Υπέγραψαν τη συμφωνία και λίγες ώρες μετά ο Τραμπ άλλαξε τους όρους – Το παρασκήνιο στον Λευκό Οίκο

Πελοπόννησος Newsroom

Έντονη αναστάτωση προκάλεσε στον Λευκό Οίκο η ανακοίνωση της συμφωνίας πυρηνικής συνεργασίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σαουδικής Αραβίας, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να εξοργίστηκε όταν πληροφορήθηκε ότι ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ είχε προχωρήσει στη δημοσιοποίησή της χωρίς να τον ενημερώσει για το χρονοδιάγραμμα.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN, η δυσαρέσκεια του Αμερικανού προέδρου εντάθηκε μετά τις επικρίσεις που διατυπώθηκαν για το περιεχόμενο της συμφωνίας από ειδικούς, μέσα ενημέρωσης και στελέχη του πολιτικού κόσμου. Λίγες ώρες μετά την τελετή υπογραφής, ο Τραμπ έθεσε έναν νέο και ιδιαίτερα δύσκολο όρο: η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ και την εξομάλυνση των σχέσεών της με το Ισραήλ.

Η τελετή που άνοιξε μέτωπο στον Λευκό Οίκο

Η συμφωνία υπογράφηκε στις 22 Ιουλίου 2026 στο αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας από τον Κρις Ράιτ και τον Σαουδάραβα υπουργό Ενέργειας, πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, ο οποίος συμμετείχε μέσω τηλεδιάσκεψης από το Ριάντ.

Πρόκειται για συμφωνία ειρηνικής πυρηνικής συνεργασίας, γνωστή ως «123 Agreement», η οποία συνοδεύεται από ξεχωριστό πλαίσιο διμερών εγγυήσεων. Το υπουργείο Ενέργειας την παρουσίασε ως τη νομική βάση μιας πολυετούς συνεργασίας αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, μέσω της οποίας αμερικανικές επιχειρήσεις θα μπορούν να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη του σαουδαραβικού πυρηνικού προγράμματος.

Ο Τραμπ φέρεται να μην είχε ενημερωθεί

Κατά τις πληροφορίες του CNN, ο Τραμπ ήταν ήδη ενοχλημένος επειδή ο Κρις Ράιτ δεν τον είχε ενημερώσει ότι σχεδίαζε να ανακοινώσει τη συμφωνία τη συγκεκριμένη ημέρα.

Πηγές που γνωρίζουν τις εσωτερικές συζητήσεις ανέφεραν ότι στελέχη του Λευκού Οίκου είχαν ζητήσει από το υπουργείο Ενέργειας να μην προχωρήσει ακόμη στη δημόσια παρουσίασή της. Ο Ράιτ, ωστόσο, πραγματοποίησε κανονικά την τελετή και ακολούθησε σειρά δηλώσεών του για τα οφέλη της συνεργασίας.

Αρκετοί συνεργάτες του προέδρου φέρονται να θεωρούσαν ότι ο Τραμπ είχε εγκρίνει μόνο μια κατ’ αρχήν συμφωνία και όχι την οριστικοποίηση και την άμεση δημοσιοποίησή της. Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας απέρριψε, πάντως, τις πληροφορίες περί έλλειψης συντονισμού, χαρακτηρίζοντάς τες ανακριβείς.

Ο νέος όρος για το Ισραήλ

Το πρωί της επόμενης ημέρας, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι η έγκριση της συμφωνίας εξαρτάται από την ένταξη της Σαουδικής Αραβίας στις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ επιβεβαίωσε ότι, κατά τον Αμερικανό πρόεδρο, το Ριάντ πρέπει να αποδεχθεί τη συγκεκριμένη προϋπόθεση για να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Δεν διευκρίνισε, ωστόσο, εάν η σαουδαραβική ηγεσία είχε ήδη ενημερωθεί ή είχε αποδεχθεί τον νέο όρο.

Η απαίτηση θεωρείται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η Σαουδική Αραβία έχει συνδέσει την εξομάλυνση των σχέσεών της με το Ισραήλ με την ύπαρξη αξιόπιστης προοπτικής για τη δημιουργία παλαιστινιακού κράτους.

Σύμφωνα με το CNN, η αλλαγή αιφνιδίασε τόσο Αμερικανούς διαπραγματευτές όσο και τη σαουδαραβική πλευρά, η οποία είχε παρουσιάσει την υπογραφή ως σημαντική επιτυχία έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων.

