IRIS: Πότε οι μεταφορές χρημάτων δεν είναι «χαρτζιλίκι» και πότε μπαίνει φόρος

Μερικά ευρώ για έναν καφέ ή το φαγητό, η επιστροφή χρημάτων μετά από μια κοινή έξοδο ή ένα μικρό ποσό από γονείς και παππούδες για τις καθημερινές ανάγκες δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε φορολογητέα δωρεά επειδή η μεταφορά έγινε μέσω IRIS.

Η φορολογική διοίκηση εξετάζει τι πραγματικά κρύβεται πίσω από κάθε συναλλαγή, καθώς το IRIS είναι απλώς το μέσο μεταφοράς των χρημάτων. Σημασία έχουν το ύψος, η συχνότητα, η αιτία της μεταφοράς, η συγγενική σχέση των εμπλεκομένων και, κυρίως, ο πραγματικός τελικός αποδέκτης.

Δεν υπάρχει, δηλαδή, ένα συγκεκριμένο ποσό που να λειτουργεί ως «κόφτης» και να καθορίζει αυτομάτως αν πρόκειται για χαρτζιλίκι ή δωρεά.

Πότε το IRIS δεν δημιουργεί φορολογική υποχρέωση

Μικρές μεταφορές χρημάτων μεταξύ φίλων και συγγενών, όταν αφορούν καθημερινά έξοδα, δεν θεωρούνται από μόνες τους δωρεές.

Για παράδειγμα, στην ίδια κατηγορία μπορούν να ενταχθούν χρήματα που μεταφέρονται για το μοίρασμα ενός λογαριασμού σε εστιατόριο, την επιστροφή χρημάτων για κοινά έξοδα ή μικρά ποσά που δίνουν γονείς και παππούδες σε παιδιά και εγγόνια για τις καθημερινές τους ανάγκες.

Το γεγονός ότι η μεταφορά έγινε ηλεκτρονικά, μέσω IRIS ή τραπεζικού λογαριασμού, δεν αλλάζει από μόνο του τον χαρακτήρα της συναλλαγής.

Το ζήτημα αλλάζει όταν οι μεταφορές αποκτούν χαρακτηριστικά πραγματικής χρηματικής δωρεάς ή γονικής παροχής.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ

Για χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές προς πρόσωπα της Α’ κατηγορίας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται παιδιά, γονείς, σύζυγοι και εγγόνια, προβλέπεται αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Βασική προϋπόθεση είναι η χρηματική παροχή να έχει πραγματοποιηθεί μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος και να έχει υποβληθεί η προβλεπόμενη δήλωση.

Για το ποσό που υπερβαίνει τις 800.000 ευρώ επιβάλλεται φόρος 10%.

Το αφορολόγητο, επομένως, δεν σημαίνει ότι μια μεγάλη γονική παροχή μπορεί απλώς να μεταφερθεί από έναν λογαριασμό σε άλλον χωρίς να δηλωθεί.

Η διασταύρωση από την ΑΑΔΕ

Οι δηλώσεις χρηματικών δωρεών και γονικών παροχών υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω myPROPERTY, ενώ τα στοιχεία της συναλλαγής μπορούν να διασταυρωθούν με τα δεδομένα που αποστέλλουν τα πιστωτικά ιδρύματα.

Εάν η μεταφορά δεν επιβεβαιώνεται από την τράπεζα ή δεν υπάρχουν τα απαραίτητα δικαιολογητικά, μπορεί να υπάρξει πρόβλημα με την εφαρμογή του αφορολόγητου.

Ανάλογα με τη συγγενική σχέση μεταξύ δωρητή και αποδέκτη, ο φόρος μπορεί να επιβληθεί από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 10%, 20% ή 40%.

Η παγίδα των μετρητών

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις χρηματικές γονικές παροχές που γίνονται με μετρητά.

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ συνδέεται με τη διακίνηση των χρημάτων μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Όταν η χρηματική γονική παροχή γίνεται με μετρητά, εφαρμόζεται αυτοτελής φορολόγηση με 10% χωρίς το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ.

