Γιατί η Κομισιόν προειδοποιεί για απώλειες θέσεων εργασίας στην Ευρώπη

Σήμα κινδύνου για την ευρωπαϊκή οικονομία και την αγορά εργασίας ετοιμάζεται να εκπέμψει η Κομισιόν, καθώς το υψηλό ενεργειακό κόστος, η βιομηχανική αναδιάρθρωση και οι πιέσεις της πράσινης μετάβασης απειλούν εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας τα επόμενα χρόνια.

Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και, σύμφωνα με το Politico, αποτυπώνουν την αυξανόμενη ανησυχία στις Βρυξέλλες για το αν η Ευρώπη μπορεί να κρατήσει την ανταγωνιστικότητά της σε ένα διεθνές περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο απαιτητικό.

Η συζήτηση δεν αφορά μόνο τους αριθμούς. Αφορά το αν η ευρωπαϊκή βιομηχανία μπορεί να αντέξει τις αυξημένες τιμές ενέργειας, τον ανταγωνισμό από Κίνα και ΗΠΑ, αλλά και τη μετάβαση σε πιο πράσινα μοντέλα παραγωγής χωρίς να αφήσει πίσω της εργαζομένους και ολόκληρους κλάδους.

Πάνω από μισό εκατομμύριο θέσεις εργασίας σε κίνδυνο

Με τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν να συνεχίζει να πιέζει τις διεθνείς αγορές ενέργειας και να κρατά τις τιμές του πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι οι ενεργειακές πιέσεις το 2026 μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο έως και 560.000 θέσεις εργασίας.

Οι πιο εκτεθειμένοι κλάδοι είναι εκείνοι που εξαρτώνται άμεσα από το ενεργειακό κόστος, όπως:

• οι κατασκευές
• η μεταλλουργία
• η χημική βιομηχανία
• οι μεταφορές

Η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας έχει ήδη οδηγήσει την Κομισιόν να αναθεωρήσει προς τα πάνω τις προβλέψεις της για την ανεργία. Από το 5,9% για το 2026 και το 5,8% για το 2027 που προέβλεπε το φθινόπωρο, πλέον εκτιμά ότι η ανεργία θα διαμορφωθεί στο 6% και για τα δύο έτη.

Μεγαλώνουν τα ελλείμματα στην ΕΕ

Οι πιέσεις δεν περιορίζονται στην αγορά εργασίας. Οι Βρυξέλλες εκτιμούν ότι οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών θα χρειαστεί να αυξήσουν τον δανεισμό τους για να στηρίξουν τις οικονομίες τους.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, το συνολικό δημοσιονομικό ισοζύγιο των 27 χωρών της ΕΕ αναμένεται να επιδεινωθεί:

• από έλλειμμα 3,1% του ΑΕΠ το 2025
• σε 3,5% το 2026
• και σε 3,6% το 2027

Η εικόνα αυτή ενισχύει την ανησυχία για τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα της Ένωσης, την ώρα που οι ανάγκες για επενδύσεις αυξάνονται.

Αυτοκινητοβιομηχανία, μπαταρίες και χάλυβας στο επίκεντρο

Ιδιαίτερα δύσκολη εμφανίζεται η κατάσταση για τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης.

Η Κομισιόν εκτιμά ότι περίπου 600.000 θέσεις εργασίας βρίσκονται σε κίνδυνο στην αυτοκινητοβιομηχανία, καθώς η μετάβαση από τους κινητήρες εσωτερικής καύσης στα ηλεκτρικά οχήματα συνδυάζεται με τον εντεινόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα.

Πιέσεις καταγράφονται και σε άλλους στρατηγικούς τομείς:

• περίπου 85.000 θέσεις εργασίας θεωρούνται ευάλωτες στον τομέα των μπαταριών
• σχεδόν 59.000 εργαζόμενοι επηρεάζονται στη βιομηχανία παραγωγής ηλιακών πάνελ
• ακόμη 4.500 θέσεις εργασίας στη χαλυβουργία αναμένεται να επηρεαστούν από τις πολιτικές χαμηλών εκπομπών άνθρακα

Οι αριθμοί αυτοί τροφοδοτούν τη συζήτηση για το αν η Ευρώπη χάνει έδαφος σε κρίσιμους βιομηχανικούς τομείς, την ώρα που Κίνα και ΗΠΑ κινούνται επιθετικά σε τεχνολογία, ενέργεια και παραγωγή.

