«Κούρεμα» έως 80% στα φορο-πρόστιμα – Τι αλλάζει για εκπρόθεσμες δηλώσεις

Σημαντικές ελαφρύνσεις για επαγγελματίες, επιχειρήσεις αλλά και φυσικά πρόσωπα φέρνει το νέο πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών, το οποίο βρίσκεται ήδη στη Βουλή. Οι αλλαγές στο καθεστώς επιβολής προστίμων για εκπρόθεσμες δηλώσεις οδηγούν σε «κούρεμα» που φτάνει έως και το 80%, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις προβλέπεται πλήρης απαλλαγή.

Οι νέες διατάξεις έχουν αναδρομική ισχύ από τις 19 Απριλίου 2024, επηρεάζοντας τόσο εκκρεμείς όσο και ήδη βεβαιωμένες οφειλές, με πρόβλεψη για διαγραφή ή επιστροφή ποσών.

Μείωση προστίμων για ΦΠΑ έως 80%

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται οι εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς φόρο προς καταβολή. Για μηδενικές ή πιστωτικές δηλώσεις, τα πρόστιμα των 250 και 500 ευρώ περιορίζονται πλέον στα 100 ευρώ.

Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά, γεγονός που σημαίνει ότι:

• Πράξεις επιβολής προστίμων από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά ακυρώνονται ή τροποποιούνται
• Ποσά που έχουν ήδη καταβληθεί διαγράφονται ή συμψηφίζονται
• Σε περιπτώσεις χωρίς άλλες οφειλές, προβλέπεται επιστροφή χρημάτων

Όριο απαλλαγής για μικροποσά

Το νέο πλαίσιο εισάγει σαφές όριο κάτω από το οποίο δεν επιβάλλονται πρόστιμα. Συγκεκριμένα:

• Δεν επιβάλλεται πρόστιμο για παρακρατούμενους φόρους έως 100 ευρώ
• Το ίδιο ισχύει και για δηλώσεις εισοδήματος ή άλλες επιβαρύνσεις με χαμηλό φόρο

Παράλληλα, καταργούνται πλήρως τα πρόστιμα για δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκων, καλύπτοντας τόσο αρχικές όσο και τροποποιητικές δηλώσεις.

Νέα «φιλοσοφία» στο ποινολόγιο

Οι αλλαγές εισάγουν μια πιο αναλογική προσέγγιση στα πρόστιμα, συνδέοντάς τα με την ύπαρξη πραγματικής φορολογικής επιβάρυνσης.

• Σε περιπτώσεις όπου δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή, το πρόστιμο περιορίζεται στα 100 ευρώ
• Τα υψηλότερα πρόστιμα (250 και 500 ευρώ) διατηρούνται μόνο όταν υπάρχει ποσό προς καταβολή ή ουσιαστική παράβαση

Τι ισχύει για δηλώσεις και Ε9

Με βάση τις νέες διατάξεις:

• Για εκπρόθεσμες δηλώσεις εισοδήματος, ΦΠΑ και πληροφοριακού χαρακτήρα χωρίς φόρο, επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ
• Στις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων (Ε9), όταν επαναλαμβάνονται οι ίδιες μεταβολές για περισσότερα έτη, επιβάλλεται ένα μόνο πρόστιμο
• Δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε πράξεις προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ που εκδίδονται μηχανογραφικά

Πότε παραμένουν τα υψηλά πρόστιμα

Τα πρόστιμα των 250 ευρώ (για απλογραφικά βιβλία) και 500 ευρώ (για διπλογραφικά) εξακολουθούν να ισχύουν:

• Όταν από τη δήλωση προκύπτει φόρος προς πληρωμή
• Όταν δεν υποβάλλονται δηλώσεις
• Όταν δεν παρέχονται στοιχεία κατόπιν αιτήματος της φορολογικής διοίκησης

Πλήρης απαλλαγή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις

Ιδιαίτερη σημασία έχουν οι διατάξεις που προβλέπουν πλήρη απαλλαγή από πρόστιμα:

• Για τροποποιητικές δηλώσεις, εφόσον η αρχική έχει υποβληθεί εμπρόθεσμα
• Για δηλώσεις με φόρο έως 100 ευρώ
• Για δηλώσεις ανηλίκων, ανεξαρτήτως χρόνου και είδους

Η απαλλαγή επεκτείνεται και σε περιπτώσεις όπου η φορολογική υποχρέωση αφορά έτος κατά το οποίο ο φορολογούμενος ήταν ανήλικος.

Ελάφρυνση με δημοσιονομικό αποτύπωμα

Οι παρεμβάσεις του Υπουργείο Οικονομικών επιχειρούν να εξορθολογίσουν το σύστημα προστίμων, μειώνοντας δυσανάλογες επιβαρύνσεις και δίνοντας ανάσα σε επαγγελματίες και φορολογούμενους.

Το νέο πλαίσιο αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία, να ενισχύσει τη συμμόρφωση και να αποκαταστήσει την αναλογικότητα μεταξύ παράβασης και ποινής, αλλάζοντας ουσιαστικά τον «χάρτη» των φορο-προστίμων στη χώρα.