Κόρτο Μαλτέζε: Ο ναύτης που έμαθε στα κόμικς να ταξιδεύουν διαφορετικά
Στις 15 Ιουνίου 1927 γεννήθηκε ο Ούγκο Πρατ, ο δημιουργός του Κόρτο Μαλτέζε, ενός από τους πιο αναγνωρίσιμους ήρωες των ευρωπαϊκών κόμικς. Με αφορμή την επέτειο της γέννησής του, θυμόμαστε τον ναύτη με το σκουλαρίκι, το πλάγιο χαμόγελο και την αλλεργία σε κάθε είδους σύνορο.
Ο Κόρτο Μαλτέζε δεν μπήκε στα κόμικς σαν συνηθισμένος ήρωας περιπέτειας. Δεν είχε την αγωνία να σώσει τον κόσμο, να αποδείξει την ανδρεία του ή να φτάσει πρώτος στον θησαυρό. Έμοιαζε περισσότερο με άνθρωπο που περνούσε από τις ιστορίες, τις άκουγε, τις σχολίαζε με μισό χαμόγελο και συνέχιζε το ταξίδι του.
Ο Ούγκο Πρατ, που γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου 1927 στο Ρίμινι και πέρασε τα παιδικά του χρόνια στη Βενετία, δημιούργησε το 1967 έναν από τους πιο ιδιαίτερους χαρακτήρες της ευρωπαϊκής ένατης τέχνης: τον Κόρτο Μαλτέζε, έναν ναύτη γεννημένο στη Μάλτα, κοσμογυρισμένο, ειρωνικό, τυχοδιώκτη με τρόπους κυρίου και βλέμμα ανθρώπου που έχει δει πολλά περισσότερα από όσα λέει.
Η πρώτη του μεγάλη εμφάνιση ήρθε με την «Μπαλάντα της Αλμυρής Θάλασσας», την ιστορία που θεωρείται η αρχή του μύθου του Κόρτο Μαλτέζε και δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά το 1967. Η περιπέτεια κινείται στον Ειρηνικό, λίγο πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, με πειρατές, συμφέροντα, χαμένες οικογένειες, παράξενους συμμάχους και εκείνη τη θαλασσινή ατμόσφαιρα που έγινε σήμα κατατεθέν του Πρατ.
Διαβάστε επίσης: Μάνος Χατζιδάκις: Ο δύσκολος άνθρωπος πίσω από τις πιο τρυφερές μουσικές μας
Ένας ναύτης χωρίς πατρίδα, αλλά με δικό του κώδικα
Ο Κόρτο είναι από τους ήρωες που δεν εξηγούνται εύκολα. Μαλτέζος, Βρετανός στο ύφος, Μεσογειακός στο βλέμμα, πολίτης όλων των λιμανιών και κανενός κράτους. Ταξιδεύει από την Καραϊβική και τη Βενετία μέχρι την Αφρική, τη Σιβηρία και τη Λατινική Αμερική, μπλέκει με επαναστάτες, μυστικιστές, στρατιώτες, χαρτοπαίκτες, ποιητές, φυγάδες και γυναίκες που συνήθως ξέρουν περισσότερα απ’ όσα δείχνουν.
Δεν είναι ακριβώς καλός με τον απλό τρόπο. Έχει όμως μια προσωπική ηθική. Στέκεται συχνά δίπλα στους χαμένους, στους κυνηγημένους, στους ανθρώπους που η Ιστορία σπρώχνει στην άκρη. Μπορεί να αναζητά θησαυρούς, όμως ο πραγματικός του πλούτος είναι η ελευθερία του. Δεν ανήκει σε στρατόπεδα. Δεν γοητεύεται από σημαίες. Δεν εμπιστεύεται πολύ τους ισχυρούς. Και συνήθως φεύγει πριν τον προλάβει η βεβαιότητα.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους που ο Κόρτο άντεξε. Δεν γέρασε σαν παλιός ήρωας περιπέτειας. Έμεινε κάπως άχρονος, επειδή δεν στηρίχθηκε μόνο στη δράση. Στηρίχθηκε στην ατμόσφαιρα, στον υπαινιγμό, στη σιωπή, στην αίσθηση ότι κάθε ταξίδι κρύβει μια ιστορία που δεν θα ειπωθεί ποτέ ολόκληρη.
Ο Πρατ έκανε τα κόμικς πιο λογοτεχνικά
Ο Ούγκο Πρατ δεν σχεδίαζε απλώς περιπέτειες. Έχτιζε κόσμους. Τα κόμικς του έχουν ιστορική έρευνα, λογοτεχνικές αναφορές, πολιτική σκιά, γεωγραφία, μύθους, λαϊκές παραδόσεις και μια μόνιμη αίσθηση ότι ο αναγνώστης ταξιδεύει σε πραγματικούς και φανταστικούς χάρτες μαζί.
