Η έκθεση της «Π» και το ερώτημα για τον Γεώργιο Παπαδόπουλο: Να μπει ή να μην μπει;

Το πορτρέτο που έλειψε, η συζήτηση που άνοιξε – Μπορεί η Ιστορία να διαγράφει πρόσωπα ή οφείλει να τα παρουσιάζει με το πραγματικό τους αποτύπωμα;

Η έκθεση της «Π» και το ερώτημα για τον Γεώργιο Παπαδόπουλο: Να μπει ή να μην μπει;

Ενα άδειο κάδρο μπορεί να πει περισσότερα από χίλιες εικόνες. Στην έκθεση της εφημερίδας «Πελοπόννησος» για τους αχαιούς πρωθυπουργούς, η απουσία του πορτρέτου του δικτάτορα Γεωργίου Παπαδόπουλου άνοιξε μια συζήτηση με ιστορικές, πολιτικές, επιστημονικές και ηθικές προεκτάσεις.

Μπορεί η Ιστορία να διαγράφει πρόσωπα ή οφείλει να τα παρουσιάζει με το πραγματικό τους αποτύπωμα;

Σήμερα δίνουμε συνέχεια στον δημόσιο διάλογο, φιλοξενώντας διαφορετικές οπτικές. Ο περιφερειακός σύμβουλος και βοηθός περιφερειάρχη στη Στρατηγική Εξυπνης Εξειδίκευσης, Λυκούργος Σταυρουλόπουλος, μας μεταφέρει στη Γερμανία, για να δούμε πώς αντιμετωπίστηκε εκεί μια πολύ πιο ακραία περίπτωση -ίσως η πιο ακραία όλων!- εκείνη του Αδόλφου Χίτλερ.

«Abolitio nominis»

Κώστας Λαμπρόπουλος

Γιατί δεν μπήκε η φωτογραφία του Γεωργίου Παπαδόπουλου στην έκθεση της «Π»; Είναι μια συμβολική κίνηση που στέλνει ένα ξεκάθαρο διττό μήνυμα: Από τη μια το ότι ο άνθρωπος αυτός είναι μεν κομμάτι της Ιστορίας του τόπου, αλλά και το ότι ταυτόχρονα αυτή η Ιστορία είναι «σκοτεινή» και δεν μας κάνει υπερήφανους. Το εν λόγω κάδρο είναι, λοιπόν, μια μορφή τέχνης, για την οποία ο Πάμπλο Πικάσο συνήθιζε να λέει ότι «είναι ένα ψέμα που μας βοηθάει να ανακαλύψουμε την αλήθεια».

Ηταν ο Γεώργιος Παπαδόπουλος ο μόνος δικτάτορας στην ελληνική Ιστορία; Η απάντηση είναι όχι. Κάποιοι δικτάτορες έπιαναν… δουλειά με την άδεια της Βουλής (Ιωάννης Μεταξάς) και κάποιοι άλλοι με τη στήριξη των Γαλλικών λογχών (ο Ελευθέριος Βενιζέλος την επίσης «σκοτεινή» περίοδο 1917-1920).

Τι ήταν, όμως, τελικά ο Γεώργιος Παπαδόπουλος; Ακόμη κι αν δεχθούμε ότι το καθεστώς του είχε καλές προθέσεις και ότι παρήγαγε έργο ή έννομα αποτελέσματα, εντούτοις η πραγματικότητα δεν μπορεί να κρυφτεί κάτω από το χαλάκι – όπως την έκρυβαν πολλοί συμπατριώτες μας το διάστημα 1967-1973: Επρόκειτο στην ουσία για ένα καθεστώς αφρόνων κι επίορκων συνωμοτών. Και ριψάσπιδων στην κατάληξη της Επταετίας.

Ο Τζ. Ρ.Ρ. Τόλκιν το αποτυπώνει υποδειγματικά στον «Αρχοντα των Δαχτυλιδιών»: «Οποιος υπερασπίζεται την εξουσία απέναντι στην επανάσταση, ποτέ δεν επαναστατεί ο ίδιος». Αυτό που συνέβη, δηλαδή, το ξημέρωμα της 21ης Απριλίου 1967 ήταν μια πισώπλατη μαχαιριά στον τότε Ανώτατο Αρχοντα, στη Δημοκρατία και στο κύρος των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων που μετά τους θριάμβους σε τρεις απανωτούς πολέμους (ελληνοϊταλικό, ελληνογερμανικό κι απέναντι στην κομμουνιστική επιβουλή), ξαφνικά βυθίστηκαν στον βούρκο της απολυταρχίας.