Η διαφορά είναι σημαντική.

Μια γονική παροχή 100.000 ευρώ που πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος και πληροί τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις μπορεί να καλύπτεται από το αφορολόγητο. Εάν το ίδιο ποσό δοθεί σε μετρητά, ο φόρος μπορεί να ανέλθει σε 10.000 ευρώ.

Προσοχή στις διαδοχικές μεταφορές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι περιπτώσεις στις οποίες τα χρήματα περνούν από περισσότερα πρόσωπα πριν φτάσουν στον τελικό αποδέκτη.

Για παράδειγμα, εάν χρήματα μεταφερθούν από ένα παιδί στον γονέα και στη συνέχεια από τον γονέα σε άλλο παιδί, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει αν ο πραγματικός σκοπός ήταν εξαρχής η μεταφορά χρημάτων από τον έναν αδελφό στον άλλο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, μπορεί να ληφθεί υπόψη η πραγματική σχέση μεταξύ του αρχικού δωρητή και του τελικού δικαιούχου και να προκύψει φόρος 20% από το πρώτο ευρώ.

Σημαντικό στοιχείο μπορεί να αποτελέσει και ο χρόνος που μεσολαβεί ανάμεσα στις διαδοχικές δωρεές. Όταν οι μεταφορές πραγματοποιούνται σε σύντομο χρονικό διάστημα, και ειδικότερα εντός εξαμήνου, μπορούν να αποτελέσουν ένδειξη που θα εξεταστεί σε ενδεχόμενο φορολογικό έλεγχο.

Τι ισχύει στους κοινούς λογαριασμούς

Η κατάθεση χρημάτων σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι πραγματοποιήθηκε δωρεά προς όλους τους συνδικαιούχους.

Καθοριστικό είναι ποιος χρησιμοποίησε πραγματικά τα χρήματα.

Εάν, για παράδειγμα, μια γονική παροχή κατατεθεί σε κοινό λογαριασμό του παιδιού με ένα τρίτο πρόσωπο και αποδειχθεί ότι τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν από το παιδί, δεν θεωρείται αυτομάτως ότι πραγματοποιήθηκε δωρεά και προς τον άλλο συνδικαιούχο.

Αντίθετα, εάν τα χρήματα χρησιμοποιηθούν από το τρίτο πρόσωπο, μπορεί να εξεταστεί αν στην πράξη πραγματοποιήθηκε δωρεά προς αυτό.

Αδέλφια, συγγενείς και φίλοι

Το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ δεν ισχύει για όλες τις συγγενικές σχέσεις.

Οι χρηματικές δωρεές προς πρόσωπα της Β’ κατηγορίας φορολογούνται από το πρώτο ευρώ με συντελεστή 20%, ενώ για πρόσωπα της Γ’ κατηγορίας ο συντελεστής φτάνει στο 40%.

Έτσι, δύο μεταφορές ίδιου ποσού μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση, ανάλογα με τη σχέση μεταξύ αυτού που δίνει και αυτού που λαμβάνει τα χρήματα.

Το βασικό συμπέρασμα

Το IRIS δεν μετατρέπει από μόνο του το χαρτζιλίκι σε δωρεά. Οι μικρές καθημερινές μεταφορές, όπως η επιστροφή χρημάτων μεταξύ φίλων ή η κάλυψη κοινών εξόδων, δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζονται αυτομάτως ως φορολογητέες δωρεές.

Όταν όμως μια μεταφορά αποτελεί πραγματική δωρεά ή γονική παροχή, τότε αποκτούν κρίσιμη σημασία η συγγενική σχέση, ο τρόπος διακίνησης των χρημάτων, η δήλωση στο myPROPERTY και ο πραγματικός τελικός αποδέκτης.

Και εκεί βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα σε μηδενικό φόρο, αφορολόγητο έως 800.000 ευρώ και φορολόγηση που μπορεί να φτάσει έως και το 40% από το πρώτο ευρώ.

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News