Ο Κόρτο Μαλτέζε θεωρείται σήμερα μορφή-ορόσημο για το ευρωπαϊκό graphic novel. Η επίσημη σελίδα του χαρακτήρα τον περιγράφει ως cult φιγούρα και «λογοτεχνικό θρύλο» του 20ού αιώνα, ενώ η δουλειά του Πρατ αναγνωρίζεται διεθνώς για τον τρόπο με τον οποίο συνδύασε την περιπέτεια με την ιστορική και πολιτισμική πυκνότητα.
Σε μια εποχή που τα κόμικς θεωρούνταν ακόμη από πολλούς «παιδικό» ανάγνωσμα, ο Πρατ τα οδήγησε αλλού. Ο ρυθμός του, τα ασπρόμαυρα σχέδια, οι μεγάλες σιωπές, οι διάλογοι που συχνά μοιάζουν περισσότερο με λογοτεχνία παρά με τυπική περιπέτεια, έδωσαν στον Κόρτο μια ιδιαίτερη θέση. Δεν ήταν ήρωας για να τον καταναλώσεις γρήγορα. Ήταν ήρωας για να τον ακολουθήσεις.
Η γοητεία του ανθρώπου που δεν μένει πουθενά
Υπάρχει κάτι βαθιά ελκυστικό στον Κόρτο Μαλτέζε. Ίσως επειδή είναι από τους χαρακτήρες που κουβαλούν μια φαντασίωση ελευθερίας χωρίς να γίνεται καρικατούρα. Έχει θάλασσα, ταξίδι, κίνδυνο, γυναίκες, φίλους και εχθρούς, αλλά και μοναξιά. Πολλή μοναξιά.
Δεν είναι ο άνθρωπος που φτάνει κάπου για να ριζώσει. Είναι ο άνθρωπος που φτάνει κάπου για να ξαναφύγει. Στις ιστορίες του Πρατ, τα λιμάνια δεν είναι προορισμοί. Είναι περάσματα. Οι συναντήσεις έχουν βάρος ακριβώς επειδή μπορεί να μην επαναληφθούν. Οι έρωτες μένουν συχνά μετέωροι. Οι φιλίες δοκιμάζονται από τον χρόνο, την απόσταση, την προδοσία και την Ιστορία.
Γι’ αυτό ο Κόρτο παραμένει γοητευτικός. Έχει κάτι από τον παλιό τυχοδιώκτη, αλλά και κάτι πολύ σύγχρονο: την ανάγκη να μη χωρέσει πλήρως πουθενά. Να κρατήσει την ειρωνεία του, την απόστασή του, το δικό του μέτρο απέναντι στον κόσμο.
Ένας ήρωας για όσους αγαπούν τους χάρτες
Ο Κόρτο Μαλτέζε είναι ίσως ο ιδανικός ήρωας για όσους κοιτούν χάρτες και σκέφτονται ιστορίες. Κάθε τόπος στα άλμπουμ του Πρατ έχει μνήμη. Η θάλασσα δεν είναι σκηνικό, είναι τρόπος ζωής. Οι πόλεις έχουν μυστικά. Τα σύνορα υπάρχουν για να παραβιάζονται. Οι άνθρωποι συναντιούνται επειδή η Ιστορία τους έριξε στο ίδιο σημείο την ίδια στιγμή.
Με αφορμή τη γέννηση του Ούγκο Πρατ, στις 15 Ιουνίου, ο Κόρτο Μαλτέζε αξίζει μια επιστροφή όχι μόνο ως νοσταλγικός ήρωας των κόμικς, αλλά ως φιγούρα που εξακολουθεί να λέει κάτι για τη γοητεία της περιπλάνησης. Σε έναν κόσμο που μετρά τα πάντα, οργανώνει τα πάντα, καταγράφει τα πάντα, ο Κόρτο παραμένει ένας άνθρωπος που κινείται λίγο έξω από το κάδρο.
Με το ναυτικό του καπέλο, το σκουλαρίκι, το τσιγάρο, το κοφτερό βλέμμα και εκείνη τη μόνιμη αίσθηση ότι ξέρει κάτι που δεν θα μας πει ποτέ, συνεχίζει να ταξιδεύει. Όχι επειδή ψάχνει απλώς την επόμενη περιπέτεια. Επειδή για κάποιους ήρωες, η πραγματική πατρίδα είναι πάντα η αναχώρηση.
Η «Πελοπόννησος» και το pelop.gr σε ανοιχτή γραμμή με τον Πολίτη
Η φωνή σου έχει δύναμη – στείλε παράπονα, καταγγελίες ή ιδέες για τη γειτονιά σου.
Ακολουθήστε μας για όλες τις ειδήσεις στο Bing News και το Google News
