ΗΠΑ-Ιράν: Η εκεχειρία τρίζει μετά τα νέα χτυπήματα – Ο Τραμπ βλέπει ακόμη συμφωνία
Η ανταλλαγή επιθέσεων ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν ανεβάζει ξανά την ένταση στη Μέση Ανατολή, ενώ οι συνομιλίες για συμφωνία παραμένουν εύθραυστες. Η Ουάσιγκτον χτύπησε ιρανικά ραντάρ και κέντρα ελέγχου drones μετά την κατάρριψη αμερικανικού MQ-1, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε αναχαιτίσεις πυραύλων και drones.
Νέα πλήγματα στη Μέση Ανατολή φέρνουν ξανά στο προσκήνιο τον φόβο κατάρρευσης της εκεχειρίας ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για μια πιο σταθερή συμφωνία κινούνται με αργό ρυθμό και με ανοιχτά όλα τα δύσκολα μέτωπα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες εξαπέλυσαν το Σαββατοκύριακο επιθέσεις σε ιρανικά ραντάρ και σε σημεία διοίκησης και ελέγχου drones στο Γκορούκ και στο νησί Κεσμ του Ιράν. Σύμφωνα με την Αμερικανική Διοίκηση για τη Μέση Ανατολή, τα πλήγματα έγιναν ως απάντηση σε ιρανικές ενέργειες, μεταξύ των οποίων και η κατάρριψη αμερικανικού drone MQ-1 που, όπως αναφέρει η Ουάσιγκτον, επιχειρούσε πάνω από διεθνή ύδατα.
Τα αμερικανικά πλήγματα και η απάντηση της Τεχεράνης
Η Centcom παρουσίασε την επιχείρηση ως στοχευμένη ενέργεια απέναντι σε εγκαταστάσεις που συνδέονται με την ικανότητα του Ιράν να επιχειρεί με μη επανδρωμένα αεροσκάφη στην περιοχή. Τα πλήγματα σε Γκορούκ και Κεσμ δείχνουν ότι, παρά την εκεχειρία, η στρατιωτική πίεση ανάμεσα στις δύο πλευρές παραμένει ενεργή.
Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι έπληξαν αεροπορική βάση που χρησιμοποιήθηκε, όπως υποστηρίζουν, για αμερικανική επίθεση εναντίον πύργου τηλεπικοινωνιών στο νησί Σιρίκ. Η ιρανική ανακοίνωση δεν διευκρίνισε την τοποθεσία της βάσης, γεγονός που αφήνει ανοιχτά ερωτήματα για το εύρος και τον ακριβή στόχο της επίθεσης.
Η κίνηση αυτή ήρθε λίγη ώρα μετά τις αναφορές από το Κουβέιτ για επιθέσεις με πυραύλους και drones, με τις αντιαεροπορικές άμυνες της χώρας να ενεργοποιούνται για την αναχαίτιση των απειλών. Το AP μετέδωσε ότι το Κουβέιτ, όπου υπάρχει σημαντική αμερικανική στρατιωτική παρουσία, δέχθηκε πυρά με drones και πυραύλους μετά τα αμερικανικά πλήγματα στο Ιράν.
Το Κουβέιτ στο επίκεντρο της έντασης
Ο στρατός του Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι αντιμετώπισε «εχθρική επίθεση» με πυραύλους και drones, σημειώνοντας ότι οι εκρήξεις που ακούστηκαν προέρχονταν από τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας που επιχειρούσαν αναχαιτίσεις. Η προέλευση της επίθεσης δεν αποσαφηνίστηκε εξαρχής από τις αρχές της χώρας.
Το περιστατικό προσθέτει ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα των τελευταίων στρατιωτικών επεισοδίων στον Κόλπο. Αντίστοιχη επίθεση είχε αναφερθεί και την προηγούμενη εβδομάδα, σε μια περίοδο όπου οι ΗΠΑ και το Ιράν ανταλλάσσουν προειδοποιήσεις, πλήγματα και διπλωματικά μηνύματα.
Η ένταση αυτή δοκιμάζει την ήδη εύθραυστη εκεχειρία και μεγαλώνει την ανησυχία ότι η περιοχή μπορεί να επιστρέψει γρήγορα σε γενικευμένη στρατιωτική αντιπαράθεση, ειδικά εάν υπάρξουν νέες απώλειες ή χτυπηθούν εγκαταστάσεις με αμερικανική παρουσία.
Ο Τραμπ επιμένει ότι το Ιράν θέλει συμφωνία
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει συμφωνία με την Τεχεράνη. Σε ανάρτησή του υποστήριξε ότι το Ιράν «θέλει πραγματικά» να καταλήξει σε συμφωνία, την οποία παρουσίασε ως ευνοϊκή για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επιτέθηκε παράλληλα σε πολιτικούς αντιπάλους του, κατηγορώντας τους ότι δυσκολεύουν τη διαπραγματευτική του προσπάθεια με δημόσιες πιέσεις και αντιφατικά μηνύματα για τον ρυθμό ή την κατεύθυνση των κινήσεών του. Το μήνυμά του κινήθηκε στη γραμμή ότι η Ουάσιγκτον μπορεί να φτάσει σε αποτέλεσμα, εφόσον οι διαπραγματεύσεις συνεχιστούν χωρίς εσωτερικό πολιτικό θόρυβο.
