Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας 2026: Πώς μεταδίδεται κάθε τύπος και ποιος θεραπεύεται
Περίπου 287 εκατ. άνθρωποι ζούσαν το 2024 με χρόνια λοίμωξη Β ή C, όμως εκατομμύρια παραμένουν αδιάγνωστοι ή χωρίς πρόσβαση σε φροντίδα

Μπορεί να εξελίσσεται επί χρόνια χωρίς εμφανή συμπτώματα, προκαλώντας σταδιακά σοβαρή βλάβη στο ήπαρ. Η ιογενής ηπατίτιδα, κυρίως οι χρόνιες μορφές Β και C, παραμένει μία από τις σημαντικότερες αιτίες κίρρωσης και καρκίνου του ήπατος, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αποτελεσματικά μέσα πρόληψης και θεραπείας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας, που τιμάται κάθε χρόνο στις 28 Ιουλίου, αποκτά το 2026 ιδιαίτερη βαρύτητα. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, περίπου 287 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν το 2024 με χρόνια ηπατίτιδα Β ή C, ενώ 1,3 εκατομμύρια έχασαν τη ζωή τους από κίρρωση και καρκίνο του ήπατος που συνδέονταν με τις δύο λοιμώξεις.
Οι δύο αριθμοί πίσω από τη «σιωπηλή» απειλή
Από τα 287 εκατομμύρια ανθρώπων με χρόνια λοίμωξη, περίπου 240 εκατομμύρια ζούσαν με ηπατίτιδα Β και 47 εκατομμύρια με ηπατίτιδα C.
Τα νεότερα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας δείχνουν ότι πολλοί ασθενείς εξακολουθούν να μη γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί ή δεν λαμβάνουν θεραπεία. Η απουσία συμπτωμάτων δεν αποκλείει τη λοίμωξη ούτε σημαίνει ότι δεν προκαλείται βλάβη στο ήπαρ.
Το κεντρικό μήνυμα της φετινής εκστρατείας, «Hepatitis: Let’s break it down», αποτελεί κάλεσμα για την άρση των οικονομικών, κοινωνικών και υγειονομικών εμποδίων που περιορίζουν την πρόσβαση στον εμβολιασμό, στις εξετάσεις και στη θεραπεία.
Από την Α έως την Ε: Τι αλλάζει σε κάθε μορφή
Ηπατίτιδα σημαίνει φλεγμονή του ήπατος, αλλά οι πέντε βασικοί ιοί δεν μεταδίδονται ούτε αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο.
- Ηπατίτιδα Α: Μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένων τροφίμων ή νερού και με στενή επαφή με μολυσμένο άτομο. Δεν προκαλεί χρόνια νόσο και οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως. Υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο, σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο του ΠΟΥ.
- Ηπατίτιδα Β: Μεταδίδεται μέσω μολυσμένου αίματος και άλλων σωματικών υγρών, αλλά και από τη μητέρα στο παιδί κατά τον τοκετό. Μπορεί να εξελιχθεί σε χρόνια λοίμωξη, κίρρωση ή καρκίνο του ήπατος. Υπάρχει ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο.
- Ηπατίτιδα C: Μεταδίδεται κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένο αίμα, όπως με την κοινή χρήση εξοπλισμού ενέσιμων ουσιών, μη ασφαλείς ιατρικές πράξεις ή μη ελεγμένες μεταγγίσεις. Δεν υπάρχει εμβόλιο, αλλά τα σύγχρονα αντιικά φάρμακα μπορούν να θεραπεύσουν περισσότερο από το 95% των ασθενών που λαμβάνουν την κατάλληλη αγωγή, όπως αναφέρει ο ΠΟΥ.
- Ηπατίτιδα D: Εμφανίζεται μόνο σε ανθρώπους που έχουν μολυνθεί και από τον ιό της ηπατίτιδας Β. Θεωρείται η σοβαρότερη μορφή χρόνιας ιογενούς ηπατίτιδας, καθώς μπορεί να οδηγήσει ταχύτερα σε κίρρωση, καρκίνο και θάνατο που σχετίζεται με το ήπαρ. Ο εμβολιασμός κατά της ηπατίτιδας Β προστατεύει και από τη D.
- Ηπατίτιδα Ε: Μεταδίδεται κυρίως μέσω μολυσμένου νερού και συνήθως υποχωρεί μέσα σε δύο έως έξι εβδομάδες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει οξεία ηπατική ανεπάρκεια, ενώ ο κίνδυνος είναι αυξημένος για τις εγκύους, ιδιαίτερα κατά το δεύτερο και το τρίτο τρίμηνο.
