καλιφόρνια οι εναρκτήριες αγορεύσεις στη μεγάλη ομοσπονδιακή δίκη που φέρνει απέναντι στην ιδιοκτήτρια του Facebook και του Instagram 29 αμερικανικές πολιτείες. Οι γενικοί εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η εταιρεία γνώριζε πως συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των πλατφορμών μπορούσαν να ενθαρρύνουν καταναγκαστική χρήση από παιδιά και εφήβους και παρ’ όλα αυτά τα διατήρησε.

Η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες και υποστηρίζει ότι η εικόνα αυτή αγνοεί τις αλλαγές και τα εργαλεία προστασίας που έχει δημιουργήσει για τους ανήλικους χρήστες.

Στο εδώλιο ο σχεδιασμός των εφαρμογών

Η υπόθεση έχει μια κρίσιμη διαφορά από πολλές προηγούμενες διαμάχες γύρω από τα social media.

Δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο που ανεβάζουν οι χρήστες, αλλά τον τρόπο με τον οποίο έχει κατασκευαστεί το ίδιο το προϊόν.

Σε δικαστικά έγγραφα αναφέρονται ως χαρακτηριστικά που αυξάνουν την εμπλοκή των χρηστών το infinite scroll, το autoplay, οι push notifications, η δημόσια μέτρηση δημοτικότητας μέσω likes και οι αλγόριθμοι που χρησιμοποιούν τα δεδομένα του χρήστη για να επιλέξουν ποιο περιεχόμενο θα του εμφανίσουν στη συνέχεια.

Με άλλα λόγια, το δικαστήριο καλείται να εξετάσει αν ο μηχανισμός που μας κάνει να λέμε «ένα ακόμη βίντεο και κλείνω» είναι απλώς ένας επιτυχημένος σχεδιασμός εφαρμογής ή αν, όταν απευθύνεται σε παιδιά, μπορεί να δημιουργεί νομική ευθύνη για την εταιρεία.

Οι αλλαγές που ζητούν οι πολιτείες

Το διακύβευμα δεν περιορίζεται σε μια πιθανή χρηματική ποινή.

Οι πολιτείες ζητούν παρεμβάσεις που, εάν γίνουν δεκτές, θα μπορούσαν να αλλάξουν ουσιαστικά την εμπειρία των ανήλικων χρηστών. Ανάμεσα στα μέτρα που έχουν τεθεί στο τραπέζι βρίσκονται αυστηρότεροι ηλικιακοί περιορισμοί, αλλαγές στο ατελείωτο scroll, περιορισμοί στη χρήση δεδομένων παιδιών για την εκπαίδευση αλγορίθμων και διαφορετικός τρόπος επιλογής των προτεινόμενων αναρτήσεων, με μικρότερη έμφαση στο engagement.

Η υπόθεση περιλαμβάνει παράλληλα ισχυρισμούς ότι η Meta συνέλεγε παράνομα προσωπικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς την απαιτούμενη γονική συναίνεση.

Η ίδια η Meta έχει προειδοποιήσει ότι οι απαιτήσεις των πολιτειών θα μπορούσαν θεωρητικά να οδηγήσουν σε οικονομικές αξιώσεις που φτάνουν έως και τα 1,4 τρισ. δολάρια, αν και νομικοί αναλυτές θεωρούν εξαιρετικά απίθανο να επιδικαστεί τελικά ένα ποσό τέτοιου μεγέθους.

Η Meta απαντά με τα Teen Accounts

Η εταιρεία υποστηρίζει ότι εδώ και χρόνια έχει προσθέσει σειρά προστατευτικών μέτρων για τους ανήλικους.

Το 2024 παρουσίασε τα Instagram Teen Accounts, τα οποία έχουν αυστηρότερες προεπιλεγμένες ρυθμίσεις για το ποιος μπορεί να επικοινωνήσει με έναν έφηβο και ποιο περιεχόμενο εμφανίζεται, ενώ οι γονείς μπορούν να θέτουν χρονικούς περιορισμούς. Το σύστημα επεκτάθηκε αργότερα και στο Facebook και στο Messenger.

Η Meta αναφέρει επίσης ότι οι γονείς μπορούν να περιορίσουν τον ημερήσιο χρόνο χρήσης ακόμη και στα 15 λεπτά και να μπλοκάρουν την πρόσβαση στις εφαρμογές συγκεκριμένες ώρες της ημέρας.

Η θέση της εταιρείας είναι ότι η ψυχική υγεία των εφήβων αποτελεί σύνθετο ζήτημα που δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στη χρήση των social media και ότι οι αγωγές παρουσιάζουν επιλεκτικά εσωτερικά έγγραφα και έρευνες.

Μια προηγούμενη απόφαση έδειξε πόσο μακριά μπορεί να φτάσει το δικαστήριο

Η σημερινή δίκη δεν ξεκινά σε κενό.

Μόλις στις αρχές Αυγούστου δικαστήριο στο Νέο Μεξικό επέβαλε στη Meta επιπλέον πληρωμή 567 εκατ. δολαρίων, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό της συγκεκριμένης υπόθεσης στα 942 εκατ. δολάρια.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσες από το πρόστιμο ήταν οι αλλαγές που διέταξε.

Μεταξύ άλλων προβλέπονται ενισχυμένα μέτρα εκτίμησης της ηλικίας των χρηστών, περιορισμός της χρήσης των πλατφορμών για ανήλικους, απενεργοποίηση ορισμένων ειδοποιήσεων κατά τις ώρες ύπνου και σχολείου και γονική συναίνεση για ορισμένες δημόσιες αλληλεπιδράσεις, όπως τα likes. Η Meta έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση.

Η απόφαση αφορά μόνο το Νέο Μεξικό, αλλά δείχνει ότι τα δικαστήρια μπορούν πλέον να φτάσουν πολύ πέρα από την επιβολή ενός προστίμου και να παρέμβουν στο πώς λειτουργεί η ίδια η εφαρμογή.

Η απόφαση θα την πάρει η δικαστής

Η νέα δίκη αναμένεται να διαρκέσει περίπου έξι με οκτώ εβδομάδες και μεταξύ των προσώπων που αναμένεται να καταθέσουν βρίσκονται ο επικεφαλής της Meta Μαρκ Ζάκερμπεργκ και ο επικεφαλής του Instagram Άνταμ Μοσέρι.

Υπάρχει και μια ασυνήθιστη λεπτομέρεια: οι ένορκοι θα έχουν συμβουλευτικό ρόλο. Θα ακούσουν τα στοιχεία και θα καταλήξουν σε συμπεράσματα, αλλά η απόφασή τους δεν είναι δεσμευτική. Την τελική κρίση θα εκδώσει η ομοσπονδιακή δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers.

Και γι’ αυτό η σημασία της υπόθεσης φτάνει πολύ πέρα από μια δικαστική αίθουσα στην Καλιφόρνια.

Εάν ένα δικαστήριο αποφανθεί ότι λειτουργίες όπως το ατελείωτο scroll, οι ειδοποιήσεις, τα likes ή οι αλγόριθμοι συστάσεων μπορούν να θεωρηθούν επιβλαβής σχεδιασμός όταν χρησιμοποιούνται για ανήλικους, η συζήτηση για τα social media αλλάζει επίπεδο.

Δεν θα αφορά πλέον μόνο ποιο περιεχόμενο επιτρέπεται να ανεβαίνει.

Θα αφορά και το ίδιο το κουμπί που μας κάνει να συνεχίζουμε να κοιτάμε.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News