Η «κρυφή» μάχη για τις συγκοινωνίες: Σε εξέλιξη διαγωνισμός 350 εκατ. ευρώ για τις γραμμές της Δ. Ελλάδας

Σωτήρης Παπανδρέου

Σε μια από τις μεγαλύτερες εξελίξεις των τελευταίων δεκαετιών εισέρχεται η αγορά των οδικών επιβατικών μεταφορών, καθώς οι 12 μεγάλοι διαγωνισμοί του Εθνικού Αναπτυξιακού Ταμείου για τις αστικές και υπεραστικές γραμμές ανοίγουν τον ανταγωνισμό, αλλά και τις συνεργασίες σε ένα πεδίο που μέχρι σήμερα ήταν ταυτισμένο με τα ΚΤΕΛ και όπως δείχνουν τα πράγματα έτσι θα συνεχίσει.

Το παζλ των διαδικασιών θα καθορίσουν ποιοι θα εκτελούν το συγκοινωνιακό έργο σε ολόκληρη σχεδόν τη χώρα για την επόμενη δεκαετία και, όπου ενεργοποιηθούν οι προβλεπόμενες προαιρέσεις, ακόμη και για 15 χρόνια.

Πίσω, όμως, από τις προκηρύξεις και τους προϋπολογισμούς εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ έχει αρχίσει ήδη να διαμορφώνεται μια δεύτερη μάχη. Και αυτή αφορά το ποιοι θα κατέβουν τελικά στους διαγωνισμούς και κυρίως σε συνεργασία με ποιους. Ωστόσο, η υποβολή προσφορών έχει αναβληθεί δύο φορές, με τη νέα ημερομηνία για τη Δυτική Ελλάδα να μετατίθεται στις 21 Οκτωβρίου, λόγω ένστασης που έχει υποβληθεί από διεθνή operator.

Σύμφωνα με πληροφορίες, στην αγορά βρίσκονται σε εξέλιξη διερευνητικές επαφές και συζητήσεις για συνεργασίες, καθώς θεωρείται πιθανό ότι στις περισσότερες περιπτώσεις ο ανταγωνισμός θα εξελιχθεί μεταξύ των σημερινών ΚΤΕΛ από τη μία πλευρά και νέων ιδιωτών από την άλλη.

Οι 12 διαγωνισμοί αφορούν Αττική, Στερεά Ελλάδα, Κρήτη, Δυτική Ελλάδα, Ιόνια Νησιά, Ηπειρο, Θεσσαλία, Δυτική Μακεδονία, Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, Κεντρική Μακεδονία, Πελοπόννησο και Νότιο Αιγαίο. Το οικονομικό αντικείμενο είναι ιδιαίτερα υψηλό.

Ο διαγωνισμός για την παραχώρηση του αποκλειστικού δικαιώματος εκτέλεσης των δημοσίων τακτικών αστικών και υπεραστικών συγκοινωνιών στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας βάζει σε νέα βάση μια αγορά, η οποία επί δεκαετίες ήταν ταυτισμένη με τα τοπικά ΚΤΕΛ.

Μόνο το υπεραστικό σκέλος του διαγωνισμού στη Δυτική Ελλάδα έχει εκτιμώμενη αξία 352,5 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ για δέκα χρόνια, δηλαδή 35,25 εκατ. ευρώ ετησίως. Με τη δυνατότητα πενταετούς παράτασης, η αξία του μπορεί να φτάσει τα 528,75 εκατ. ευρώ. Μαζί με το αστικό έργο, το συνολικό οικονομικό αντικείμενο της Δυτικής Ελλάδας, συμπεριλαμβανομένης της προαίρεσης, ανέρχεται στα 652,5 εκατ. ευρώ.

Η ΑΧΑΪΑ

Για την Αχαΐα το διακύβευμα είναι ιδιαίτερα μεγάλο. Το υπεραστικό δίκτυο περιλαμβάνει 36 γραμμές, 30.374 δρομολόγια ετησίως και περίπου 6,6 εκατ. οχηματοχιλιόμετρα τον χρόνο. Με βάση τα δημοσιευμένα στοιχεία για το συνολικό συγκοινωνιακό έργο της Δυτικής Ελλάδας, η Αχαΐα αντιπροσωπεύει περίπου το 38% του φυσικού αντικειμένου. Εάν γινόταν μια καθαρά αναλογική κατανομή της οικονομικής αξίας βάσει οχηματοχιλιομέτρων, το κομμάτι της Αχαΐας θα αντιστοιχούσε σε τάξη μεγέθους 13,5 εκατ. ευρώ ετησίως. Πρόκειται, πάντως, για αναλογικό υπολογισμό και όχι για επίσημη οικονομική κατανομή της διακήρυξης.