Η αισιοδοξία του Τραμπ, πάντως, συναντά την έντονη δυσπιστία της ιρανικής πλευράς. Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να εγκρίνει συμφωνία εάν δεν διασφαλιστούν πλήρως τα δικαιώματα του ιρανικού λαού, προσθέτοντας ότι οι Ιρανοί διαπραγματευτές δεν εμπιστεύονται τις υποσχέσεις της Ουάσιγκτον.
Οι πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν ανησυχούν τη Δύση
Πέρα από τα άμεσα πλήγματα, το μεγαλύτερο στρατηγικό άγχος αφορά τις πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν. Σύμφωνα με δημοσίευμα που επικαλείται δορυφορικές εικόνες, η Τεχεράνη έχει αποκαταστήσει πρόσβαση σε μεγάλο μέρος υπόγειων πυραυλικών εγκαταστάσεων που είχαν πληγεί στον πρόσφατο πόλεμο. Συγκεκριμένα, αναφέρεται ότι περίπου 50 από τις 69 εισόδους σε 18 υπόγειες εγκαταστάσεις έχουν ξανανοίξει.
Το στοιχείο αυτό ενισχύει την εκτίμηση ότι μεγάλο μέρος του ιρανικού πυραυλικού αποθέματος παρέμεινε λειτουργικό ή μπορεί να επανέλθει γρήγορα σε επιχειρησιακή χρήση. Οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις φέρονται να στόχευσαν κυρίως εισόδους σηράγγων και γύρω υποδομές, αφήνοντας μεγάλο μέρος των αποθηκευμένων πυραύλων σε βάθος κάτω από το έδαφος.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών που επικαλούνται διεθνή μέσα, το Ιράν εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό αριθμό βαλλιστικών πυραύλων, ενώ παράλληλα ανασυγκροτεί τις δυνατότητές του στα drones. Το ενδεχόμενο να ανακτήσει γρήγορα μεγαλύτερη επιθετική ικανότητα αποτελεί έναν από τους βασικούς λόγους ανησυχίας για την Ουάσιγκτον και τους συμμάχους της.
Το δύσκολο παζάρι για πυρηνικά και Ορμούζ
Στο διπλωματικό σκέλος, οι συνομιλίες παραμένουν δύσκολες. Ο Τραμπ έχει θέσει ως βασικές προτεραιότητες να διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα και να επαναλειτουργήσει πλήρως η ναυτιλιακή οδός του Ορμούζ, που έχει τεράστια σημασία για τις διεθνείς ενεργειακές ροές.
Δημοσιεύματα των New York Times και του Axios αναφέρουν ότι η Ουάσιγκτον έχει στείλει στην Τεχεράνη αυστηρότερο πλαίσιο πρότασης, χωρίς να είναι σαφές ποιοι ακριβώς όροι έχουν προστεθεί. Από την ιρανική πλευρά, το πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται, με τις δύο πλευρές να προτείνουν αλλαγές στο κείμενο.
Η Τεχεράνη φέρεται να ζητά την αποδέσμευση 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε παγωμένα περιουσιακά στοιχεία πριν προχωρήσει σε ουσιαστικές συνομιλίες για το πυρηνικό της πρόγραμμα. Ταυτόχρονα απορρίπτει δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την τύχη των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.
Το εμπλουτισμένο ουράνιο και το κρίσιμο ερώτημα
Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει στο κέντρο της αντιπαράθεσης. Η Τεχεράνη διαθέτει, σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, μεγάλες ποσότητες ουρανίου εμπλουτισμένου σε επίπεδο που βρίσκεται κοντά στο όριο που απαιτείται για στρατιωτική χρήση, εφόσον υπάρξει περαιτέρω εμπλουτισμός.
Το Ιράν επιμένει ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικών όπλων. Η Δύση, ωστόσο, αντιμετωπίζει με δυσπιστία τις διαβεβαιώσεις της Τεχεράνης, ιδιαίτερα όσο συνεχίζονται οι στρατιωτικές ανταλλαγές, η αποκατάσταση πυραυλικών εγκαταστάσεων και οι αργές, δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Η επόμενη φάση θα κριθεί από δύο παράλληλες κινήσεις: το αν ΗΠΑ και Ιράν θα αποφύγουν νέα ανταλλαγή πληγμάτων και το αν οι συνομιλίες θα μπορέσουν να μετατρέψουν την εύθραυστη εκεχειρία σε συμφωνία με πραγματικούς όρους εφαρμογής.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