Η σύγκρουση για τον εμπλουτισμό ουρανίου

Το δεύτερο κρίσιμο ζήτημα αφορά το κατά πόσο η συμφωνία επιτρέπει στη Σαουδική Αραβία να αναπτύξει δυνατότητα εμπλουτισμού ουρανίου στο έδαφός της.

Ο Τραμπ υποστήριξε ότι το πλαίσιο αφορά αποκλειστικά μη εμπλουτισμένες, ειρηνικές πυρηνικές εγκαταστάσεις. Ωστόσο, πληροφορίες του Reuters και του Associated Press αναφέρουν ότι η συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει την κατασκευή μονάδας εμπλουτισμού μετά την ολοκλήρωση κοινής αμερικανοσαουδαραβικής μελέτης.

Το πλήρες κείμενο δεν έχει δημοσιοποιηθεί, γεγονός που δεν επιτρέπει την ανεξάρτητη επιβεβαίωση όλων των όρων.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, δεν προβλέπεται επίσης η υποχρεωτική υιοθέτηση του Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας, το οποίο παρέχει αυξημένες δυνατότητες επιθεώρησης, επαλήθευσης και ελέγχου εγκαταστάσεων που δεν έχουν δηλωθεί.

Οι επικρίσεις που ενίσχυσαν τη δυσαρέσκεια

Οι όροι που έγιναν γνωστοί προκάλεσαν επιφυλάξεις από ειδικούς στη μη διάδοση πυρηνικών όπλων και μέλη του Κογκρέσου, οι οποίοι προειδοποίησαν ότι η δυνατότητα εμπλουτισμού χωρίς το αυστηρότερο καθεστώς επιθεωρήσεων θα μπορούσε να αυξήσει τους κινδύνους στην περιοχή.

Υποστηρικτές της συμφωνίας αντιτείνουν ότι η Σαουδική Αραβία επιδιώκει ούτως ή άλλως την ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας και ότι η συμμετοχή αμερικανικών εταιρειών προσφέρει μεγαλύτερες εγγυήσεις από μια πιθανή συνεργασία του Ριάντ με την Κίνα ή τη Ρωσία.

Σύμφωνα με πηγές του CNN, ο Τραμπ παρακολούθησε τις έντονες επικρίσεις που διατυπώθηκαν από συντηρητικά μέσα, μεταξύ των οποίων το Fox News και η Wall Street Journal, και η κάλυψή τους επηρέασε τη στάση του.

Οι υποψίες για παρέμβαση Νετανιάχου

Η αιφνίδια αλλαγή οδήγησε ορισμένους αξιωματούχους στην Ουάσινγκτον να εξετάσουν το ενδεχόμενο παρέμβασης του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Δύο ισραηλινές πηγές ανέφεραν στο CNN ότι ο Νετανιάχου επιθυμούσε τη σύνδεση της πυρηνικής συνεργασίας με την εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας και Ισραήλ. Ο Λευκός Οίκος διέψευσε, πάντως, ότι είχε προηγηθεί σχετική επικοινωνία μεταξύ του Ισραηλινού πρωθυπουργού και του Τραμπ.

Για να τεθεί σε ισχύ, η συμφωνία πρέπει να περάσει από την προβλεπόμενη διαδικασία εξέτασης στο Κογκρέσο. Το υπουργείο Ενέργειας έχει αναφέρει ότι θα υποβληθεί στους νομοθέτες, ενώ το CNN μετέδωσε ότι, κατά τον χρόνο της δημόσιας ανακοίνωσης, δεν είχαν ακόμη αποσταλεί όλες οι απαιτούμενες επιστολές.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• Ερντογάν: «Δεν ανοίξαμε απλώς την Αγία Σοφία» – Το μήνυμα στην 6η επέτειο
• TikTok στο στόχαστρο της ΕΕ: Πρόστιμο-μαμούθ έως 6% του παγκόσμιου τζίρου για τους ανηλίκους
• Ισπανία: Δραματική η κατάσταση με τις φωτιές, στέλνει βοήθεια η Ελλάδα
• Ουκρανία: Εκρήξεις στο κέντρο του Κίεβου

Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη

Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.

Viber: +306909196125

Στείλε μήνυμα στο Viber

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News