Η αποτυχία του Γεωργίου Παπαδόπουλου -ακόμη κι αν δεχθούμε ότι τον Νοέμβριο του 1973 έπεσε θύμα συνωμοσίας από μέχρι πρότινος «φίλους» του- κλόνισε για δεκαετίες παραδοσιακές αξίες του ελληνισμού, τις οποίες το Απριλιανό καθεστώς καπηλεύτηκε κι εν τέλει αμαύρωσε. Και κάπως έτσι η μεταπολιτευτική προπαγάνδα δημιούργησε τους «Βασιλοχουντικούς», ξεχνώντας ότι οι πρώτοι που επιχείρησαν να ανατρέψουν τη Χούντα ήταν ο βασιλιάς και οι «βασιλικοί» στις 13 Δεκεμβρίου του 1967. Ή ότι την τυπική κατάργηση της βασιλείας δεν την είχε φέρει ο Καραμανλής το 1974, αλλά η Χούντα το καλοκαίρι του 1973. Ευτυχώς τουλάχιστον 52 χρόνια μετά το καταραμένο καλοκαίρι του 1974, όταν η Κύπρος «ήταν μακράν», υπάρχουν, ακόμη, άνθρωποι που γνωρίζουν ότι οι έννοιες «βασιλικός» και «χουντικός» δεν είναι απλώς ασυμβίβαστες μεταξύ τους: Είναι απόλυτα αντίθετες!

Για να μην ξεφύγουμε όμως από το θέμα μας: Αν δεν είχαν φύγει από τη ζωή, σχεδόν ταυτόχρονα, ο βασιλιάς Παύλος και ο Σοφοκλής Βενιζέλος κι αν οι τύχες της Ενωσης Κέντρου δεν αφήνονταν στη μωρία κοινοβουλευτικών ανδρών και στις φιλοδοξίες «δελφίνων» κι άλλων οπορτουνιστών, τότε κανένας Παπαδόπουλος δεν θα είχε θέση στην πολιτική ζωή της χώρας.

«Nomen radendum» λοιπόν. Ετσι το έλεγαν στην αρχαία Ρώμη. Πάντως, τον Νέρωνα και τον Καλιγούλα, τους θυμόμαστε ακόμη και σήμερα…

«Το παράδειγμα της Γερμανίας»

Λυκούργος Σταυρουλόπουλος

«Το ερώτημα για τον Γεώργιο Παπαδόπουλο είναι πολύ ενδιαφέρον ιστορικά. Προσωπικά, μου θύμισε κάτι που είδα στο Βερολίνο, όταν βρέθηκα εκεί για το ετήσιο συνέδριο ”Smart Cities”. Στο γερμανικό Κοινοβούλιο υπάρχουν οι λεγόμενες ”θήκες του κοινοβουλευτισμού”, με τα ονόματα τοποθετημένα σε αλφαβητική σειρά. Στις θέσεις που αντιστοιχούν σε μέλη του ναζιστικού κόμματος υπάρχουν μαύρα κουτιά. Πρόσεξα τη σειρά των επωνύμων. Πρώτα Heydebreck, μετά ένα μαύρο κουτί, ύστερα Hoenscher. Ανάμεσά τους βρίσκεται η θέση του Χίτλερ. Αυτή είναι η απάντηση που έδωσε η επίσημη Γερμανία στο δικό της -πολύ πιο ακραίο φυσικά- ερώτημα. Η θέση υπάρχει και το μαύρο κουτί, τη διαφοροποιεί από τις διπλανές. Αυτό με έκανε να σκεφτώ ξανά το άδειο κάδρο στην έκθεση της ”Πελοποννήσου”. Κι εκεί η απουσία έγινε αφορμή να μιλήσουμε για το πρόσωπο που λείπει».

 

 

 

 

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Από το Δίκτυο