ΤΟ ΟΡΙΟ

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στους όρους συμμετοχής του διαγωνισμού. Η σχετική υπουργική απόφαση απαιτεί από τον υποψήφιο μέσο ετήσιο κύκλο εργασιών της προηγούμενης τριετίας ίσο τουλάχιστον με το 70% της ετήσιας εκτιμώμενης αξίας του έργου που διεκδικεί. Για ολόκληρο το υπεραστικό τμήμα της Δυτικής Ελλάδας αυτό μεταφράζεται σε περίπου 24,7 εκατ. ευρώ ετήσιο τζίρο. Παράλληλα τίθενται απαιτήσεις εμπειρίας και επιχειρησιακής επάρκειας. Το σημαντικό είναι ότι τα κριτήρια μπορούν να καλυφθούν αθροιστικά από μέλη ένωσης ή κοινοπραξίας.

Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Αχαΐας διαθέτει σημαντική υποδομή και στόλο 150 λεωφορείων, όμως το οικονομικό μέγεθος ολόκληρου του περιφερειακού διαγωνισμού υπερβαίνει αισθητά το σημερινό μέγεθος της επιχείρησης. Οι όροι, συνεπώς, δείχνουν προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ισχυρότερων σχημάτων, είτε μεταξύ ΚΤΕΛ είτε με τη συμμετοχή μεγάλων επενδυτών ή και διεθνών operators.

Οι όροι του διαγωνισμού οδηγούν νομοτελειακά σε συνεργατικά σχήματα

Η ALSA βρήκε κλειστή την πόρτα

Σε αυτό το περιβάλλον αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι πληροφορίες της εφημερίδας «Πελοπόννησος» ότι τα Υπεραστικά ΚΤΕΛ έχουν ήδη προσεγγιστεί από την ALSA, με αντικείμενο τη διερεύνηση πιθανής συνεργασίας ή συμμετοχής ενόψει της νέας αγοράς που διαμορφώνεται, ωστόσο η εταιρεία, όπως ακούγεται στην «πιάτσα», βρήκε κλειστές πόρτες. Η ALSA εμφανίζεται ως ο μεγαλύτερος ιδιωτικός φορέας λεωφορειακών μεταφορών της Ισπανίας και αποτελεί μέρος του βρετανικού Mobico Group, στο οποίο ανήκει και η National Express. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ίδιας της εταιρείας, το 2024 η ALSA διέθετε περισσότερα από 7.000 οχήματα, μετέφερε περίπου 669 εκατ. επιβάτες και εμφάνισε κύκλο εργασιών περίπου 1,57 δισ. ευρώ.

Το ενδιαφέρον της για την Ελλάδα δεν εμφανίζεται τώρα για πρώτη φορά. Η ALSA είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον και για τον μεγάλο διαγωνισμό λεωφορειακών γραμμών του ΟΑΣΑ, συμμετέχοντας στη σχετική δημόσια διαβούλευση.
Για το ΚΤΕΛ Αχαΐας το μεγάλο ερώτημα είναι στρατηγικό: θα επιδιώξει ένα καθαρά ελληνικό περιφερειακό σχήμα με άλλα ΚΤΕΛ, θα αναζητήσει διεθνή εταίρο ή θα δεχθεί συμμετοχή ξένου ομίλου στο μετοχικό του κεφάλαιο για να αποκτήσει τα εχέγγυα αυτόνομης συμμετοχής στον διαγωνισμό; Την απάντηση έδωσε ξεκάθαρα ο πρόεδρος της εταιρείας, Βάσος Αντωνόπουλος, ο οποίος δήλωσε στην «Π» ότι το ΚΤΕΛ Αχαΐας μαζί με τα ΚΤΕΛ Ηλείας και Αιτωλοακαρνανίας θα διεκδικήσουν το έργο μέσω συνεργατικού σχήματος, ωστόσο το έργο θα εκτελείται κανονικά όπως σήμερα με τις εταιρείες που ήδη υπάρχουν ανά περιφερειακή ενότητα.

Ο κ. Αντωνόπουλος τόνισε ότι ο ανταγωνισμός είναι καλός, ωστόσο απαιτούνται και όροι για ένα έργο δημοσίου συμφέροντος που αφορά πολίτες και ειδικά τους πιο ευάλωτους οικονομικά. Για τον λόγο αυτό, τα ΚΤΕΛ δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα από διεθνείς «παίκτες» για τον απλό λόγο ότι δεν έχουν καμία σοβαρή υποδομή και στόλους οχημάτων να επιδείξουν. Ως εκ τούτου, ο κ. Αντωνόπουλος θεωρεί απώλεια χρόνου και αποπροσανατολιστικές τις όποιες ενστάσεις κατατίθενται από ξένους επενδυτές, που μόνο καθυστερήσεις προκαλούν.

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News