Οι ελλείψεις δεξιοτήτων φρενάρουν τις επενδύσεις

Ένα δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τις δεξιότητες. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να βρουν εργαζομένους με τα κατάλληλα προσόντα, γεγονός που πλέον καταγράφεται ως εμπόδιο για νέες επενδύσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Κομισιόν, το 68% των μεσαίων επιχειρήσεων δήλωσε το 2023 ότι αντιμετωπίζει ελλείψεις δεξιοτήτων. Το ποσοστό ανέβηκε στο 77% το 2024.

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής στο ανθρώπινο κεφάλαιο.

Όπως δήλωσε στο Politico η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Κομισιόν αρμόδια για τις δεξιότητες, Ροξάνα Μινζάτου, η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα δεν θα οικοδομηθεί μόνο πάνω στην τεχνολογία, το κεφάλαιο ή τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση, αλλά στους ανθρώπους, στις δεξιότητες που αναπτύσσουν και στις ευκαιρίες που τους δίνονται να συμβάλουν ουσιαστικά στις οικονομίες και τις κοινωνίες της Ευρώπης.

Νέα έμφαση στην εκπαίδευση και την επανεκπαίδευση

Για πρώτη φορά, οι συστάσεις του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου θα περιλαμβάνουν ειδικές κατευθύνσεις για:

• την εκπαίδευση
• την επαγγελματική κατάρτιση
• τη διά βίου μάθηση
• τις δεξιότητες STEM
• την επανεκπαίδευση εργαζομένων

Η αλλαγή αυτή δείχνει ότι οι Βρυξέλλες αντιμετωπίζουν πλέον το ανθρώπινο κεφάλαιο ως βασικό παράγοντα οικονομικής ανταγωνιστικότητας και όχι ως ξεχωριστό κοινωνικό ζήτημα.

Σύμφωνα με τη Ροξάνα Μινζάτου, η επένδυση στους ανθρώπους αποτελεί τη σημαντικότερη στρατηγική ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και τη βάση μιας Ένωσης που μπορεί να καινοτομεί, να ανταγωνίζεται και να αντέχει σε κάθε πρόκληση.

Πίεση στα νοικοκυριά και ανισότητες στην εργασία

Οι προκλήσεις που καταγράφει η Επιτροπή δεν σταματούν στις απώλειες θέσεων εργασίας.

Το έγγραφο προειδοποιεί ότι τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα μπορεί να επιβαρυνθούν δυσανάλογα από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων μεταφορών, με κόστος που μπορεί να φτάσει το 1,4% του διαθέσιμου εισοδήματός τους.

Παράλληλα, η Επιτροπή επισημαίνει ότι οι πολίτες εκτός ΕΕ εξακολουθούν να είναι πολύ πιθανότερο να εργάζονται σε θέσεις χαμηλότερες των προσόντων τους σε σχέση με τους γηγενείς εργαζομένους.

Ανησυχία υπάρχει και για την ποιότητα της απασχόλησης:

• ένας στους πέντε εργαζομένους παραμένει σε χαμηλόμισθες θέσεις σε κλάδους χαμηλής παραγωγικότητας
• περίπου ένας στους δώδεκα αντιμετωπίζει κίνδυνο φτώχειας, παρότι εργάζεται

Στο μικροσκόπιο η Βουλγαρία

Στο πλαίσιο του πακέτου που παρουσιάζεται την Τετάρτη, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να εκφράσει ανησυχίες και για τη δημοσιονομική πορεία της Βουλγαρίας, εξετάζοντας πιο προσεκτικά τις δημόσιες δαπάνες της χώρας.

Αντίθετα, η Γερμανία, η Εσθονία, η Λετονία και η Σλοβενία πέρασαν τον σχετικό έλεγχο χωρίς να διαπιστωθούν προβλήματα προς το παρόν.

Το μήνυμα των Βρυξελλών είναι ότι η Ευρώπη μπαίνει σε μια περίοδο όπου η ανταγωνιστικότητα, η βιομηχανική αντοχή και η προστασία της απασχόλησης θα κριθούν μαζί. Και το μεγάλο στοίχημα δεν είναι μόνο να μη χαθούν θέσεις εργασίας, αλλά να δημιουργηθούν οι δεξιότητες που θα κρατήσουν την ευρωπαϊκή οικονομία όρθια στην επόμενη φάση.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:

• ΟΟΣΑ: Η Ελλάδα κρατά την ανάπτυξη, αλλά η ενέργεια απειλεί τις τιμές
• Τι σημαίνει για Δήμους και Περιφέρειες η μείωση του δημοσιονομικού περιθωρίου

Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News