Ποιοι δεν πρέπει να περιμένουν να εμφανιστούν ενοχλήσεις
Ο εργαστηριακός έλεγχος αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η χρόνια ηπατίτιδα Β και C μπορεί να παραμείνει ασυμπτωματική για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η συζήτηση με γιατρό για το ενδεχόμενο εξέτασης είναι σημαντική, μεταξύ άλλων, για ανθρώπους που:
- έχουν ενδείξεις ηπατικής νόσου ή μη φυσιολογικά ευρήματα σε εξετάσεις του ήπατος
- γεννήθηκαν ή έζησαν σε περιοχές όπου η ηπατίτιδα Β ή C εμφανίζεται συχνά
- έλαβαν στο παρελθόν αίμα ή προϊόντα αίματος χωρίς επαρκή έλεγχο
- έχουν χρησιμοποιήσει ενέσιμες ουσίες ή μοιράστηκαν σχετικό εξοπλισμό
- είναι σύντροφοι ή μέλη της οικογένειας ανθρώπου με ηπατίτιδα Β
- ζουν με HIV ή έχουν εκτεθεί επανειλημμένα σε ιατρικές πράξεις
- είναι έγκυες, καθώς ο έλεγχος για ηπατίτιδα Β επιτρέπει τη λήψη μέτρων για την προστασία του νεογνού
Το είδος και ο χρόνος των εξετάσεων καθορίζονται από επαγγελματία υγείας με βάση το ιστορικό και τους παράγοντες κινδύνου κάθε ανθρώπου.
Τα βήματα που μειώνουν τον κίνδυνο
Ο εμβολιασμός αποτελεί το βασικότερο μέτρο προστασίας απέναντι στην ηπατίτιδα Β. Ο ΠΟΥ συνιστά η πρώτη δόση να χορηγείται στα βρέφη μέσα στις πρώτες 24 ώρες από τη γέννηση, ακολουθούμενη από τις επόμενες δόσεις του σχήματος.
Στην πρόληψη συμβάλλουν επίσης:
- η αποφυγή κοινής χρήσης βελονών, συριγγών, ξυραφιών και οδοντοβουρτσών που μπορεί να φέρουν ίχνη αίματος
- η χρήση αποστειρωμένου εξοπλισμού σε τατουάζ και διατρήσεις σώματος
- η εφαρμογή ασφαλέστερων σεξουαλικών πρακτικών
- ο έλεγχος του αίματος που προορίζεται για μετάγγιση
- η τήρηση των κανόνων υγιεινής για τα τρόφιμα και το νερό, κυρίως για την πρόληψη των τύπων Α και Ε
Ποια ηπατίτιδα αποκαλείται «σιωπηλός δολοφόνος»;
Ο χαρακτηρισμός χρησιμοποιείται συχνότερα για την ηπατίτιδα C, επειδή η χρόνια λοίμωξη μπορεί να μην προκαλέσει αισθητές ενοχλήσεις μέχρι να έχει ήδη αναπτυχθεί σοβαρή ηπατική βλάβη.
Και η χρόνια ηπατίτιδα Β, ωστόσο, μπορεί να παραμείνει χωρίς εμφανή συμπτώματα επί δεκαετίες. Γι’ αυτό η διάγνωση δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στο πώς αισθάνεται κάποιος.
Ποια μορφή θεραπεύεται;
Η ηπατίτιδα C αποτελεί το σαφέστερο παράδειγμα θεραπεύσιμης χρόνιας ιογενούς λοίμωξης. Τα αντιικά φάρμακα άμεσης δράσης θεραπεύουν περισσότερους από 95 στους 100 ασθενείς που λαμβάνουν αγωγή.
Η επιτυχής θεραπεία δεν δημιουργεί ανοσία, επομένως είναι δυνατή η επαναμόλυνση εάν υπάρξει νέα έκθεση στον ιό.
Τι ισχύει για τη χρόνια ηπατίτιδα Β;
Οι σημερινές θεραπείες συνήθως δεν εξαλείφουν πλήρως τον ιό. Τα αντιικά φάρμακα μπορούν όμως να αναστείλουν τον πολλαπλασιασμό του, να επιβραδύνουν την εξέλιξη της κίρρωσης και να μειώσουν τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος.
Οι περισσότεροι ασθενείς που αρχίζουν θεραπεία για χρόνια ηπατίτιδα Β χρειάζεται να τη συνεχίσουν μακροχρόνια και συχνά σε όλη τους τη ζωή, σύμφωνα με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του ΠΟΥ.
Η επιστήμη έχει τα όπλα – Η πρόσβαση παραμένει το κενό
Εμβόλια για την πρόληψη της ηπατίτιδας Β, ακριβείς διαγνωστικές εξετάσεις, θεραπεία για τη C και μακροχρόνιες αγωγές για τη Β είναι ήδη διαθέσιμα. Η εκστρατεία του ΠΟΥ για το 2026 επικεντρώνεται πλέον στην πρόσβαση αυτών των εργαλείων σε όσους τα χρειάζονται.
Το 2024, μόλις το 45% των βρεφών παγκοσμίως έλαβε την πρώτη δόση του εμβολίου κατά της ηπατίτιδας Β μέσα στις πρώτες 24 ώρες από τη γέννηση. Την ίδια χρονιά, μόνο 10 εκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή περίπου το 4,3% όσων ζούσαν με χρόνια ηπατίτιδα Β, λάμβαναν αντιική θεραπεία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:
- Καρκίνος: Αύξηση σοκ 67% έως το 2050 – Ποιες μορφές προηγούνται σε διαγνώσεις και θνησιμότητα
- Ιταλία: Πρώτη μεταμόσχευση ωχράς κηλίδας
- Σχέση χωρίς σεξ: Μπορεί να είναι ευτυχισμένη;
- Το φυσικό προβιοτικό που ενισχύει το έντερο και τον οργανισμό
- Περιβαλλοντικοί ρύποι: Μπορούν να καθυστερήσουν την εφηβεία στα αγόρια
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News